Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Ol 671/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2010 r. po wznowieniu postępowania.
W związku z wniesioną skargą kasacyjną pełnomocnik skarżącego wniósł o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w części tj. od wpisu od skargi kasacyjnej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej z dnia 16 grudnia 2013 r. Skarżący podniósł, że nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie uiścić wpisu od skargi kasacyjnej. Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że jest "[...]"emerytem, który otrzymuje miesięczny dochód brutto z tytułu emerytury w wysokości 1100 zł. Odnosząc się do stanu majątkowego skarżący wyjaśnił, iż posiada dom o powierzchni 100 m2, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, czy też przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca podniósł, że jego sytuacja materialna jest ciężka. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i nie może liczyć na pomoc ze strony rodziny i przyjaciół. Ponosi natomiast koszty związane z leczeniem oraz opłaty za mieszkanie.
Z kolei, pismem z dnia 12 grudnia 2013 r. skarżący zwrócił się o zwolnienie z opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. We wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej z dnia 12 stycznia 2014 r. skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca wskazał na swoją trudną sytuację materialną. Podał, że ze względu na swój wiek oraz stan zdrowia nie jest w stanie podjąć dodatkowej pracy. Skarżący jest osobą samotną. Odnosząc się do stanu majątkowego wyjaśnił, iż posiada dom oraz zasoby pieniężne w wysokości 1000 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W świetle art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w tak określonym zakresie jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przede wszystkim należy podnieść, iż przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów sądowych przez strony postępowania, a w związku z tym nie może być stosowane powszechnie. Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005r. (sygn. akt FZ 478/04, niepublik.) opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego, muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia.
Zaznaczyć należy, iż przyznanie prawa pomocy ma charakter obligatoryjny w tym sensie, że spełnienie przesłanek określonych w tym unormowaniu zobowiązuje sąd do przyznania prawa pomocy w określonym zakresie. Celem tej instytucji jest bowiem zapewnienie realnego prawa do sądu stronie, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.
Należy zauważyć, że jedyną przesłanką jaką przewiduje art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., jest sytuacja materialna wnioskodawcy i to ona decyduje o przyznaniu prawa pomocy. Ciężar udowodnienia okoliczności wskazujących na brak możliwości poniesienia kosztów postępowania spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy.
Oceniając przedstawioną we wnioskach o przyznanie prawa pomocy sytuację materialną wnioskodawcy, Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki uzasadniające zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych we wnioskowanym zakresie tj. zwolnienia od opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem oraz wpisu od skargi kasacyjnej. Wprawdzie skarżący wykazał, że uzyskuje miesięczne dochody w wysokości 1100 zł brutto, jak i posiada nieruchomość, to jednakże sam fakt posiadania jakiegokolwiek majątku nie przesądza jeszcze o możliwości uiszczenia opłaty kancelaryjnej oraz wpisu od skargi kasacyjnej. Podnieść przede wszystkim należy, iż skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie może liczyć na rodzinę oraz przyjaciół. Ponosi natomiast koszty związane z leczeniem i utrzymaniem domu.
Przyjąć również należy, że skarżący nie będzie w stanie spłacić zaciągniętych ewentualnie na ten cel pożyczki/kredytu, szczególnie, że obecnie jak sam oświadczył, jego sytuacja jest ciężka.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.