Uzasadnienie
E. C. (dalej skarżący, strona, wnioskodawca, beneficjent, producent rolny) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w "[...]" (dalej Dyrektor ARiMR) w zakresie odmowy przyznania stronie płatności ekologicznej do działek rolnych zadeklarowanych w ramach "Wariantu 11.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji".
Organ odwoławczy decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w "[...]" (dalej Kierownik ARiMR) z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej na rok 2017. oraz odmowy przyznania stronie płatności ekologicznej do działek rolnych zadeklarowanych w ramach "Wariantu 11.1.
Jak wynika z akt sprawy strona złożyła 30 maja 2017r. (data wpływu do organu I instancji) wniosek o przyznanie płatności w ramach działania Rolnictwo ekologiczne PROW 2014-2020 (dalej: płatność ekologiczna). Strona zadeklarowała do objęcia płatnością ekologiczną następującą powierzchnię dla niżej wymienionych pakietów:
- - pakiet 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji o powierzchni 2,71 ha,
- - pakiet 9. Uprawy zielarskie po okresie konwersji: 16,20 ha,
- - pakiet 11. Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji: 14,97 ha.
Organ w wyniku kontroli ustalił, że powierzchnie zadeklarowane w ramach powyższych pakietów pokrywają się z obszarem stwierdzonym, poza pakietem 9, w odniesieniu do którego zmniejszono powierzchnię o 0,24 ha działki oznaczonej I1 według ustaleń kontroli na miejscu str. 3 - 5 protokołu (karty 8/7 oraz 1/6 akt organu oznaczonych w sposób nietrwały).
Natomiast w odniesieniu do płatności z pakietu 11. producent rolny będący posiadaczem koni, złożył "zaświadczenie wydane przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych" (dalej: zaświadczenie) w dniu 20 listopada 2017r. (data pieczęci wpływu do organu I instancji - k. 3 akt organu). W zaświadczeniu wymieniono dane identyfikacyjne ośmiu koni. Dokument wydał "[...]" Związek Hodowców Koni w "[...]" (dalej ZHK) na druku Z-1/110, bez wskazania daty jego sporządzenia. Ponadto w aktach odnotowano wpływ 20 listopada 2017r. zaświadczenia z 16 listopada 2017r. "[...]" Klubu Wyścigów Konnych (dalej KWK), w którym wykazano dane identyfikacyjne jednego konia (k. 4). Beneficjent wystąpił 30 września 2017r. do ZHK o wydanie zaświadczenia (data nadania w placówce Urzędu Pocztowego - k. 15 akt sądowych), a 4 października 2017r. wniósł o wydanie zaświadczenia przez KWK (k. 17/10 akt organu).
Strona w toku postępowania złożyła 14 czerwca 2018r. oświadczenie o zaistnieniu w gospodarstwie siły wyższej, do której zaliczyła pobyt wraz z małżonką w sanatorium w "[...]" w okresie od 16 października do 5 listopada 2017r. W związku z powyższym beneficjent podał, że "złożone 20 listopada 2017r. zaświadczenie" pozostawało do dnia przyjazdu z sanatorium, tj. 5 listopada 2017r. w skrzynce pocztowej (k. 13/2 akt organu).
Mając powyższe na uwadze Kierownik ARiMR wydał ww. decyzję z "[...]", w której przyznał stronie płatność ekologiczną na rok 2017 w łącznej wysokości 24.014,82 zł, w tym:
"1. Wariant 7.1 Uprawy rolnicze po okresie konwersji" w wysokości 2.251,05 zł,
"2. Wariant 9.1 Uprawy zielarskie po okresie konwersji" w wysokości 21.763,77 zł, z uwzględnieniem kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego na rok 2017 w łącznej wysokości 721,50 zł, oraz odmówił przyznania stronie płatności ekologicznej do działek rolnych zadeklarowanych w ramach "Wariantu 11.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji".
Ustalił także obszar gruntów objęty zobowiązaniem ekologicznym: "Wariant 7.1": 2,71 ha, "Wariant 9.1": 15,96 ha oraz "Wariant 11.1": 14,97 ha, w sumie 33,64 ha.
Jako podstawę prawną organ powołał w sentencji art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy z 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U z 2018r., poz. 627), § 2, § 4, § 5, § 6, § 8, § 9, § 10, § 11, § 12, § 15, § 16, § 19, § 20 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2015r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U z 2015r., poz. 370, ze zm.), dalej "rozporządzenie ekologiczne", art. 4 ust. 1 akapit drugi, art. 18 ust. 6 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz.
UE L 181 z 20 czerwca 2014r., str. 48 ze zm.) oraz art. 67, art. 68 ust. 1, art. 70 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013r., str. 549, ze zm.), dalej "rozporządzenie 1306/2013", jak też art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2017r., poz. 1257, ze zm.), dalej K.p.a.
Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji podał, że przy ustalaniu powierzchni do płatności w ramach pakietu 7. i pakietu 9. uwzględniono również wyniki potwierdzone przez Jednostkę Certyfikującą oraz kontrolę na miejscu.
W związku ze stawką płatności wynoszącą 792,00 zł/ha, kwota płatności ekologicznej w ramach pakietu 7. wyniosła 2.251,05 zł, łącznie z uwzględnieniem kwoty kosztów transakcyjnych w wysokości 104,73 zł.
Odnosząc się do pakietu 9. organ podał, że płatność przyznano do powierzchni stwierdzonej 15,96 ha (przy powierzchni deklarowanej: 16,20 ha), z uwagi na to, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach pakietu 9. a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 1,50 % i nie przekroczyła 3% lub 2 ha. W związku ze stawką płatności wynoszącą 1.325,00 zł/ha, kwota płatności ekologicznej w ramach pakietu 9. po uwzględnieniu degresywności, o której mowa w § 15 ust. 1 ww. rozporządzenia ekologicznego, wyniosła 21.763,77 zł - łącznie z uwzględnieniem kwoty kosztów transakcyjnych w wysokości 616,77 zł.
W odniesieniu do płatności ekologicznej w ramach pakietu 11. Kierownik ARiMR podał, że zadeklarowana powierzchnia 14,97 ha została potwierdzona w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Odmówiono jednak przyznania stronie płatności ekologicznej, gdyż beneficjent nie spełnił wymogów określonych w § 9 ust. 3, 9 i 12 rozporządzenia ekologicznego.
Zgodnie z tymi przepisami:
- - płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, w którym są określone zwierzęta, których posiadanie stanowi warunek przyznania płatności ekologicznej w ramach niektórych pakietów (ust. 3);
- - przy ustalaniu spełniania warunków określonych w ust. 3 i 4 bierze się pod uwagę zwierzęta posiadane przez rolnika lub jego małżonka w okresie od 15 marca do 30 września danego roku, w odniesieniu do których rolnik lub jego małżonek dokonali wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt zgłoszeń do rejestru koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, wskazane w zaświadczeniu wydanym przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję - w przypadku koni (ust. 9 pkt 1 lit. b);
- - zaświadczenie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b, rolnik składa do kierownika biura powiatowego Agencji do 31 października roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej (ust. 12).
Organ stwierdził, że wnioskodawca złożył zaświadczenie 20 listopada 2017r. czyli po terminie, który wyznaczono na 31 października 2017r. zgodnie z § 9 ust. 12 ww. rozporządzenia. Jest to termin prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. Niemniej po otrzymaniu ww. oświadczenia strony z 14 czerwca 2018r. o niemożności odebrania przed powrotem z sanatorium przesyłki zawierającej zaświadczenie (k. 13/2), pracownik organu przeprowadził "[...]" rozmowę telefoniczną z pracownikiem ZHK i ustalił, że szacowany termin dostarczenia przesyłki zawierającej wskazywany dokument można określić na 5 - 6 października 2017r., a zatem przed wyjazdem beneficjenta do sanatorium (od 16 października do 5 listopada 2017r. - w aktach sprawy organu brak dowodu potwierdzającego przeprowadzenie rozmowy telefonicznej). Kierownik ARiMR podał ponadto, że dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę nie potwierdzają, że producent rolny wyjechał do sanatorium wraz z małżonką (str. 5 i 6 decyzji Kierownika ARiMR, k. 15/3 akt organu, k. 9 - 10 akt sądowych).
Wyjazd musiał być ponadto zaplanowany, dlatego strona miała możliwość ustanowienia na czas wyjazdu pełnomocnika. Organ stwierdził, że złożenie w niniejszej sprawie zaświadczenia z uchybieniem terminu nie nastąpiło w wyniku działania siły wyższej.
W odwołaniu od ww. decyzji Kierownika ARiMR producent rolny nie zgodził się z odmową przyznania płatności ekologicznej za realizację pakietu 11. z powodu złożenia zaświadczenia ZHK po terminie. Potwierdził bowiem fakt posiadania zwierząt, spełnił zatem warunek przyznania płatności w ramach pakietu. Dołączył kartę zabiegową małżonki z pobytu w ww. sanatorium. Zaznaczył, że zaświadczenie złożył organowi I instancji 6 listopada 2017r., nie zaś 20 listopada 2017r., stanowiącym datę wpisania podania do wewnętrznego systemu oddziału ARiMR, a nie datę dostarczenia dokumentu organowi.
Dyrektor ARiMR w uzasadnieniu wymienionej na wstępie decyzji z "[...]" uznał za prawidłowe ustalenia stanu faktycznego i zastosowanie przepisów prawnych dokonane przez Kierownika ARiMR. Podał, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2017r., poz. 935). Organ powołał art. 16 tej ustawy.
Podkreślił, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego płatność ekologiczna przysługuje rolnikowi m.in. jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z 17 grudnia 2013r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, ze zm.), dalej rozporządzenie 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, oraz spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu ekologicznym.
Przywołał § 9 ust. 3, 9 i 12 rozporządzenia ekologicznego i powołał się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 5 grudnia 2013r. sygn. akt III SA/Lu 631/13, i WSA w Olsztynie z 19 czerwca 2018r. sygn. akt I SA/Ol 243/18. Podał, że unormowany w § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego termin złożenia omawianego zaświadczenia jest terminem prawa materialnego. Podniósł, że opóźnienie w przedłożeniu zaświadczenia wystawionego w terminie wynikającym z rozporządzenia ekologicznego przez uprawniony organ, wiąże się z niewypełnieniem warunku kwalifikowalności do płatności. Powoduje to, że w danym roku płatność z tytułu pakietu 11. nie zostaje przyznana.
Dyrektor ARiMR podzielił również ustalenia organu I instancji w kwestii rozpatrzenia siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności. Przywołał art. 29 ust. 3 i ust. 4 ustawy z 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U z 2017r. poz. 562 ze zm.), art. 2 ust. 2 rozporządzenia 1306/2013.
Organ II instancji powtórzył stanowisko Kierownika ARiMR i uznał, że w związku z odwołaniem nie zachodzą przesłanki umożliwiające odstępstwo od stosowania kar administracyjnych. Ocenił, że strona nie dochowała należytej staranności w trakcie składania obowiązkowych dokumentów wymaganych dla uzyskania płatności w pakiecie 11. Każde dostarczenie zaświadczenia po dacie 31 października 2017r. wiąże się z niedochowaniem wymaganego terminu, a ponadto żaden z dokumentów w sprawie nie potwierdza daty wskazanej w odwołaniu 6 listopada 2017r. jako daty wpływu tego dokumentu. Zaświadczenie ZHK zostało dostarczone 20 listopada 2017r. do Biura ARiMR w "[...]" łącznie z zaświadczeniem KWK, co potwierdza pieczątka wpływu, jak również oświadczenie wnioskodawcy w piśmie z 14 czerwca 2018r., że "złożenie 20 listopada 2017r. zaświadczenia o posiadaniu koni w gospodarstwie było spowodowane zdarzeniem losowym a jednocześnie siłą wyższą (...)" (k. 13/2).
Dyrektor ARiMR odnotował, że pisemne oświadczenie o zaistniałych okolicznościach (wystąpienie gwałtownego deszczu i huraganu w swoim gospodarstwie w 2017r. oraz przedłożenie kopii protokołu oszacowania szkód z 29 września 2017r.) mogły być złożone do biura powiatowego ARiMR w terminie 15 dni roboczych od dnia, w którym rolnik lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać takiej czynności oraz dostarczyć dowody potwierdzające wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności lub siły wyższej.
Organ przywołał art. 64 ust. 2 lit. a) i d) rozporządzenia 1306/2013 i podał, że to na beneficjencie spoczywa odpowiedzialność za złożenie prawidłowego wniosku o przyznanie płatności. Niedochowanie wskazanego w rozporządzeniu ekologicznym terminu do złożenia zaświadczenia stanowi naruszenie kryteriów kwalifikowalności wniosku i jest podstawą do odmowy płatności w pakiecie 11. Organ stwierdził, że konsekwencją odmowy przyznania płatności we wnioskowanym pakiecie jest również odmowa przyznania refundacji kosztów transakcyjnych (§ 16 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie beneficjent wniósł o "przywrócenie terminu zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a.". Zarzucił organom ARiMR i wydającemu zaświadczenie brak działań wyjaśniających termin nadania listu z zaświadczeniem, zgodnie z jego prośbą w piśmie z 4 lipca 2018r. oraz ponagleniem z 4 września 2018r. Podniósł także, iż wysłał prośbę do ARMIR "[...]" o interwencję z urzędu - pismem z 6 września 2018r. (k. 21/1 i 21/2 akt organu i k. 17, 22, 25 akt sądowych). W ocenie skarżącego brak jakiejkolwiek odpowiedzi czy list (zawierający kluczowe zaświadczenie) został wysłany w terminie, jak też brak potwierdzenia nadania listu zwykłego priorytetowego (przez ZHK) powoduje, że przesyłkę nadano do wnioskodawcy po terminie do złożenia wymaganego zaświadczenia, co skutkowało złożeniem zaświadczenia dopiero w listopadzie 2017r. po przyjeździe z sanatorium.
Podniósł w tym zakresie, że wystąpił 30 września 2017r. o wydanie zaświadczenia (k. 15 akt sądowych), a więc z wystarczającym wyprzedzeniem. Na wskazanym wniosku widnieje dopisek o kosztach poniesionych za jego wydanie oraz kosztach listu poleconego za potwierdzeniem odbioru: 6,50 zł. W związku z tym beneficjent podał, że nie rozumie dlaczego organy powołują się na nadanie listu zwykłego priorytetowego, jeśli poniósł koszty nadania przesyłką poleconą za potwierdzeniem odbioru, a nie ustalono daty nadania listu (przez ZHK). Natomiast w 2018r. zaświadczenia nadano już przesyłką poleconą za potwierdzeniem odbioru.
Skarżący podtrzymał swoje deklaracje złożone w toku postępowania, że zaświadczenia zostały dostarczone zaraz po otrzymaniu: pierwsze 6 listopada 2017r. po powrocie (z sanatorium), a drugie 16 - 18 listopada 2018r. Podkreślił za odwołaniem, że data przyjęcia zaświadczeń w ARiMR: 20 listopada 2018r., stanowi datę rejestracji w wewnętrznym systemie oddziału ARiMR, a nie datę dostarczenia dokumentu organowi. Jednocześnie ze względu na brak wydanych potwierdzeń dostarczenia zaświadczeń do ARiMR, skarżący nie jest w stanie udowodnić faktycznej daty złożenia zaświadczeń. Otrzymał jedynie informację w czerwcu 2018r., że potwierdzenia złożenia dokumentów są wydawane na prośbę zainteresowanego.
Skarżący ocenił ponadto jako niezrozumiałą telefoniczną formę przekazywania informacji i komunikowania się w jego sprawie między ARiMR a ZHK, co wynika z uzasadnienia decyzji Kierownika ARiMR na str. 5, mając na uwadze obowiązujące przepisy RODO.
Producent rolny zwrócił się końcowo o uwzględnienie powyższych wyjaśnień i niekaranie go za prawidłową realizację podjętego zobowiązania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jednolity tekst Dz. U. z 2018r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawach stanu faktycznego.
Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". wynika, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W myśl art. 133 tej ustawy, sąd dokonuje oceny decyzji na podstawie akt sprawy. Z kolei, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarżącemu odmówiono przyznania płatności ekologicznej do działek rolnych zadeklarowanych w ramach "Wariantu 11.1 Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji", gdyż nie spełnił wymogów określonych w § 9 ust. 3, 9 i 12 rozporządzenia ekologicznego. Nie kwestionował on faktu, że złożył zaświadczenie 20 listopada 2017r. czyli po terminie, który wyznaczono na 31 października 2017r. zgodnie z § 9 ust. 12 ww. rozporządzenia. Organ wskazał, że jest to termin prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. Natomiast w skardze skarżący wniósł o "przywrócenie terminu zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a.". Przytoczył okoliczności faktyczne przemawiające za niemożnością przedstawienia zaświadczenia w ustawowym terminie. Zarzucił organom ARiMR i wydającemu zaświadczenie brak działań wyjaśniających termin nadania listu z zaświadczeniem, zgodnie z jego prośbą w piśmie z 4 lipca 2018r. oraz ponagleniem z 4 września 2018r.
Zasadnie odmówiono przyznania stronie płatności ekologicznej, gdyż beneficjent nie spełnił wymogów określonych w § 9 ust. 3, 9 i 12 rozporządzenia ekologicznego. Powyższe rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Zgodnie z tymi przepisami:
- - płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, w którym są określone zwierzęta, których posiadanie stanowi warunek przyznania płatności ekologicznej w ramach niektórych pakietów (ust. 3);
- - przy ustalaniu spełniania warunków określonych w ust. 3 i 4 bierze się pod uwagę zwierzęta posiadane przez rolnika lub jego małżonka w okresie od 15 marca do 30 września danego roku, w odniesieniu do których rolnik lub jego małżonek dokonali wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt zgłoszeń do rejestru koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, wskazane w zaświadczeniu wydanym przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję - w przypadku koni (ust. 9 pkt 1 lit. b);
- - zaświadczenie, o którym mowa w ust. 9 pkt 1 lit. b, rolnik składa do kierownika biura powiatowego Agencji do 31 października roku, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej (ust. 12).
W sentencji jako podstawę prawną organ powołał art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy z 20 lutego 2015r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Stosownie do treści art. 4 powołanej ustawy "Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149), zwanej dalej "Kodeksem postępowania administracyjnego", chyba że ustawa stanowi inaczej".
Ograniczenie stosowania pewnych zasad określonych przepisami k.p.a. wiąże się z tym, że zasadnicze kwestie związane ze składaniem wniosków, wymogów, jakie muszą być spełnione przez wnioskodawców, terminy ich składania i tryb załatwiania przez Agencję regulowane są przez powołane przez organy rozporządzenie (UE) Nr 1306/2013 i uzupełniające je rozporządzenie Komisji (UE) Nr 640/2014.
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego płatność ekologiczna przysługuje rolnikowi m.in. jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z 17 grudnia 2013r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, oraz spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu ekologicznym.
W przypadkach, które zostaną określone przez Komisję na podstawie art. 62 ust. 2 lit. h), wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność lub wszelkie inne komunikacje, wnioski lub prośby mogą być korygowane i dostosowywane po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia przez właściwy organ oczywistych błędów.
W kwestii charakteru terminu do przedłożenia zaświadczenia potwierdzającego spełnienie przez stronę jednej z obligatoryjnych przesłanek przyznania płatności ekologicznej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2018r., sygn. akt I GSK 247/18. Sąd w uzasadnieniu wyroku dokonał analizy różnicy pomiędzy terminem materialnym a terminem procesowym. Uchybienie terminowi materialnemu wywołuje skutek prawny w postaci wygaśnięcia praw i obowiązków o charakterze materialnym, natomiast uchybienie terminowi procesowemu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, przez uzależnienie skuteczności czynności procesowej od zachowania terminu. Zakwalifikowanie określonego terminu do terminu materialnego lub terminu procesowego powinno być, co do zasady, oparte na kryterium zamieszczenia normy prawnej, wyznaczającej termin w ustawie materialnej czy ustawie procesowej. Jednak w polskim systemie prawnym prawodawca z różnych względów nie przestrzega rozdziału regulacji materialnej i regulacji procesowej, zamieszczając w ustawach materialnych normy procesowe i vice versa. "Dlatego też założenie to nie może być uznane za wyłącznie miarodajne, a zatem w kwestiach wątpliwych winien być oceniany skutek prawny uchybienia terminu.
W takich przypadkach zatem przesądzać powinno to, czy uchybienie terminu wyłącza powstanie stosunku materialnoprawnego, czy ogranicza się jedynie do bezskuteczności procesowej czynności, co tylko w następstwie może wpłynąć na sytuację materialnoprawną jednostki." (por.: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1997, s.287-288). W pierwszym przypadku mamy do czynienia z terminem materialnym, a w drugim z terminem procesowym.
Naczelny Sąd Administracyjny, doszedł do przekonania, iż w tej sprawie termin o jakim mowa w § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego jest terminem procesowym. Organ odwoławczy błędnie uznał, że jest to termin materialny.
Na etapie postępowania administracyjnego skarżący nie składał wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tejże czynności. Warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach pakietów 11 i 12 obejmują: - prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia nr 834/2007 oraz przepisami wykonawczymi do tego rozporządzenia (§ 9 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego) oraz posiadanie zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia ekologicznego (w odpowiedniej liczbie - § 9 ust. 3 i 4 rozporządzenia ekologicznego). Warunki powyższe uznać należy za warunki materialnoprawne, od których uzależnione jest przyznanie płatności. Tak więc z woli prawodawcy wykonującego postanowienia ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, warunkiem przyznania płatności jest m.in. posiadanie wskazanych zwierząt. Uściślenie tego warunku znalazło wyraz w treści § 9 ust. 9 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego, w którym wskazano, że przy ustaleniu spełnienia warunku posiadania zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, bierze się pod uwagę zwierzęta posiadane w odpowiednim okresie i zgłoszone do odpowiedniego rejestru (zarejestrowane).
Nie budzi wątpliwości, że to właśnie warunek posiadania i rejestracji koni uznać należy za kluczowy, zaś wymóg złożenia zaświadczenia z § 9 ust. 12 rozporządzenia ekologicznego uznać należy za warunek formalny wniosku o przyznanie płatności, co wynika choćby z treści § 1 pkt 2 rozporządzenia ekologicznego, który stanowi, że rozporządzenie określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania (...) pomocy finansowej (...) zwanej dalej "płatnością ekologiczną", w tym: szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie płatności ekologicznej. Dodać także należy, że ustawodawca i prawodawca wykonawczy zróżnicowali terminy składania tak samego wniosku o przyznanie płatności (na mocy § 17 ust. 2 rozporządzenia ekologicznego wniosek o przyznanie płatności ekologicznej składa się w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich), jak i uzupełniającego ten wniosek dokumentu w postaci zaświadczenia, o posiadanych i zgłoszonych do rejestru koni (na mocy § 9 ust. 12 zaświadczenie składa się do 31 października roku, w którym rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej).
O ile termin do złożenia samego wniosku o przyznanie płatności jest terminem materialnym – jest to bowiem okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw i obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego i jego przekroczenie powoduje trwałą niemożność podjęcia czynności z terminem powiązanej, to termin do złożenia zaświadczenia jest terminem proceduralnym, ponieważ jest to termin dla dokonania czynności przez strony. Tak więc jego niezachowanie ogranicza się do bezskuteczności procesowej czynności, co w konsekwencji wpływa na sytuację materialnoprawną strony. Zaświadczenie o jakim mowa w § 9 ust. 9 pkt 2 lit. b rozporządzenia ekologicznego, powinno zawsze odnosić się do stanu zarejestrowanych i posiadanych gatunków zwierząt wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, za rok w którym rolnik ubiega się o płatność. Przekładając powyższe na stan faktyczny sprawy wskazać należy, że skarżący w 2017 r., a więc w okresie, w którym ubiegał się o płatność ekologiczną nie wypełnił warunku formalnego, ponieważ nie złożył wymaganego zaświadczenia w terminie.
Natomiast zaświadczenie, które uzyskał złożył do organu 20 listopada 2017r. czyli po terminie. Zawarty w skardze wniosek o "przywrócenie terminu zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a." nie może odnieść zamierzonego skutku. Adresatem takiego wniosku mógł być organ rozpoznający wniosek o przyznanie płatności. Stosownie do treści art. 58 kpa:
§ 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
§ 2. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
§ 3. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.
Mając na względzie powyższe ustalenia faktyczne i rozważania prawne, mimo błędnego poglądu prawnego Organu odwoławczego, w zakresie charakteru terminu do złożenia zaświadczenia, zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Bezskuteczność procesowej czynności ma bezpośredni wpływ na sytuację materialnoprawną strony skarżącej.
Skarga okazała się bezzasadna i po myśli art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.