Uzasadnienie
Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał G.S. płatność rolnośrodowiskową na 2010 r. w pomniejszonej wysokości 7.202 zł z tytułu realizacji pakietu 2 – Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.11.1 – Pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) na gruntach rolnych o powierzchni 11,08 ha.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że G.S. w roku 2010 skorzystał z możliwości przejścia z programu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt PROW 2004-2006 na program rolnośrodowiskowy PROW 2007-2013, którą przewidywał § 43 i § 43a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Programu rolnośrodowiskowego" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.).
W ocenie organu, producent rolny nie dotrzymał wskazanych w w/w przepisach zasad przejścia na PROW 2007 – 2013, gdyż zadeklarował do objęcia płatnościami rolnośrodowiskowymi większą powierzchnię gruntów (48,22 ha) niż powierzchnia, na której realizował zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach PROW 2004-2006 (11,08 ha). Mając na uwadze powyższe, organ I instancji naliczył płatność rolnośrodowiskową do powierzchni gruntów, z jaką rolnik przystąpił w 2005 r. do programu rolnośrodowiskowego, tj. do powierzchni 11,08 ha.
W odwołaniu od powyższej decyzji G.S. powołał się na zasady przejścia z programu rolnośrodowiskowego 2004-2006 na program rolnośrodowiskowy 2007-2013, jakie zostały ogłoszone na stronach internetowych ARiMR i Ministerstwa Rolnictwa. Jak wskazał, sugerując się informacjami zamieszczonymi na jednej z powyższych stron, uznał, że przy przejściu ze starego programu rolnośrodowiskowego na nowy istniał wymóg przejścia z co najmniej taką samą powierzchnią, a zatem dopuszczalne było przejście z powierzchnią większą od dotychczas zadeklarowanej. Zarzucił, że nowa interpretacja przepisów prawa pojawiła się dopiero po dacie złożenia przez niego wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2010 r. Ponadto podniósł, że w trakcie obsługi złożonego przez niego wniosku aż do momentu wezwania go w celu złożenia wyjaśnień w dniu 26 stycznia 2011 r., nie były mu znane ograniczenia dotyczące konieczności zachowania powierzchni przy przejściu ze starego programu na nowy.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia "[...]" utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 10 maja 2010 r. G.S. wniósł o przyznanie płatności na rok 2010 za realizację pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne, w tym:
- - wariantu 2.2 - Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) na powierzchni 48,22 ha,
- - wariantu 2.10 - Uprawy sadownicze + jagodowe (w okresie przestawiania) na powierzchni 2 ha oraz
- - wariantu 2.12.1 - Pozostałe uprawy sadownicze + jagodowe (w okresie przestawiania) na powierzchni 11,08 ha.
W dniu 26 stycznia 2011 r. wnioskodawca został wezwany przez organ I instancji do złożenia wyjaśnień w zakresie niezachowania wymogów przejścia na nowy program rolnośrodowiskowy, określonych w § 43 ust. 1 pkt 2 i § 43a ust. 2 w/w rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik producenta rolnego – R.S. złożył w dniu 8 lutego 2011 r. pismo, w którym poinformował, że przejście ze starego programu na nowy nastąpiło na podstawie komunikatu ogłoszonego na stronach internetowych ARiMR i Ministerstwa Rolnictwa. Do pisma dołączył wydruk powyższej informacji ze strony internetowej Ministerstwa Rolnictwa.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji stwierdził, iż brak możliwości zwiększenia powierzchni zgłoszonej do realizacji programu rolnośrodowiskowego w przypadku przejścia ze starego programu rolnośrodowiskowego na nowy wynika nie z zamieszczonego na stronie internetowej komunikatu, ale z przepisu prawa, tj. powołanego powyżej § 43 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. Producent rolny powinien przed złożeniem wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2010, zapoznać się z zasadami przyznawania wnioskowanych płatności, a następnie zweryfikować, jakie powierzchnie kwalifikują się do ich przyznania. Konsekwencją niedopełnienia tego obowiązku w niniejszej sprawie było to, że płatność rolnośrodowiskowa nie została wypłacona w wysokości, o jaką ubiegał się wnioskodawca. Organ podkreślił ponadto, że producent rolny, podpisując wniosek, złożył oświadczenie o tym, że został poinformowany o zasadach dotyczących przyznania płatności rolnośrodowiskowej, jak też, że zobowiązuje się do ich przestrzegania.
Odnosząc się natomiast do stwierdzenia odwołującego się, iż nie znane mu były ograniczenia wiążące się z przejściem ze starego programu na nowy do momentu wezwania go w dniu 26 stycznia 2011 r. w celu złożenia wyjaśnień do wniosku, w skutek czego został on narażony na straty finansowe, organ II instancji wskazał, iż przepisy dotyczące wnioskowanej płatności są skonstruowane w sposób rygorystyczny i dyscyplinujący beneficjentów do zachowania szczególnej ostrożności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucił im naruszenie art. 7, art. 8, art. 10, art. 12 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że pomimo złożenia w dniu 11 czerwca 2010 r. zmiany do wniosku, polegającej na dodaniu do płatności obszarowych nowonabytych działek gruntu, nie uzyskał on żadnych informacji o zastosowaniu się przez niego do nieprawidłowej interpretacji przepisów prawa, choć udzielona w odpowiednim czasie informacja umożliwiłaby mu powrót do starego programu i nie naraziłaby na duże straty finansowe. Dopiero pismem z dnia 26 listopada 2011 r. organ I instancji poinformował o wątpliwościach dotyczących złożonego przez niego wniosku.
Skarżący wyjaśnił wówczas, że przejścia ze starego programu na nowy dokonał m.in. w związku komunikatem Ministerstwa Rolnictwa z dnia 5 maja 2010 r., w którym nie wskazano na ograniczenia dotyczące zwiększenia ilości gruntów w nowym programie. W wyjaśnieniach na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa z tego okresu widniały bowiem informacje, że "przy przejściu ze starego programu na nowy istnieje wymóg przejścia z co najmniej taką samą powierzchnią, a więc także większą. Istnieje możliwość dołączania innych pakietów".
Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organów, że nie wykazał on należytej staranności i nie dotarł do przepisów prawa, będących podstawą wniosku. O tym, iż również pracownicy organu I instancji mieli problemy z obsługą złożonego wniosku, świadczyło bowiem kilkukrotne powiadomienie o niezałatwieniu sprawy w ustawowym terminie, występowanie o interpretację przepisów prawa do organów nadrzędnych oraz załatwienie sprawy przez organ I instancji dopiero w dniu "[...]". Jak zaznaczył skarżący, na skutek przewlekłego prowadzenia postępowania złożył również konsekwentnie wniosek na 2011 r., wykazując w nim taką samą powierzchnię gruntów, jaką deklarował w 2010 r. Jak podniósł, grunty te były w jego posiadaniu także w latach poprzednich, lecz były użytkowane konwencjonalnie. Kontrola w terenie potwierdziła prowadzenie uprawy zbóż metodami ekologicznymi.
Skarżący w 2010 r. nie stosował zabiegów chemicznych ani sztucznych nawozów mineralnych, co miało bardzo istotny wpływ na obniżenie wysokości plonów, a zatem powinno być częściowo zrekompensowane przez płatności rolnośrodowiskowe. Wskazał również, że przed przejściem na nowy program rolnośrodowiskowy realizował program przez okres 4 lat i w 2010 r. mógłby dokończyć jego realizację.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, tj. poniesione nakłady z tytułu realizacji programu ekologicznego, opłaty z tytułu certyfikacji produktów oraz straty związane ze zmniejszoną wydajnością plonów, a ponadto brak szczegółowych zasad w chwili przeprowadzenia naboru wniosków, skarżący stwierdził, że dochował wszelkiej staranności dotyczącej poprawnego złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczas prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, z 2002 r. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Ponadto, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, z 2002 r. poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. W świetle powyższego, sądy administracyjne powołane są wyłącznie do oceny legalności zaskarżonych aktów lub czynności i nie mają podstaw do powoływania się w swoich rozstrzygnięciach na zasady współżycia społecznego czy jakiekolwiek względy o charakterze słusznościowym.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Zauważyć należy, w związku ze sformułowaniem żądania skargi zawartego w pkt 2, że Sąd nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, bowiem o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga właściwy organ administracji. Sąd nie ma też uprawnień reformatoryjnych, to znaczy, że w żadnym przypadku nie może zmienić zaskarżonej decyzji ani też nakazać organowi wydania decyzji o określonej treści, nawet w sytuacji, gdy uwzględnia skargę. Sąd natomiast uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części lub stwierdza jej nieważność, gdy są ku temu podstawy określone w art.145 p.p.s.a.
Wadliwości zaskarżonej niniejszej sprawie decyzji skarżący upatruje w odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej do gruntów, na których wcześniej nie realizował zobowiązania rolnośrodowiskowego a które w 2010r. objął uprawami przy zastosowaniu metod ekologicznych. W ocenie skarżącego zwiększenie powierzchni gruntów, na których realizowane ma być zobowiązanie rolnośrodowiskowe było dopuszczalne w rozumieniu § 43a rozporządzenia rolnośrodowiskowego, określającego warunki skutecznego przejścia na nowy program, ponieważ informacje na ten temat były rozpowszechniane na stronach internetowych zarówno Ministerstwa Rolnictwa jak i ARiMR.
Spór między wnioskodawcą a organami administracji toczył się zatem w zakresie dotyczącym powiększenia areału objętego wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2010 w stosunku do tego, jaki był poprzednio zgłoszony przez niego, gdy przystępował od dnia 1 marca 2006 r. do realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego.
W sprawie nie jest sporne, iż skarżący dnia 1 marca 2006 r. rozpoczął w ramach PROW 2004 - 2006 realizację programu rolnośrodowiskowego w zgłoszonych pakietach na gruntach o powierzchni 11.08 ha w gospodarstwie obejmującym w 2010 r. 212, 27ha
Aktem prawnym regulującym kwestię sporną w rozpatrywanej sprawie, tj. kwestię przejścia z okresu programowania 2004-2006 {rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia - Dz. Urz. UE L 160 z 26 czerwca 1999 r., str.80 ze zm.; Dz. Urz. UE polskie wydanie specjalne, rozdz.3, t.25, str.391} do okresu programowania 2007-2013 {rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) - Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1} jest rozporządzenie Komisji (WE) nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiające zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 243 z 06.09.2006, str.6).
W preambule do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1320/2006 z dnia 5 września 2006 r. ustanawiającego zasady przejścia do systemu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, określonego w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 wskazano, że konieczność zapewnienia lepszego wdrażania środków rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w nowym okresie programowania legła u podstaw dopuszczenia przekształcania przez państwa członkowskie zobowiązań podjętych na podstawie rozporządzenia nr 1257/1999 na nowe zobowiązanie podjęte na mocy rozporządzenia nr 1698/2005, z zastrzeżeniem jednak warunku korzystnego wpływu tego przekształcenia na środowisko. Sformułowany w pkt 7 preambuły postulat znalazł swój normatywny wyraz w Tytule II Rozdziale 3 rozporządzenia zatytułowanym "Przepisy szczególne dotyczące środków rolno-środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt" a konkretnie w art. 11 tego rozporządzenia, zgodnie z którym przed zakończeniem okresu wykonywania zobowiązania podjętego na mocy rozdziału VI rozporządzenia (WE) nr 1257/1999 państwa członkowskie mogą zezwolić na przekształcenie tego zobowiązania na nowe zobowiązanie podejmowane zasadniczo na okres od pięciu do siedmiu lat na mocy rozporządzenia 1698/2005 pod warunkiem, że przekształcenie jest związane z niekwestionowaną korzyścią dla środowiska naturalnego lub dla dobrostanu zwierząt oraz, że istniejące zobowiązanie jest znacząco wzmocnione.
Ustawodawca polski, ustawą z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) a Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydanym z jej upoważnienia rozporządzeniem z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U nr.33 poz.262 ze zm.), dalej powoływanym jako rozporządzenie z 2009, określili szczegółowe warunki i tryb przyznawania płatności rolnośrodowiskowej, w tym warunki i zasady przekształcania zobowiązania rolnośrodowiskowego.
Wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych złożony przez skarżącego 10 maja 2010 r. był zarazem wnioskiem o przejście z PROW 2004-2006 na PROW 2007-213. Zostało to potraktowane przez wnioskodawcę jako "nowy wniosek po przerwaniu programu 2004-2006 (po 4 latach realizacji) - zgodnie z nowelizacją Rozp. Rolnośrod.", o czym zamieszczono wzmiankę w rubryce "uwagi wnioskodawcy" w deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007-2013 w roku 2010. Przejście takie oznacza zaprzestanie kontynuacji zobowiązań podjętych w ramach realizacji PROW 2004-2006 i rozpoczęcie realizacji zobowiązań w ramach nowego programu.
Organy obu instancji zakwestionowały spełnienie przez skarżącego wymogów, o których mowa w § 43a rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. w zakresie przekształcenia poprzedniego zobowiązania w zobowiązanie według nowego programu. W ocenie Sądu uczyniły to zasadnie, mając na uwadze dokonane w sprawie ustalenia faktyczne.
Warunki przejścia w 2010 r. z działania "Wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt" w ramach PROW 2004-2006 na działanie "Program rolnośrodowiskowy" w ramach PROW na lata 2007-2013 reguluje § 43a rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009r.. Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U. z 2010 r., Nr 39, poz.218) w §1 pkt 32 dodano bowiem § 43a w brzmieniu: "W 2010 r. do przyznawania płatności rolnośrodowiskowej stosuje się przepis § 43, z tym że w przypadku realizacji, na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, pakietu strefy buforowe, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 9."
Po zmianie wynikającej z rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, Dz. U. z 20010 r. nr 76, poz.500), przepis ten stanowi, że:
W 2010 r. do przyznawania płatności rolnośrodowiskowej stosuje się przepis § 43, z tym że:
- 1) w przypadku realizacji, na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, pakietu strefy buforowe, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 9;
- 2) nie jest wymagane, aby rolnik w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego dodatkowo rozpoczął realizację co najmniej jednego z pakietów, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 4, 5 i 7.
Porównanie obu wersji § 43a wyraźnie wskazuje, że będąca przedmiotem kontrowersji w niniejszej sprawie zmiana, obowiązująca od 7 maja 2010 r. zawarta jest w pkt 2) tego przepisu. Ponieważ § 43a rozporządzenia odsyła do § 43, nakazując jego stosowanie do przyznawania płatności rolnośrodowiskowych w 2010 r., dla jasności wywodu niezbędne jest przytoczenie również ostatnio wymienionego przepisu, który reguluje zasady przejścia na nowy program, obowiązujące w 2009 r.
Przepis § 43 stanowi:
- 1. W 2009 r. na wniosek, o którym mowa w § 17 ust. 1, złożony przez rolnika, który realizuje co najmniej przez 3 lata program rolnośrodowiskowy na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 174, poz. 1809, z późn. zm.), w zakresie pakietów:
- 1) rolnictwo zrównoważone - jest przyznawana płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1 lub 2,
- 2) rolnictwo ekologiczne - jest przyznawana płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2,
- 3) utrzymywanie łąk ekstensywnych lub pakietu utrzymywanie pastwisk ekstensywnych - jest przyznawana płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w §4 ust. 1 pkt 3, 4 lub 5,
- 4) ochrona gleb i wód - jest przyznawana płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1, 2 lub 8,
- 5) ochrona lokalnych ras zwierząt gospodarskich - jest przyznawana płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7,
- 6) strefy buforowe - jest przyznawana płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4, 5 i 7
- - jeżeli rolnik ten spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej i w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego będzie realizował taką samą liczbę pakietów, na tej samej powierzchni gruntów rolnych oraz dodatkowo rozpocznie w ramach tego zobowiązania realizację co najmniej jednego z pakietów, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 4, 5 i 7.
- 2. Płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1:
- 1) pkt 2-5 jest przyznawana bez względu na liczbę dotychczas realizowanych pakietów;
- 2) pkt 4 lub 5 jest przyznawana co najmniej do tej samej powierzchni gruntów rolnych.
Zmiana przepisów rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009, jaka nastąpiła w czasie trwania naboru wniosków o przyznanie płatności na 2010 r., jakkolwiek obowiązuje od dnia ogłoszenia rozporządzenia zmieniającego tj. od dnia 7 maja 2010 r., to jednak wobec braku przepisów przejściowych odnoszących się do wniosków o przyznanie płatności złożonych przed jej wejściem w życie, powinna mieć zastosowanie również do tych wniosków. Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy kwestie intertemporalne nie mają jednak znaczenia, gdyż wniosek został złożony 10 maja 2010 r. już po wejściu w życie przepisów nowelizujących rozporządzenie z 2009 r.
Zgodnie z nowymi, obowiązującymi od 7 maja 2010 r. uregulowaniami, rolnicy, którzy realizowali program rolnośrodowiskowy wdrażany w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006 mogli zatem po trzech latach realizacji tego programu przejść na program rolnośrodowiskowy wdrażany z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 bez konieczności rozpoczęcia realizacji w nowym programie pakietów, o których mowa w § 4 ust.1 pkt 4,5 i 7, co było jednym z warunków przejścia na nowy program przewidzianych w § 43 ust.1 zdanie ostatnie. Wprowadzona od 7 maja 2010 r. zmiana - usuwająca obowiązek realizacji w nowym programie pakietów, o których mowa w § 4 ust.1 pkt 4,5 i 7 rozporządzenia - była więc korzystna dla rolników, gdyż eliminowała jeden z warunków przejścia na tryb przyznawania pomocy w ramach działania "program rolnośrodowiskowy" objętego Programem rozwojów wiejskich na lata 2007-2013.
Powyższa analiza dokonywanych zmian legislacyjnych prowadzi do wniosku, że w dniu składania wniosku (10 maja 2010 r.) wnioskodawca miał już możliwość zapoznać się z zasadami, jakie ostatecznie obowiązywać będą w trakcie naboru wniosków w 2010 r.. Zaznaczyć należy, że wprowadzone od dnia 7 maja 2010 r. zmiany, nie mogą być uznane za naruszające stan interesów w toku producentów rolnych. Do dnia ogłoszenia nowelizacji musieli oni bowiem brać pod uwagę bardziej restrykcyjne brzmienie §43a rozporządzenia z 2009 r. Wprowadzona zmiana otworzyła drogę do przejścia na nowy program bez potrzeby wprowadzania zmian w dotychczas realizowanym zobowiązaniu rolnośrodowiskowym w postaci podejmowania realizacji dodatkowych pakietów. Jeśli zatem składając w 2010 r. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych skarżący kierował się nie przepisami prawa lecz informacjami i komunikatami, które uzyskał ze stron internetowych poświęconych płatnościom rolnośrodowiskowym, nawet jeśli były to strony Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, to ponosił ryzyko, że jego wniosek nie będzie zgodny z obowiązującymi w tej mierze przepisami.
Również podnoszona w toku postępowania i w skardze argumentacja, że skarżący nie miał dostępu do tekstu jednolitego rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 r. nie może być uwzględniona z tej prostej przyczyny, że taki tekst jednolity nie istnieje. Zauważyć przy tym należy, iż treści rozporządzenia z dnia 6 maja 2010 r. (zawierającego nowe brzmienie §43a) nie wynikało, by także inne przepisy, istotne z punktu widzenia zasad przejścia na nowy system programowania, uległy zmianie. Omawiane rozporządzenie mieści się na jednej stronie i oprócz zmiany §43a obejmuje zmianę § tylko §19 dotyczącego szczegółowych wymagań przy składaniu wniosku w przypadku dodania nowych pakietów lub zwiększenia powierzchni użytków rolnych, na których realizowane jest zobowiązanie rolnośrodowiskowe. Rozporządzenie to nie jest zatem aktem o skomplikowanej i trudnej do zrozumienia strukturze, wymagającym poddawania głębokim analizom i oczekiwania na interpretacje.
Zgodnie ze zmienionym przepisem §43a zasady przejścia na nowy program są w 2010 r. analogiczne jak w roku 2009 poza dwoma wyjątkami: przechodząc na nowy program rolnośrodowiskowy producent rolny nie ma obowiązku realizacji dodatkowych pakietów, o których mowa w §4 ust.1 pkt 4, 5 lub 7 a jeśli w starym programie realizował pakiet strefy buforowe (KO2), to w nowym programie także jest zobowiązany do realizacji tego pakietu (pakiet 9). W kontekście powyższych stwierdzeń argumentacja skargi nawiązująca do wyjaśnień na stronie internetowej Ministerstwa Rolnictwa, w których wskazywano, że istnieje wymóg przejścia na nowy program z co najmniej taką samą powierzchnią gruntów, a więc z większą także, i istnieje możliwość dołączania innych pakietów, nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż świadczy o tym, iż skarżący czerpał wiedzę nie z obowiązujących źródeł prawa i przed podjęciem istotnych decyzji z punktu widzenia własnych interesów, oparł się na nie mających żadnej mocy prawnej ogólnikowych wyjaśnieniach.
W związku z powyższym, za trafne należy uznać uwagi organu odwoławczego, że brak możliwości zwiększenia powierzchni zgłoszonej do realizacji programu rolnośrodowiskowego w przypadku przejścia ze starego programu na nowy wynika nie z komunikatu, ale z przepisu prawa krajowego tj. §43 ust.1 rozporządzenia z 2009r. oraz, że producent rolny powinien przed złożeniem wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na 2010 r. zapoznać się z zasadami przyznawania wnioskowanych płatności a następnie zweryfikować jakie powierzchnie kwalifikują się do ich przyznania.
Uwagę organu w zakresie braku możliwości zwiększenia powierzchni należy jednak skomentować jako słuszną co do zasady, bowiem istnieje możliwość zwiększenia powierzchni gruntów w przypadku, gdy rolnik rozpocznie dodatkowo w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego realizację pakietów, o których mowa w § 4 ust.1 pkt 4 lub 5. Zgodnie bowiem z §43 ust.2 pkt 2) płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust.1 pkt 4 lub 5 jest przyznawana co najmniej (podkreślenie Sądu) do tej samej powierzchni gruntów rolnych. Ten wyjątek dotyczy pakietów związanych z ochroną zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 oraz poza obszarami Natura 2000. W związku z tym jednak, że skarżący nie deklarował rozpoczęcia realizacji żadnego z tych pakietów, obowiązuje zasada podstawowa.
W związku z tym, że zarzuty skargi odnoszą się wyłącznie do naruszenia przez organy obu instancji zasad postępowania, niezbędne jest wyjaśnienie jakie to zasady mają zastosowanie w przypadku spornych płatności.
Zgodnie z § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana na wniosek producenta rolnego. Powierzchnię działek rolnych użytkowanych rolniczo, rodzaj uprawy oraz status poszczególnych działek w rolnictwie ekologicznym producent rolny deklaruje z własnej inicjatywy i potwierdza prawdziwość danych własnoręcznym podpisem na ostatniej stronie wniosku. Tym samym na nim spoczywa obowiązek podania danych zgodnych ze stanem faktycznym. Co istotne, podpis na wniosku obejmuje także oświadczenia i zobowiązania, z których wynika, między innymi, że znane mu są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Tego rodzaju oświadczenie zawarte w standardowym druku złożył również skarżący składając podpis pod wnioskiem. Stwierdzając więc w dacie składania wniosku, że znane mu są zasady przyznawania płatności wnioskodawca nie może skutecznie powoływać się w późniejszym czasie na brak dostatecznej wiedzy w tym zakresie.
Znaczną część odwołania i skargi poświęcono zarzutom dotyczącym nieudzieleniu wnioskodawcy we właściwym czasie informacji, że nie zostały zachowane zasady przejścia na nowy program płatności, co spowodowało brak możliwości powrotu do "starego" programu.
W związku z tymi zarzutami należy ponownie wskazać na przepisy wymienianej już wcześniej ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, które normują m.in. kwestię rodzajów programów realizowanych na obszarach wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. W art. 5 ust. 1 tej ustawy, pośród wielu rodzajów programów w pkt 14 ustawy wymienia się program rolnośrodowiskowy. W art. 10 ust. 1 tej ustawy zastrzeżono, że pomoc jest przyznawana: po pierwsze, na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, a po drugie, wnioskodawca winien spełniać warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa zarówno w art. 1 pkt 1, jak i w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Natomiast ogólne zasady i tryb postępowania zostały wskazane w art. 21 powołanej ustawy. Ustawa ta stanowi regulację szczególną w stosunku do ogólnych zasad postępowania administracyjnego, ustanowionych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej powoływanej jako k.p.a. W art.21 ust.1 ustawa stanowi, iż z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W ust 2 art.21 ustawa modyfikuje - w stosunku do reguł określonych w k.p.a.- obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania. W szczególności organ nie z urzędu, a na wniosek strony udziela jej niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków.
Również jedynie na żądanie strony zapewnia jej czynny udział w postępowaniu. Nie stosuje się w tym postępowaniu art. 81 k.p.a., co oznacza, że można oprzeć rozstrzygnięcie na dowodach, co do których strona się nie wypowiedziała.
Oznacza to, iż organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prowadząc postępowanie w sprawie przyznania określonego wsparcia finansowego zobowiązane są stać na straży praworządności, jak również zobowiązane są w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Powyższe zasady zostały sformułowane w powołanym wyżej artykule 21 ustawy. Pierwsza z wymienionych zasad stanowi swoiste powtórzenie zasady praworządności (art. 6 k.p.a.), druga zaś z wymienionych zasad stanowi odejście od podstawowej zasady k.p.a., tj. zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Wymienienie zasady praworządności jako pierwszej ma podkreślać, że mimo wprowadzonych zmian proceduralnych. zasada ta jest nadal obowiązująca w postępowaniach prowadzonych przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Natomiast w drugiej z wymienionych zasad organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zostały zobowiązane do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w miejsce wynikającego z k.p.a. obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.). Na organie nie ciąży zatem obowiązek zbierania materiału dowodowego a jedynie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący tego materiału. Jeżeli zatem strona przedstawi stosowne dowody, to organ będzie zobowiązany do ich rozpatrzenia, w zakresie zaś zbierania dowodów obowiązek organów Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa został ograniczony. (por. E. Kremer "Szczególne zasady postępowania administracyjnego w sprawach prowadzonych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa"; Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego, rok IV nr 5 (20)/2008, str. 36).
Ponieważ powyższe rozwiązania, wprowadzone ww. ustawą z dnia 7 marca 2007 r., nie przewidują stosowania art. 7 k.p.a., zarzut naruszenia tego przepisu należało uznać za bezzasadny, tym bardziej, że w istocie sprowadza się do wytknięcia organowi niepoinformowanie wnioskodawcy w odpowiednim terminie o niezachowaniu zasad przejścia na nowy program, jakkolwiek formalnie zarzucono niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Skarżący nie wyjaśnił zresztą jakie okoliczności faktyczne wymagałyby dalszego wyjaśniania a analizując całokształt skargi nie sposób nie zauważyć, że kwestionowane jest w istocie gównie to właśnie, iż organ w porę nie uprzedził wnioskodawcy o niespełnieniu wymogów przejścia na nowy program. Biorąc jednak pod uwagę, że organ pierwszej instancji wydaje decyzje w przedmiocie dopłat rolnośrodowiskowych dopiero od dnia 1 grudnia w roku, w którym złożono wniosek (§21 ust.1 rozporządzenia z 2009 r.) nie można oczekiwać, że już wcześniej zobligowany jest do merytorycznej oceny wniosku.
Inaczej przedstawiałaby się kwestia, gdyby chodziło o kompletność wniosku czy braki formalne, wówczas organ musiałby zadziałać poprzez wezwanie do uzupełnienia braków w terminach przewidzianych do uzupełnienia pism. Jednakże w niniejszej sprawie nie zachodził taki przypadek.
Ze sposobu sformułowania zarzutów skargi wynika zatem, iż strona nie uwzględnia w swej argumentacji przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007r. oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia z 2009r., chociaż należy założyć, że deklarowanie znajomości zasad przyznawania płatności obejmuje również zasady o charakterze proceduralnym, gdyż są one szczególne w stosunku do ogólnie obowiązujących.
Rozważając pozostałe zarzuty naruszenie norm procesowych postępowania administracyjnego przez organy orzekające w sprawie, należy wskazać, że i w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się naruszeń, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Zarzut dotyczący przewlekłości postępowania i braku wnikliwości (odniesiony do art.12 k.p.a.) nie mógł zostać uwzględniony z tego względu, iż przepis art.19 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. stanowi, iż rozpatrzenie wniosku w sprawie pomocy powinno nastąpić w terminie niezbędnym do należytego wyjaśnienia sprawy, w tym do przeprowadzenia kontroli określonych w przepisach, o których mowa w art.1 pkt 1. Zawiera on niewątpliwie postulat działania bez zbędnej zwłoki, jednak uwzględnia jednocześnie specyfikę zadań organów, jakie określa ustawa. Rozporządzenie z 2009 r. wskazuje zaś termin, licząc od którego może być wydana decyzja, przy czym termin ten jest dość odległy od daty zakończenia przyjmowania wniosków właśnie ze względu na potrzebę przeprowadzania niezbędnych kontroli. Podkreślenia wymaga, że skarżący nie wskazał, w jaki sposób wskazywana w skardze przewlekłość miałaby wpłynąć w istotny sposób na wynik niniejszej sprawy.
Zgodnie z §21 ust.2 rozporządzenia z 2009 r. kierownik biura powiatowego Agencji wydaje decyzje w sprawie przyznania pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych w terminie od dnia 1 grudnia roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej do dnia 1 marca roku następującego po roku, w którym został złożony ten wniosek. W myśl ust.3 o każdym przypadku niezałatwienia w terminie sprawy dotyczącej przyznania płatności rolnośrodowiskowej kierownik biura powiatowego Agencji zawiadamia na piśmie rolnika podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Zgodnie zaś z §21 ust.4 rozporządzenia płatność rolnośrodowiskową wypłaca się w terminie do dnia 30 czerwca roku następującego po roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca był powiadomiony w trybie określonym w §21 ust.3 rozporządzenia o niezałatwieniu sprawy w ww. terminie pismami z dnia 1 marca 2011 z 31 marca 2011 r. oraz z 29 kwietnia 2011 r. a decyzję wydano dopiero "[...]".
Zgodzić się można ze skarżącym, iż przyczyną wydłużenia terminu do wydania decyzji były wątpliwości organu co do interpretacji przepisów, o czym świadczy dołączona do akt korespondencja prowadzona przez organ pierwszej instancji. Ponieważ jednak wątpliwości te organ rozstrzygnął ostatecznie w sposób zgodny z prawem, to nie ma podstaw do upatrywania w tym powodu do uchylenia decyzji obu instancji.
Argumentacja strony skarżącej, iż oczekując na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, również we wniosku o płatności na 2011 r. uwzględnione zostały sporne w 2010 r. grunty, pozostaje całkowicie bez wpływu na ocenę pod względem zgodności z prawem decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie. Również podnoszone w skardze okoliczności odnoszące się do wydatków i strat poniesionych w związku z deklarowaniem przejścia na nowy program nie uzasadniają zdyskwalifikowania decyzji organów w szczególności z tej przyczyny, że jak już wspomniano na wstępie, Sąd nie ocenia decyzji z punktu widzenia słuszności rozumianej jako konieczność rekompensowania szkód wywołanych wadliwym, w odczuciu strony, postępowaniem działaniem organów a jedynie z punktu widzenia legalności.
Niezależnie od tego wymaga podkreślenia, iż podejmowanie przez rolnika działań i to związanych z kosztami a także wywołujących dalej idące skutki w postaci zmniejszenia plonów po odstąpieniu od konwencjonalnych metod upraw powinno było być poprzedzone rzetelną analizą prawnych aspektów związanych ze skutkami zmodyfikowanej działalności. Taka analiza musi być bowiem przeprowadzona w pierwszej kolejności przez potencjalnego beneficjenta a dopiero później przez organy decydujące o przyznaniu przewidzianego przepisami wsparcia finansowego.
Skoro w system przyznawania pomocy rolnośrodowiskowej wkomponowana jest reguła, iż potencjalny beneficjent zna zasady jej przyznawania i to już na etapie składania wniosku, co uzewnętrznia podpisując stosowne oświadczenie, to nie można skutecznie stawiać zarzutu o braku poinformowania o potrzebie jego skorygowania, wywodzonej właśnie z tych zasad. Art.21 ust.2 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca przewiduje wprawdzie możliwość udzielania stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania ale jednocześnie wyraźnie zastrzega, że pouczenia te są udzielane na żądanie strony. Akta sprawy nie zawierają zaś żadnego wniosku na piśmie ani do protokołu, z którego wynikałoby wystąpienie skarżącego o udzielenie pouczeń. Podobnie też brak jest w aktach stosownego żądania, aby zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania (art.21 ust.1 pkt 4 stanowiący kolejną modyfikację w stosunku do art.10 k.p.a.).
Niezależnie od wynikających z ustawy z dnia 7 marca 2007 r. zasad, organ odwoławczy zawiadomił stronę postępowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowymi wypowiedzenia się na temat zebranych dowodów i materiałów a także zgłoszonych żądań. Nie można w związku z powyższym podzielić stanowiska skarżącego, że doszło do naruszenia art.10 k.p.a. przez uniemożliwienie stronie korekty wniosku wobec niepoinformowania we właściwym czasie o potrzebie takiej korekty.
Nie zasługuje także zarzut naruszenia art.107 §3 k.p.a poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji do wszystkich podniesionych zarzutów, a w szczególności do dołączonych przez skarżącego do akt informacji dostępnych w dniu składania wniosku na temat zasad przejścia ze starego programu na nowy. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy poprzez wyraźne wskazanie, iż należy opierać się jedynie na obowiązujących źródłach prawa nie miał obowiązku szczegółowo odnosić się do wyjaśnień czy komunikatów, na jakie powoływał się skarżący ani też komentować ich trafności. Organ, w myśl zasady praworządności może odnosić się wyłącznie do obowiązującego prawa a nie do wypowiedzi mniej lub bardziej oficjalnych na temat tego prawa o ile oczywiście nie są to poglądy strony postępowania i jej wykładnia przepisów. W niniejszej sprawie skarżący nie przedstawił własnej interpretacji art.43a i 43 rozporządzenia z 2009 r. wskazując jedynie, że kierował się w swych działaniach informacjami z mediów.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Została uzasadniona w wystarczający sposób, zawiera uzasadnienie faktyczne i prawidłowe wskazanie zastosowanej podstawy prawnej.
Sąd nie podziela także twierdzenia skarżącego, iż doszło do naruszenia ustanowionej w art.8 k.p.a. zasady, w myśl której organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Według skarżącego nałożono na niego wymóg nadmiernej staranności, podczas gdy, jego zdaniem, można mówić o ograniczeniu zaufania strony do organów państwa, które wprowadziły do obrotu prawnego akt o istotnym znaczeniu w trakcie trwania naboru wniosków. Naruszenie tej zasady powiązał on z okolicznościami podnoszonymi także w przypadku formułowania pozostałych zarzutów.
Oceniając stanowisko strony w tym zakresie przede wszystkim zauważyć należy, że w polskim ustawodawstwie brak jest unormować nakazujących ustawodawcy czy innym organom państwa wydawanie w ślad za ustanowionymi przepisami interpretacji tychże przepisów. Wynika to z założenia, że normodawca jest racjonalny a stanowione prawo jasne i zrozumiałe oraz tworzone zgodnie z zasadami sztuki legislacyjnej. Praktyka wskazuje na to, że założenie to jest zbyt optymistyczne. Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy nie można jednak organom ją rozpatrującym przypisać winy za jakość prawa i urągający wszelkim zasadom termin wydania i ogłoszenia przepisów rozporządzenia z 2009 r. odnoszących się do sytuacji, które już są w toku. Niewątpliwie w analizowanym przypadku niewiele było czasu na zapoznanie się i przeanalizowanie wprowadzonych rozporządzeniem z 6 maja 2010 r. i obowiązujących już od 7 maja 2010 r. zmian.
Jednak zainteresowani rolnicy mogli do niewątpliwie mniej restrykcyjnych przepisów dostosować swe wnioski dotyczące wszak jednostkowych okoliczności a w razie wątpliwości zażądać od organu udzielenia pouczeń czy wyjaśnień. Zaniechanie w tym zakresie, będące też udziałem skarżącego, nie może więc stanowić podstawy do uznania, że poprzez uwzględnienie wniosku należy zrekompensować negatywne skutki tego zaniechania.
Zdaniem Sądu, organy obu instancji przestrzegały regulacji procesowych wynikających z art. 21 ust. 2 pkt 1-4 cytowanej ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz z Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności ponownie należy zaznaczyć, że w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych - realizując tym samym zasadę praworządności. Nie doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego.
Z powyższych względów na podstawie art.151 p.p.s.a. należało oddalić skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.