Uzasadnienie
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze na powołaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", G. K. (dalej skarżący strona, wnioskodawca), reprezentowany przez radcę prawnego, złożył wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji. Skarżący wskazał na wysokość kwoty objętej obowiązkiem zwrotu i podniósł, że istnieje poważne niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu, a także osobom trzecim, takim jak pracownicy placówek czy uczęszczające do nich dzieci, znacznej szkody, a ponadto powyższe może również spowodować trudne do odwrócenia skutki dla skarżącego.
Podał, że prowadzi w "[...]" Niepubliczne Przedszkole "[...]", które jest niepubliczną placówką oświatową co oznacza, że podstawowym źródłem ich utrzymania są dotacje udzielane z budżetu Gminy "[...]". Finansowanie potrzeb placówki z otrzymywanych dotacji ma więc charakter bieżący, a co za tym idzie, wykonanie decyzji o zwrocie kwoty w tak znaczącej wysokości naruszyłoby istotnie jej płynność finansową, prowadząc w istocie do natychmiastowej niewypłacalności. Kwota do zwrotu przez osobę prowadzącą przedszkole jest relatywnie bardzo wysoka. Obecnie dotacja na jedno dziecko w Gminie "[...]" wynosi 438,07 zł miesięcznie, co daje łączną kwotę ok. 35 – 40 tys. zł na całe przedszkole. Kwota określona decyzją wraz z odsetkami stanowi zatem bardzo wielkie obciążenie, którego natychmiastowa zapłata w trybie egzekucji spowodowałaby zapaść finansową przedszkola.
Skarżący wskazał, że zaciągnął znaczący kredyt na rozbudowę przedszkola i budowę nowego budynku przedszkolnego. Z bieżących dochodów finansowane są: wskazana inwestycja, która nie została jeszcze całkowicie zakończona, spłata kredytu oraz odsetek od kredytu (będących przedmiotem decyzji administracyjnej), a także zapewniane jest bieżące funkcjonowanie przedszkola. Wymienione źródła utrzymania placówki wychowania przedszkolnego prowadzonego przez skarżącego są przeznaczane w całości na realizację celów przedszkola, przede wszystkim zapewnienie warunków umożliwiających opiekę i wychowanie dla uczęszczających do niej dzieci, w tym między innymi: finansowanie materiałów edukacyjnych, utrzymanie budynków przedszkola, wynagrodzenia dla nauczycieli i innych pracowników, itp.. Wykonanie decyzji organu odniosłoby w pierwszej kolejności skutek w postaci znacznego ograniczenia możliwości efektywnej realizacji misji placówek, następnie utracenia przez nie płynności finansowej, co w konsekwencji mogłoby doprowadzić do ich upadłości i całkowitej likwidacji. Skutki powyższego miałyby niewątpliwie nieodwracalny charakter.
Uwzględnienie wniosku pozwoliłoby w ocenie skarżącego uniknąć wyżej wskazanych skutków, a ponadto pomogłoby zapobiec szkodzie zarówno po stronie prowadzącej placówki oraz osób w nich zatrudnionych, które w razie utraty płynności finansowej czy nawet ich likwidacji, zostałyby pozbawione zatrudnienia, jak i samych uczniów przedszkoli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, w myśl § 3 powołanego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Podkreślenia wymaga, iż podstawową przesłanką wstrzymania wykonania jest wykazanie we wniosku niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Przez sformułowanie "znacznej szkody" należy rozumieć taką sytuację, w której szkoda nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. (vide: post. NSA z 20 grudnia 2004r. w sprawie sygn. akt GZ 138/04, niepubl.). Chodzi zatem m.in. o sytuację, w której wykonanie zaskarżonej decyzji prowadzić będzie do zakończenia prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej, a w konsekwencji utraty przez nią jedynego źródła utrzymania dla niej i jej rodziny (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2004r., FZ 136/04, niepubl.).
Natomiast pojęcie "trudnych do odwrócenia skutków" jest interpretowane w doktrynie jako prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z 13 maja 2010r., sygn. akt II FZ 182/10, dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto zauważyć należy, że przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki, przy czym przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine, posługując się zwrotem "zachodzi niebezpieczeństwo", wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia (postanowienie NSA z 30 czerwca 2010r., sygn. akt I GZ 196/10, dostępne w Internecie j.w.).
Sąd rozpoznając zgłoszony w niniejszej sprawie wniosek stwierdza, że żądanie strony zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu okoliczności opisane w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz dane wynikające z zestawienia dochodów i wydatków wskazują na to, że wykonanie decyzji stwarza poważne niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Istnienie placówki skarżącego jest uzależnione od zewnętrznego wsparcia, prowadzone Przedszkole jest niepubliczną placówką oświatową której podstawowym źródłem utrzymania są dotacje udzielane z budżetu Gminy "[...]". O zakresie tej pomocy świadczą dokumenty przedstawione w nadesłanych aktach administracyjnych sprawy, w szczególności rozliczenie dotacji i wydatków za 2014r. (karty oznaczono w sposób nietrwały). Wykonanie zaskarżonej decyzji może realnie spowodować zaburzenie funkcjonowania przedszkola.
Nie bez znaczenia jest także podnoszony we wniosku wpływ wykonania decyzji na zatrudnienie w placówce skarżącego, jak też dalsze uczęszczanie dzieci, co przekłada się w szerszym, społecznym aspekcie na terenie Gminy, na tle całości argumentacji przedstawionej w rozpoznawanym wniosku. Zatem w niniejszej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w cytowanym art. 61 § 3 p.p.s.a..
Sąd podkreśla jednocześnie, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest jedynie środkiem tymczasowej ochrony strony skarżącej do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd, i stosownie do art. 61 § 6 p.p.s.a. upada z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę bądź z dniem uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.