Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztyniez 3 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 838/20

Uzasadnienie

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie decyzją z "[...]"r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR po rozpatrzeniu odwołania W. C. (dalej: Skarżący, Wnioskodawca, Strona) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia "[...]"r. w sprawie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł co do istoty sprawy. Organ II instancji rozstrzygając merytorycznie sprawę przyznał W. C. płatność ekologiczną (PROW 2014-2020) na rok 2019 w łącznej wysokości "[...]"zł, w tym z tytułu realizacji:

Pakietu 1. Uprawy rolnicze w okresie konwersji w wysokości "[...]"zł;

Pakietu 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji w wysokości "[...]" zł; w tym przyznał Stronie kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych w wysokości "[...]" zł;

Organ II instancji odmówił natomiast Stronie przyznania płatności ekologicznej wraz z kosztami transakcyjnymi w ramach realizacji: Pakietu 5. Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji.

Jednocześnie Organ II instancji ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem ekologicznym stanowiący powierzchnię:

1. 1. Zobowiązania do gruntów ornych podjętego w dniu "[...]" r. na powierzchnię równą "[...]" ha.
2. 2. Zobowiązania do gruntów ornych podjętego w dniu "[...]" r. na powierzchnię równą "[...]" ha.

Z przedstawionych do kontroli Sądu akt postępowania oraz uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia, wynika, że "[...]" r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako ARiMR) w O. został złożony w formie elektronicznej w aplikacji eWniosekPlus wniosek W. C. o przyznanie płatności na rok 2019 (dalej jako eWniosek). Ww. e Wnioskiem producent rolny ubiegał się m.in. o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2019 w ramach realizacji:

1. - Pakietu 1. Uprawy rolnicze w okresie konwersji do powierzchni "[...]" ha;
2. - Pakietu 5. Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji do powierzchni "[...]" ha;
3. - Pakietu 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji do powierzchni "[...]" ha;

w tym przyznanie kosztów transakcyjnych.

Do ww. wniosku zostało dołączone m.in. Oświadczenie o grupie rolników ubiegających się o przyznanie płatności ekologicznej (PRO W 2014-2020).

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. (dalej organ I instancji), po rozpatrzeniu sprawy z wniosku W. C. (dalej: strona, skarżący, producent rolny, rolnik) o przyznanie płatności na rok 2019 decyzją z dnia "[...]"r. odmówił przyznania płatności ekologicznej, do działek rolnych zadeklarowanych w ramach:

Pakietu 5. Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji;

oraz przyznał stronie płatności ekologiczne (PROW 2014-2020) w ramach realizacji:

Pakietu 1. Uprawy rolnicze w okresie konwersji w wysokości "[...]" zł;

Pakietu 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji w wysokości "[...]" zł; w tym przyznał kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych w wysokości "[...]" zł.

Ponadto Kierownik BP ARiMR w Ostródzie ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem ekologicznym stanowiący powierzchnię:

1. - Zobowiązanie do gruntów ornych podjęte w dniu "[...]" r. na powierzchnię równą "[...]" ha.
2. - Zobowiązanie do gruntów ornych podjęte w dniu "[...]"r. na powierzchnię równą "[...]"ha.

Od powyższej decyzji pismem z "[...]"r. odwołał się Skarżący. Zarzucał organowi I instancji wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, 8, 9, 10 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ w dacie składania wniosku o dofinansowanie obowiązywało rozporządzenie ekologiczne sprzed zmiany z dnia "[...]"r. Ostateczny termin składania wniosków upływał zaś "[...]"r., a rozporządzenie zmieniające, na które powoływał się organ, weszło w życie z dniem 5 lipca 2019 r. Jak podkreślano odwołujący nie miał możliwości zastosowania się do regulacji nieobowiązującej w dacie zakończenia naboru wniosków.

W ocenie odwołującego zmiana rozporządzenia ekologicznego nie mogła mieć wpływu na decyzję odmowną w zakresie przyznania dofinansowania. Odwołujący podnosił, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, na jakiej podstawie organ odmówił mu części płatności. Nie wskazano i nie wyjaśniono, dlaczego liczba zwierząt w przypadku producenta wskazanego w załączniku posiada przelicznik 0,5 a w przypadku skarżącego 0,3. Odwołujący oznajmiał, że wraz z producentem wskazanym w załączniku skorzystali z możliwości łącznego spełnienia warunku, o którym mowa w § 9 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia "[...]"r. uchylił ww. decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. Od powyższej decyzji strona wniosła sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie i żądała uchylenia decyzji organu II instancji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 138 § 2 i art. 139 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po rozpoznaniu sprawy uchylił zaskarżoną sprzeciwem decyzję.

W toku ponownego rozpoznawania sprawy do organu II instancji wpłynęło pismo Skarżącego z "[...]"r., którym strona uzupełniła odwołanie z dnia "[...]"r. W piśmie tym strona wniosła o ponowną analizę wniosku odwołującego, uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie również płatności ekologicznej na rok 2019 do działek rolnych zadeklarowanych w ramach Pakietu 5. Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji.

Organ II instancji decyzją z "[...]"r. uchylił zaskarżone w odwołaniu rozstrzygniecie i orzekł co do istoty sprawy, w sposób opisany we wstępie części historycznej uzasadnienia.

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ II instancji przytoczył i omówił treść mających zastosowanie w sprawie przepisów. Wskazał m.in., że zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (j.t. Dz. U. z 2018, poz. 1784 ze zm.), dalej jako rozporządzenie ekologiczne, płatność ekologiczna przysługuje rolnikowi, jeżeli m.in.:

1. - realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu,
2. - spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu ekologicznym.

Organ odnosząc się do Pakietu 5 Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji wskazał, że zgodnie z § 9 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego, w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 5 i 11 płatność ekologiczna jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik jest posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, w którym są określone zwierzęta, których posiadanie stanowi warunek przyznania płatności ekologicznej w ramach niektórych pakietów. Zgodnie zaś z § 9 ust. 9 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego: Przy ustalaniu spełniania warunków określonych w ust. 3 i 4 bierze się pod uwagę zwierzęta:

1. 1) posiadane przez rolnika lub jego małżonka w okresie od dnia 15 marca do dnia 30 września danego roku, w odniesieniu do których rolnik lub jego małżonek dokonali wymaganych na podstawie przepisów o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt zgłoszeń do rejestru:
2. a) zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt - w przypadku bydła, kóz i owiec,
3. b) koniowatych, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, wskazane w zaświadczeniu wydanym przez podmiot prowadzący rejestr koniowatych, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję - w przypadku koni.

Zgodnie z § 9 ust. 13 rozporządzenia ekologicznego: jeżeli rolnik nie spełnia warunku określonego w § 9 ust. 3 lub 4, płatność ekologiczna może mu zostać przyznana, w przypadku gdy warunek taki spełnia łącznie co najmniej z jednym innym rolnikiem ubiegającym się o przyznanie płatności ekologicznej.

Organ odwoławczy wskazywał, że strona nie posiadała zwierząt, o których mowa w ww. regulacjach rozporządzenia ekologicznego, w związku z realizacją Pakietu 5. Strona chciała skorzystać z możliwości jakie daje § 9 ust. 13 rozporządzenia ekologicznego, stanowiącego, że jeżeli rolnik nie spełnia warunku określonego w § 9 ust. 3 lub ust. 4 płatność ekologiczna może mu zostać przyznana, w przypadku gdy warunek taki spełnia łącznie co najmniej z jednym innym rolnikiem ubiegającym się o przyznanie płatności ekologicznej. W takim przypadku do wniosku o przyznanie płatności ekologicznej rolnik dołącza oświadczenie o rolniku lub rolnikach, z którymi spełnia warunek określony w § 9 ust. 3 lub 4, sporządzone na formularzu udostępnionym przez Agencję (§ 18 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia ekologicznego). Jak wywodził Organ II instancji strona złożyła oświadczenie o grupie rolników ubiegających się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) z dnia "[...]"r., w którym wskazała, że jest członkiem grupy rolników, w skład której wchodzi również M. S..

Z producentem tym miał zostać spełniony warunek posiadania zwierząt. Organ zaznaczał jednak, że po weryfikacji ww. oświadczenia uznał brak spełnienia kryterium grupy producentów ubiegających się o przyznanie płatności ekologicznej. Jak podkreślano w przypadku wnioskowania przez rolnika o przyznanie płatności ekologicznej m.in. w ramach Pakietu 5., grupę rolników mogą stanowić tylko Ci rolnicy, których obowiązuje ten sam poziom obsady zwierząt - albo 0,3 DJP/ha albo 0,5 DJP/ha, co zostało wskazane w rzeczonym oświadczeniu na str. 2 w pkt 3.

Jak wskazywano, skarżący podjął zobowiązanie ekologiczne przed 15 marca 2019 r. (w 2017 r.) i obowiązuje go wskaźnik do przeliczenia 0,3 DJP/ha, natomiast M. S. podjęła zobowiązanie ekologiczne po 15 marca 2019 r. i obowiązuje ją wskaźnik do przeliczenia 0,5 DJP/ha.

Organ II instancji zaznaczał następnie, że na mocy § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 czerwca 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2019 r. poz. 1243), dalej jako: rozporządzenie zmieniane, w przypadku rolnika, który podjął jakiekolwiek zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia zmienianego w § 1, przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia i nie zakończył realizacji tego zobowiązania do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, do przyznawania płatności ekologicznej temu rolnikowi w ramach pakietów, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, 6, 11 i 12 rozporządzenia zmienianego w § 1, przepisy § 9 ust. 4 i § 12 ust. 4 rozporządzenia zmienianego w § 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym.

W nawiązaniu do powyższego Organ wskazywał, że w przypadku Skarżącego zastosowanie ma dotychczasowe brzmienie przepisu § 12 ust 4: przy ustalaniu wysokości płatności ekologicznej w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 5 i 11 uwzględnia się powierzchnię gruntów, do których przysługuje płatność ekologiczna w ramach tych pakietów, nie większą niż powierzchnia ustalona, jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w § 9 ust. 9, przeliczonych na DJP zgodnie z § 9 ust. 10, i współczynnika 0,3.

Organ zaznaczał równocześnie, że w przypadku M. S. zastosowanie ma przepis § 12 ust 4 rozporządzenia ekologicznego po zmianach, tj.: przy ustalaniu wysokości płatności ekologicznej w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 5 i 11 uwzględnia się powierzchnię gruntów, do których przysługuje płatność ekologiczna w ramach tych pakietów, nie większą niż powierzchnia ustalona, jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w § 9 ust. 9, przeliczonych na DJP zgodnie z § 9 ust. 10, i współczynnika 0,5.

Organ stanął zatem na stanowisku, że w oparciu o przedłożone przez Skarżącego oświadczenie, nie można uznać by zawiązana została grupy rolników (różne wskaźniki DJP). Konsekwencją nieuznania zawiązania grupy rolników na podstawie oświadczenia o grupie rolników ubiegających się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) z dnia "[...]" r. była konieczność odmowy przyznania Skarżącemu płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) w ramach Pakietu 5 na rok 2019 r. Okoliczność ta nie pozwoliła bowiem na uwzględnienie do wyliczania wskaźnika DJP zwierząt, z powodu braku spełnienia warunku (posiadania zwierząt) łącznie, co najmniej z jednym innym rolnikiem ubiegającym się o przyznanie płatności ekologicznej. Organ wskazywał również, że konsekwencją odmowy przyznania płatności we wnioskowanym Pakiecie 5. jest również odmowa przyznania refundacji kosztów transakcyjnych, gdyż wskazane powyżej warunki do przyznania płatności ekologicznej nie zostały spełnione w Pakiecie 5, niemożliwe jest więc, jednoczesne przyznanie kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego w ramach Pakietu 5 na rok 2019, gdyż stało by to w sprzeczności z przepisem § 16 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego.

Zgodnie z § 16 ust. 1 oraz ust. 2 rozporządzenia ekologicznego, rolnikowi, który spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej, może corocznie zostać przyznana kwota przeznaczona na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego.

Organ wskazał również, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności do odstąpienia od zastosowania obniżek i wyłączeń w myśl art. 15 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 roku uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych, mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 2014 r., str. 48, ze zm.), dalej jako rozporządzenie (UE) Nr 640/2014.

W dalszej części argumentacji Organ II instancji odniósł się bezpośrednio do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Wskazywał, że przyznanie płatności ekologicznej odbywa się w postępowaniu administracyjnym na wniosek producenta rolnego. Istotnym jest, iż formę oraz tryb składania wniosków o przyznanie płatności, jak również szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski zostały zawarte m.in. w rozporządzeniu ekologicznym. W związku z powyższym, to rolnik domagający się przyznania płatności, jest zobowiązany wykazać okoliczności, które uprawniają do jej otrzymania. Ubiegając się o płatności, producent rolny składa wszystkie wymagane załączniki i dokumenty (w tym oświadczenia) warunkujące przyznanie płatności. Organ podkreślał, że rozpoznając wnioski o przyznanie płatności, obowiązane są działać w zgodzie z wyrażoną wart. 6 k.p.a. zasadą praworządności, tj. na podstawie i w zgodzie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.

Dalej wskazano, że postępowanie wyjaśniające przed organami ARiMR zostało w istotny sposób zmodyfikowane, w stosunku do postępowania uregulowanego w k.p.a. W myśl art. 27 ust. 1 pkt 3-4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 217 ze zm.) dalej jako ustawa PROW,,2014-2020" organ administracji stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Organ II instancji wskazywał dalej, że zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy PROW,,2014-2020" strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Jak konstatował Organ z przytoczonych regulacji wynika, że organy ARiMR zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, w miejsce obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Ich obowiązkiem nie jest zaś wymóg działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Obowiązki organu określone w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ograniczone zostały zatem do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. To natomiast strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Przyjęto zatem zasadę, iż ciężar dowodu ciąży na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne.

Organ nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 4 rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69) - dalej zwane rozporządzeniem nr 809/2014, poprzez nie wezwanie do poprawy/uzupełnienia wniosku przez odwołującego w zakresie zakwestionowanego przez organ producenta. Jak wskazywał Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stosownie do art. 4 rozporządzenia nr 809/2014 wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze.

Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym. W ocenie organu odwoławczego okoliczność nieuznania zawiązania grupy rolników na podstawie Oświadczenia o grupie rolników ubiegających się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) z dnia "[...]"r. (różne wskaźniki DJP) nie może zostać zakwalifikowana jako tzw. błąd oczywisty.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7a k.p.a. Organ wskazał, że wobec jednoznacznego brzmienia § 9 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego, organ. odwoławczy stoi na stanowisku, że przywołanie w niniejszej sprawie art. 7a k.p.a. - dopuszczającego rozstrzygnięcie na korzyść strony w przypadku wątpliwości co do treści normy prawnej -nie znajduje zastosowania. Ustosunkowując się zaś do zarzutu naruszenia art. 79a k.p.a. organ stwierdzał, że w myśl art. 27 ust 1 pkt 3-4 ustawy PRoW,,2014-2020" organ administracji stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Regulacje szczególne dotyczące postępowania płatności miały zatem pierwszeństwo przed regulacjami kodeksowymi organ nie miał obowiązku stosować wezwania z art. 79a k.p.a.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wywiódł Skarżący zarzucając organowi naruszanie:

1. I. przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
2. - art. 7a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) wyrażające się w braku wyjaśnienia wątpliwości co do treści normy prawnej, tj. § 9 ust. 3 i 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej rozporządzenie), która podlegała zmianom w toku ubiegania się przez stronę o przyznanie płatności dwukrotnie, a mianowicie na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 lutego 2019 r. zmieniającego rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 czerwca 2019 r. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, a z których to przepisów nie wynika, że:
3. - posiadanie rzekomo innego współczynnika DJP przez rolnika i producenta tworzących grupę, dyskwalifikuje z otrzymania dopłaty w ramach Pakietu 5, co do którego organ odmówił dopłaty,
4. - pojęcie realizowania zobowiązania ekologicznego dotyczy zobowiązania trwającego w momencie aplikowania o dopłatę lub rozpoczętego w określonym terminie;
5. - art. 7a k.p.a. wyrażające się w braku wyjaśnienia, przepisy którego rozporządzenia zmieniającego, a mianowicie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 lutego 2019 r. zmieniającego rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 czerwca 2019 r. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, miały w sprawie zastosowanie;
6. - art. 107 § 1 i 3 k.p.a. wyrażające się w braku skonkretyzowania, na podstawie którego ze zmieniających rozporządzenie aktów orzekał organ, a tym samym brak możliwości podjęcia skutecznej obrony przez skarżącego oraz poprzestanie wyłącznie na lakonicznym stwierdzeniu, że rozporządzenie zmieniające z 25 czerwca 2019 r. doprecyzowało przepisy zmieniane rozporządzeniem z 27 lutego 2019 r., gdy tymczasem obydwa akty zawierają wzajemnie wykluczające się przepisy;
7. - art. 79a § 1 k.p.a. w zw. z art. § 12 ust. 7 rozporządzenia w. zw. z art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) NR 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (dalej rozporządzenie wykonawcze nr 809/2014) poprzez jego niezastosowanie i niewezwanie do poprawy/uzupełnienia wniosku przez odwołującego w zakresie zakwestionowanego przez organ producenta oraz braku wezwania do poprawy/złożenia wyjaśnień w zakresie liczby zwierząt przeliczonych na DJP, w sytuacji gdy organ w zaskarżonej decyzji wskazuje, że rozporządzenie podlegało zmianom, bowiem wymagało doprecyzowania, co wskazuje na okoliczność, że podstawy do wezwania istniały;
8. - art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r: o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej ustawa) oraz art. 8 § 1 k.p.a. wyrażające się w braku zastosowania przez organ zasady praworządności i ogólnych reguł dotyczących prowadzenia postępowania administracyjnego, wywołanego wnioskiem rolnika o przyznanie płatności ekologicznej, w sytuacji gdy organ w treści zaskarżonej decyzji sam wskazuje na zmieniające się w toku ubiegania się o dopłaty rozporządzenie, które to zmiany podyktowane były koniecznością wyjaśnienia i doprecyzowania przepisów rozstrzygających o możliwości ubiegania się o dopłaty w ramach m. in. Pakietu 5;
9. II. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
10. - art. 15 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 (dalej rozporządzenie delegowane nr 640/2014) w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności w zw. z art. 15 i 139 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na przepisie okolicznościach, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia przez organ I instancji, a tym samym naruszenie zasady dwuinstancyjności i zakazu orzekania na niekorzyść odwołującego;
11. - § 2 rozporządzenia w zw. z art. 29 ust. 2 i 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (dalej rozporządzenie nr 1305/2013) wyrażające się w bezpodstawnej odmowie przyznania płatności w zakresie Pakietu 5, pomimo, że skarżący oraz producent realizują i realizowali zobowiązanie ekologiczne;
12. - § 5 ust. 1 i ust. 3 i ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 czerwca 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (zwanego rozporządzeniem zmieniającym nr 2) poprzez:
13. - zastosowanie. przepisu, który wszedł w życie w dniu 5 lipca 2020 r. w sytuacji, gdy termin na składania wniosków o dopłaty upływał w dniu 5 lipca 2020 r., zatem skarżący nie miał możliwości zastosować się do przepisów ww. rozporządzenia, a nie został wezwany do poprawy czy uzupełnienia wniosku aplikacyjnego,
14. - sprzeczne z brzmieniem przepisu § 5 ust. 1 rozporządzenia zmieniającego nr 2 przyjęcie, że z jego treści wynika brak możliwości zawiązania grupy producenckiej;
15. - § 5 ust. 3 i 4 rozporządzenia zmieniającego nr 2 poprzez brak wskazania w jaki sposób z ww. przepisów wynika brak spełnienia warunku do przyznania płatności ekologicznej skarżącemu w ramach pakietu 5;
16. - § 9 ust. 3 i 13 rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie, że odwołujący wraz ze wskazanym we wniosku aplikacyjnym producentem nie spełniał warunków przyznania płatności w ramach Pakietu 5 i brak wyjaśnienia, dlaczego w ocenie organu oświadczenie producenta nie spełnia warunków określonych w § 18 ust. 2 rozporządzenia, bowiem tylko brak takiego oświadczenia mógłby dyskwalifikować wniosek strony w części dopłaty w zakresie pakietu 5, a poprzestanie wyłącznie na stwierdzeniu, że różny rzekomo współczynnik mający zastosowanie do skarżącego i producenta wskazuje na brak możliwości zawiązania grupy rolników;
17. - § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 lutego 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (zwanego dalej rozporządzeniem zmieniającym nr 1) poprzez jego zastosowanie, w sytuacji, gdy zgodnie z § 5 ust. 5 rozporządzenia zmieniającego nr 2, do przyznawania płatności ekologicznej rolnikowi, który podjął jakiekolwiek zobowiązanie ekologiczne, przepisów § 3 rozporządzenia zmieniającego nr 1 nie stosuje się;
18. - § 16 ust. 1 rozporządzenia poprzez nieuzasadniona odmowę przyznania kosztów transakcyjnych, pomimo że skarżący spełnił warunki dopłaty do Pakietu 5.

Mając na uwadze powyższe Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w części odmawiającej przyznania płatności ekologicznej wraz z kosztami transakcyjnymi w ramach realizacji Pakietu 5 Uprawy paszowe na gruntach ornych oraz poprzedzającej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia "[...]"r.

W uzasadnieniu skargi, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy wskazano, że w przedmiotowej sprawie konieczne jest ustalenie które z rozporządzeń zmieniających miało w sprawie zastosowanie. Z jednej strony organ wskazywał bowiem, że rozporządzenie zmieniające nr 1, które weszło w życie w lutym 2019 r., z drugiej strony odnosił do rozporządzenia zmieniające nr 2, które weszło w życie w dniu 5 lipca 2019 r. (ostatnim dniu aplikowania o dopłaty), wskazując, że miało ono na celu doprecyzowanie przepisów zmienionych rozporządzeniem zmieniającym nr 1.

Skarżący wskazywał również, że organ niedostatecznie wyjaśnił pojęcie realizacji zobowiązania ekologicznego, jak też jednoznaczny nakaz posiadania przez rolników tworzących grupę tego samego współczynnika DJP. Zgodnie ze stanowiskiem Skarżącego, Organ II instancji nie dookreślił, czy chodzi o jakiekolwiek zobowiązanie ekologiczne oraz w jakim czasie realizowane. Jak podnosił Skarżący, nie sposób zgodzić się z Organem, że posiadanie odmiennego współczynnika DJP przez skarżącego i rolnika pozostającego w grupie dyskwalifikuje z możliwości otrzymania płatności w ramach Pakietu 5. Skarżący podnosił również, że przepisy prawa, jak też zaskarżona decyzja nie definiują pojęcia realizacji zobowiązania. Tym samym, może to dotyczyć zobowiązania już zrealizowanego, jak też zobowiązania trwającego w dacie aplikowania o przyznanie płatności.

Skarżący wskazywał również, że możliwość wezwania do złożenia wyjaśnień w zakresie posiadanych zwierząt ustawodawca zawarł w §12 ust. 7 rozporządzenia Jeżeli suma liczby zwierząt, o których mowa w § 9 ust. 9, i liczby zwierząt, o których mowa w ust. 5, przeliczonych na DJP zgodnie z § 9 ust. 10, jest mniejsza niż liczba zwierząt niezbędna do przyznania płatności ekologicznej wszystkim rolnikom, którym płatność ta jest przyznawana z zastosowaniem ust. 5 w ramach pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 5 i 11, do całej powierzchni gruntów w ramach tych pakietów objętych zobowiązaniami ekologicznymi realizowanymi przez tych rolników, kierownik biura powiatowego Agencji wzywa tych rolników do wskazania:

1. 1) numerów identyfikacyjnych zwierząt, które mają być uwzględnione przy przyznawaniu płatności ekologicznej każdemu z tych rolników - w przypadku bydła, kóz, owiec i koni lub
2. 2) gatunku zwierząt i liczby zwierząt w ramach każdego ze wskazanych gatunków zwierząt, które mają być uwzględnione przy przyznawaniu płatności ekologicznej każdemu z tych rolników - w przypadku zwierząt innych niż wymienione w pkt 1;
3. - w terminie określonym w tym wezwaniu.

Wezwanie takie przez Organ nie zostało zaś w niniejszej sprawie wystosowane.

Skarżący wskazał również, że zarówno ustawa jak i rozporządzenie nie wyłączają stosowania przepisu art. 79a k.p.a. Z kolei w art. 27 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawodawca sprecyzował zasadę praworządności i ogólnych reguł dotyczących prowadzenia postępowania administracyjnego, wywołanego wnioskiem rolnika o przyznanie płatności ekologicznej. Skarżący podkreślał, że ARiMR ma obowiązek dostosować się do ogólnych reguł dotyczących prowadzenia postępowania administracyjnego, wywołanego wnioskiem rolnika o przyznanie płatności ekologicznej. Stosownie bowiem do art. 4 ustawy z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego chyba że ustawa stanowi inaczej. W opinii Skarżącego brak było zatem przesłanek do nie zastosowania art. 79a k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje

Skarga okazała się niezasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2019 r. poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa - art. 145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie, a zarzuty skargi są nieskuteczne.

Istotę sporu stanowi odmowa przyznania płatności ekologicznej na rok 2019 z uwagi na stwierdzenie przez organ, że skarżący nie był posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia, których posiadanie stanowi warunek przyznania płatności ekologicznej w ramach między innymi Pakietu 5, ani nie złożył w terminie prawidłowego oświadczenia o rolniku lub rolnikach, z którymi spełnia warunek określony w § 9 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego. Powyższe wiązało się zaś z zanegowaniem utworzenia grupy producentów.

Spór w istocie dotyczy więc zagadnienia, czy organ administracji zasadnie odmówił przyznania płatności ekologicznej w ramach pakietu 5 w związku z zakwestionowaniem oświadczenia wnioskodawcy o rolniku lub rolnikach, z którymi spełnia warunek określony w § 9 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego.

Drugą z podstawowych kwestii spornych w niniejszej sprawie była ocena zaniechania przez organ dokonania wezwania przewidzianego w art. 79a k.p.a. w związku z odmową przyznania płatności ekologicznej wraz z kosztami transakcyjnymi w ramach realizacji: Pakietu 5. Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji.

Wskazane wyżej zagadnienia w istocie konsumują podnoszone przez Skarżącego zarzuty. W skardze wymieniono bowiem szereg potencjalnych naruszeń prawa, lecz te funkcjonalnie związane są z powyższymi zagadnieniami i mogą być omówione w ramach rozważania wskazanych wyżej dwóch podstawowych kwestii.

W dacie złożenia przez Skarżącego wniosku ("[...]"r.), obowiązywało rozporządzenie ekologiczne, tj. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1784 z późn. zm.). W akcie tym przyjęto w § 9 ust. 3, że w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 5 i 11 do przyznania płatności, oprócz warunków określonych w § 2 wymagane jest, aby rolnik był posiadaczem zwierząt gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia. Jednak w sytuacji, gdy rolnik warunku tego nie spełnia, to możliwe jest przyznanie płatności, jeżeli warunek powyższy jest spełniony łącznie z innym, co najmniej jednym rolnikiem ubiegającym się o przyznanie płatności (§ 9 ust. 13), przy czym wymagane dołączenie do wniosku o płatność stosownego oświadczenia (§ 18 ust. 2 pkt 2).

Z kolei z § 12 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego wynika, że wysokość płatności ekologicznej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności za hektar gruntu i powierzchni gruntów, do których przysługuje płatność ekologiczna, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Z § Przy ustalaniu wysokości płatności ekologicznej w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 5 i 11 uwzględnia się powierzchnię gruntów, do których przysługuje płatność ekologiczna w ramach tych pakietów, nie większą niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w § 9 ust. 9, przeliczonych na DJP zgodnie z § 9 ust. 10, i współczynnika 0,5. Wskazany wyżej współczynnik 0,5 skorygowany został do tej wysokości na mocy zmian przewidzianych w §1Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 lutego 2019r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2019 poz. 451).

Rozporządzenie to jednocześnie w §3 (mającym charakter przepisów intertemporalnych) wskazuje, że w przypadku rolnika, który podjął jakiekolwiek zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia zmienianego w § 1, przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia i nie zakończył realizacji tego zobowiązania do dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, do przyznawania płatności ekologicznej temu rolnikowi w ramach pakietów, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 5, 6, 11 i 12 rozporządzenia zmienianego w § 1, przepisy § 9 ust. 4 i § 12 ust. 4 rozporządzenia zmienianego w § 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Tym samy wobec skarżącego który podjął zobowiązanie ekologiczne w 2017r. stosować należało poprzedni obowiązujący współczynnik 0,3.

Zatem w wyżej określonych granicach prawnych należało rozpatrzyć wniosek skarżącego. Jako że nie posiadał zwierząt o określonych w rozporządzeniu gatunkach, mógł otrzymać płatność jedynie w razie wskazania innego rolnika spełniającego powyższe uwarunkowania i załączenia do wniosku o płatność stosownego oświadczenia. Oświadczenie takie zostało złożone i wynika z niego, że rolnik M. S. spełnia warunek posiadania zwierząt. Okazało się jednak (okoliczność bezsporna), że do skarżącego zastosowanie ma współczynnik 0,3. Skarżący podjął bowiem zobowiązanie ekologiczne przed 15 marca 2019 r. (w 2017 r.). Natomiast M. S. podjęła zobowiązanie ekologiczne po 15 marca 2019 r. i obowiązuje ją wskaźnik do przeliczenia 0,5 DJP/ha. Zmiana przepisu wynika z § 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 27 lutego 2019 r. (Dz. U. z 2019 poz. 451) zmieniającego rozporządzenie ekologiczne z dniem 15 marca 2019 r.

Zagadnieniem kluczowym jest zatem ocena, na ile brak tożsamości warunków na jakich podjęte zostało zobowiązanie ekologiczne przez Skarżącego oraz drugiego rolnika (o którym mowa w §9 ust. 13 rozporządzenia) wpływa na możliwość, uznania że spełniony został warunek posiadania zwierząt o których mowa w §9 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego. Inaczej rzecz ujmując ocenić należało, czy warunki prawne na jakich podjęte zostało zobowiązanie ekologiczne obu rolników winny być tożsame. W tym kontekście wskazać należy na dokładne brzmienie § 9 ust. 13 rozporządzenia ekologicznego. Przepis ten wskazuje, że "Jeżeli rolnik nie spełnia warunku określonego w ust. 3 lub 4, płatność ekologiczna może mu zostać przyznana, w przypadku gdy warunek taki spełnia łącznie co najmniej z jednym innym rolnikiem ubiegającym się o przyznanie płatności ekologicznej. Przepisy ust. 5-7 stosuje się odpowiednio." Z kolei § 18 ust. 2 pkt. 2 wskazuje, że "w przypadku, o którym mowa w § 9 ust. 13, do wniosku o przyznanie płatności ekologicznej rolnik dołącza oświadczenie o rolniku lub rolnikach, z którymi spełnia warunek określony w § 9 ust. 3 lub 4, zawierające oświadczenia tego rolnika lub tych rolników potwierdzające tę okoliczność."

Nie budzi zatem wątpliwości, że ustawodawca przyjął, ze obaj rolnicy spełniać muszą warunek określony w § 9 ust. 3 lub 4 rozporządzenia, tj. posiadać zwierzęta określone w załączniku gatunków wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia. Nie można również pominąć treści § 12 ust. 4, stanowiącego, że przy ustalaniu wysokości płatności ekologicznej w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 5 i 11 uwzględnia się powierzchnię gruntów, do których przysługuje płatność ekologiczna w ramach tych pakietów, nie większą niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w § 9 ust. 9, przeliczonych na DJP zgodnie z § 9 ust. 10, i współczynnika 0,5, który następnie do tej wysokości zmieniony został wraz z nowelizacją rozporządzenia ekologicznego z dnia 27 lutego 2019 r. (Dz. U. z 2019r. poz. 451). Poprzednio wynosił on wielkość 0,3 i na mocy przepisów intertemporalnych tą wielkość stosować należało do skarżącego.

Zbiorcza analiza wskazanych przepisów dokonana w ramach dyrektyw wykładni systemowej, prowadzi do wniosku, że warunki podjętego zobowiązania ekologicznego muszą być w przypadku wnioskodawcy i rolnika wskazanego przez niego w ramach §9 ust. 13 rozporządzenia ekologicznego tożsame. Ustawodawca wprost wskazuje bowiem, ze wnioskodawca musi wykazać, ze warunek (posiadania zwierząt) spełnia łącznie co najmniej z jednym innym rolnikiem ubiegającym się o przyznanie płatności ekologicznej. W braku dookreślenia przez ustawodawcę pojęcia "płatności ekologicznej", przyjąć należy, że musi być to płatność tożsama co do rodzaju jak i warunków jej przyznawania. Zmiana brzmienia §12 rozporządzenia doprowadziła zaś do sytuacji w której warunki zobowiązania ekologicznego uległy zmianie. Podkreślić należy, że skarżący podjął zobowiązanie ekologiczne przed 15 marca 2019 r. (w 2017r.) i w jego przypadku zastosowanie ma współczynnik 0,3. Wskazany przez niego rolnik – M. S. - podjęła zobowiązanie ekologiczne po 15 marca 2019 r. i obowiązuje ją wskaźnik do przeliczenia 0,5 DJP/ha.

Mając na uwadze powyższe przyjąć należy, że organ II instancji w zaskarżonej decyzji słusznie przyjął, że złożone przez skarżącego oświadczenie o którym mowa w §18 ust.2 pkt. 2 było nieprawidłowe pod względem podmiotowym. Wskazana w nim osoba nie spełniała bowiem kryteriów pozwalających korzystać z przywileju (wyjątku) określonego w §9 ust. 13 rozporządzenia ekologicznego. Nie doszło zatem do skutecznego powstania grupy rolników. W tym miejscu podkreślić należy, że możliwość wykazania zwierząt będących w posiadaniu innego niż wnioskodawca rolnika jest swoistym wyjątkiem od reguły przewidzianej w §9 ust.

3. Tym samym warunek ten nie może być interpretowany w sposób rozszerzający. Wręcz przeciwnie, jako odstępstwo od zasadniczej reguły, winien być interpretowany w sposób ścisły. Powyższe stanowi dodatkowy argument za przyjęciem, ze warunki podjęcia zobowiązania ekologicznego wnioskodawcy i wskazanego przez niego w oparciu o § 9 ust. 13 rolnika winny być tożsame. Zaznaczyć należy, ze brak spełnienia kryteriów podmiotowych przez jednego z rolników stanowiących "grupę" o której mowa w § 9 ust. 13 rozporzadzenia ekologicznego nie może być traktowany jako podlegający sprostowaniu błąd formalny.

Na marginesie zauważyć należy również (argument ten traktować należy wyłącznie jako uzupełnienie czynionych rozważań nie ich istotę), że zgodnie z §18 ust.1 rozporządzenia ekologicznego, do wniosku o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej z tytułu realizacji zobowiązania ekologicznego w ramach wariantu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 10 lit. a i c dołącza się oświadczenie o podjęciu zobowiązania, o którym mowa w § 9 ust. 15, sporządzone na formularzu udostępnionym przez Agencję. W treści pouczenia zawartego w formularzu wskazane jest natomiast, że "w przypadku wnioskowania przez rolnika o przyznanie płatności ekologicznej w ramach Pakietu 5. Uprawy paszowe na gruntach ornych w okresie konwersji lub Pakietu 11. Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji lub Pakietu 6. Trwałe użytki zielone w okresie konwersji lub Pakietu 12. Trwałe użytki zielone po okresie konwersji, grupę rolników mogą stanowić tylko Ci rolnicy, których obowiązuje ten sam poziom obsady zwierząt – albo 0,3 DJP/ha albo 0,5 DJP/ha." Formularz nie stanowi co oczywiste źródła prawa, jednak w zakresie informacyjnym dostarcza on wnioskodawcy istotnych wskazówek co do sposobu interpretacji stosowanych przez organ przepisów oraz sposobu ich interpretacji przez organ..

Odnosząc się zaś do kwestii obowiązku stosowania przez organ art. 79a k.p.a. wskazać należy, że ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, zawiera autonomiczne względem Kodeksu postępowania administracyjnego rozwiązania procesowe w zakresie zasad rozpoznawania wniosków. Jako regulacje szczególne maja one, w razie kolizji, pierwszeństwo przed normami ogólnymi, tj. przepisami k.p.a. Wskazać zatem należy, że ustawa w art. 25 ust.1 formułuje odrębny od kodeksowego tryb wzywania do usunięcia braków we wniosku.

Ponadto w art. 27 ust.1 pkt. 4 wprost wskazuje, że w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Nie ulega zatem wątpliwości, że brak zastosowania przez organ wezwania w trybie art. 79a k.p.a. było działaniem prawidłowym. Dokonanie takiego wezwania stanowiło by zaś naruszenie przepisów prawa.

W sprawie nie mógł mieć również, wbrew stanowisku strony zastosowania art. 7a k.p.a. Dotyczy on postępowań, których przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku lub ograniczenie lub odebranie uprawnień. Przedmiotowe postepowanie dotyczyło zaś. przyznania uprawnienia do płatności, a nie nałożenia obowiązku. Przyznanie uprawnienia w ograniczonej wielkości, nie jest równoznaczne z ograniczeniem już przyznanego stronie uprawnienia.

Nie może być również zaakceptowany zarzut błędnego stosowania § 5 ust. 1 i ust. 3 i ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 czerwca 2019r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Przepis ten ma charakter intertemporalny i określał jaki porządek prawny ma zastosowanie wobec skarżącego wobec wprowadzanych zmian prawnych. Organ winien był zatem uwzględnić ww. przepisy.

Nie można również zaakceptować zarzutu błędnego zastosowania art. 15 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013. Organ wyraźnie bowiem wskazał w treści uzasadnienia, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności do odstąpienia od zastosowania obniżek i wyłączeń w myśl art. 15 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 roku. Wobec takiego stanowiska zarzut oparcia rozstrzygnięcia na przepisie okolicznościach, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia przez organ I instancji, a tym samym naruszenie zasady dwuinstancyjności i zakazu orzekania na niekorzyść odwołującego nie może być zaakceptowany przez Sąd.

W tym stanie sprawy Sąd, wobec braku stwierdzenia naruszenia przez organy przepisów materialnych, których naruszenie miałoby wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, których naruszenie miałoby istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności wskazanych w skardze przepisów rozporządzenia ekologicznego z 2015 r. oraz art. 27 ustawy EFRROW, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) oddalił skargę.