Uzasadnienie
F.M (dalej również jako strona, skarżąca, producentka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" w przedmiocie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi.
Z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że w dniu 26 września 2018r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako ARiMR) złożony został: wniosek o przyznanie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, obejmujące co najmniej 30% danej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy, na podstawie którego producentka rolna ubiegała się o przyznanie pomocy finansowej do powierzchni upraw rolnych 11,29 ha.
We wniosku tym, w sekcji VIII (Oświadczenie dotyczące ubezpieczenia gospodarstwa, w którym wystąpiła szkoda) zaznaczono, że w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk: suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi, lawiny.
Wraz z wnioskiem złożono załączniki: protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym i dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego - suszy, która wystąpiła w dniach 11 kwietnia 2018 r. - 10 czerwca 2018, sporządzony w dniu 10 sierpnia 2018 r. przez Komisję ds. szacowania szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej powołana przez Wojewodę Warmińsko-Mazurskiego, oświadczenie z dnia 26 września 2018 r., Wydruk ze strony internetowej towarzystw ubezpieczeniowych. Do wniosku z dnia 26 września 2018 r. dołączono pismo, w którym pełnomocnik strony oświadczył, że towarzystwa ubezpieczeniowe: "[...]"odmówiły ubezpieczenia mniszka lekarskiego z powodu braku takiej oferty. Oferty te dotyczyły ubezpieczeń dotowanych z budżetu państwa.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia "[...]"r. o przyznaniu pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi, obejmujące co najmniej 30% danej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy przyznał stronie pomoc publiczną w ramach ww. działania w łącznej wysokości 2822,50 zł, co stanowiło 50% przyznanej pomocy.
Rozpoznając odwołanie od ww. decyzji i utrzymując powyższą decyzję w mocy organ odwoławczy powołał treść § 13r ust. 1 pkt 2 i § 13 r ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR (Dz. U z 2015 r. poz. 187 ze zm.) - zwanego dalej "rozporządzeniem". Stwierdził, że warunkiem uzyskania w pełnej wysokości pomocy finansowej udzielonej na podstawie § 13r rozporządzenia, jest posiadanie w dniu wystąpienia szkody w uprawach rolnych ubezpieczenia od co najmniej jednego z powyższych ryzyk, co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem trwałych użytków zielonych.
Natomiast z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że producentka rolna w wymaganym okresie nie zawarła umowy obowiązkowego lub dobrowolnego ubezpieczenia upraw rolnych, co zostało potwierdzone w protokole przez Komisję. Zatem w świetle obowiązujących przepisów pomoc przyznana stronie w rzeczonej sprawie została pomniejszona o 50%.
W związku z toczącym się postępowaniem odwoławczym przed organem II instancji zwrócono się do towarzystw ubezpieczeniowych w Polsce z prośbą o udzielenie informacji czy możliwe było w ww. towarzystwach ubezpieczenie upraw rolnych m.in. następującej uprawy: mniszek lekarski. Ustalono, iż co najmniej jedno z towarzystw ubezpieczeniowych ("[...]") oferowało ubezpieczenie ww. uprawy na warunkach komercyjnego ubezpieczenia.
Organ odwoławczy podkreślił, że producent rolny, który chce uzyskać pomoc w pełnej wysokości powinien w dniu wystąpienia przedmiotowej szkody w uprawach rolnych posiadać umowę obowiązkowego lub dobrowolnego ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, co najmniej od jednego z ww. ryzyk.
Skarżąca nie zgadzając się z powyższą decyzją wniosła nieformalną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie żądając uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia "[...]"o przyznaniu pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi.
Spór w kontrolowanej przez Sąd sprawie dotyczy oceny prawidłowości przyznania pomocy producentowi rolnemu w obniżonej wysokości z uwagi na § 13 r ust. 12 rozporządzenia.
Przepisy § 13r ust. 1 rozporządzenia regulują przyznanie pomocy w związku ze szkodami spowodowanymi przez katalog zdarzeń klęskowych w 2018 r.
Na podstawie § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Agencja posiada uprawnienia do przyznania pomocy z przeznaczeniem na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.
Analiza akt przedmiotowej sprawy potwierdza, że w 2018 r. gospodarstwo rolne skarżącej dotknięte zostało szkodami z ww. katalogu ryzyk ustawowych. W protokole z dnia 10 sierpnia 2018 r. Komisja ds. szacowania szkód, powołana przez Wojewodę, potwierdziła skutki zdarzenia – wystąpienia suszy w okresie: 11 kwietnia 2018 r. - 10 czerwca 2018. W ramach czynności Komisja ustaliła, że łączna wysokość oszacowanych szkód wg kwoty obniżenia dochodu w gospodarstwie rolnym (produkcji roślinnej + zwierzęcej) wyniosła ogółem 12 639,72 zł, co stanowił 35,76 % średniej rocznej produkcji w gospodarstwie rolnym. Na stronie 2 protokołu zaznaczono, że skarżąca, jako producent rolny, zawarła umowę "obowiązkowego lub dobrowolnego" ubezpieczenia, ale dotyczyła ona jedynie budynków.
W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy ustalił, że co najmniej jedno z towarzystw ubezpieczeniowych ("[...]") oferowało ubezpieczenie upraw, które uprawia strona na warunkach komercyjnego ubezpieczenia.
Wskazać należy, że § 13r ust. 12 rozporządzenia nie uzależnia przyznanie pomocy w pełnym zakresie od okoliczności ubezpieczenia upraw tylko korzystającego z dopłat budżetu państwa. Treść przywołanego przepisu wskazuje jednak jednoznacznie, iż nie ma znaczenia, czy uprawy zostały objęte ubezpieczeniem korzystającym z państwowych dopłat, czy ubezpieczeniem, którego składki w całości pokrywa ubezpieczony.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo wskazał na treść § 13r ust. 12 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. i pomniejszył pomoc o 50%, z uwagi na to, iż skarżąca w dniu wystąpienia szkody (w 2018 r.) w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie miała ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, co uprawniałoby ją do 100 % wypłaty pomocy w 2018 r.
Za nieskuteczne Sąd uznał twierdzenia skarżącej, że niemożliwe było zawarcie umowy ubezpieczenia upraw. Podkreślić należy, że skarżąca nie przedstawiła żadnych okoliczności które wskazywałyby, że podjęła czynności zmierzające do zawarcia umowy ubezpieczenia upraw. Pismo, na które powoływał się na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2019r. pełnomocnik skarżącej, podpisane przez dyrektora oddziału i opatrzone pieczątką firmową "[...]"nie może zmienić oceny okoliczności sprawy.
Wskazać należy, że z pisma tego nic nie wynika ani data jego wystawienia ani podstawa prawna ani rodzaj proponowanych ubezpieczeń ani okoliczności konkretnej sprawy czy uprawy. Nie wiadomo też w jakich okolicznościach pismo to było sporządzone. Razi jedynie nieprofesjonalny charakter pisma, które opatrzone jest podpisem dyrektora oddziału "[...]"., a więc znanego na rynku profesjonalnego ubezpieczyciela.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako nieuzasadnioną.