Uzasadnienie
ISA/OI 856/09
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]", na podstawie art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zmianami) w związku z art. 34 § 5 oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zmianami), po rozpatrzeniu zażalenia Spółki A na postanowienie z dnia "[...]" Nr "[...]" wydane z upoważnienia Wójta Gminy przez Sekretarza Gminy, mocą którego za nieuzasadnione uznano zarzuty wniesione do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr "[...]" z dnia "[...]", utrzymało w mocy postanowienie będące przedmiotem zażalenia.
Z akt sprawy przekazanych do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w wynika, że Wójt Gminy wystawił Spółce A tytuł wykonawczy nr "[...]" obejmujący zaległości w podatku od nieruchomości.
W odpowiedzi na powyższe Spółka A złożyła do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Spółka podniosła zarzuty wskazujące na częściowe wykonanie zobowiązań, tj. opłacenie w dniu 29 czerwca 2009r. zobowiązań wraz z odsetkami za styczeń-marzec 2009r.
Postanowieniem będącym przedmiotem zażalenia organ pierwszej instancji nie uwzględnił podnoszonych zarzutów. W uzasadnieniu wskazał, iż tytuł został przekazany do egzekucji w dniu 26 maja 2009r., zaś częściowa zapłata nastąpiła w dniu 29 czerwca 2009r. Wyjaśnił, iż zawiadomił organ egzekucyjny o zmianie stanu zaległości.
W zażaleniu na postanowienie wierzyciela w przedmiocie zarzutów co do prowadzenia postępowania egzekucyjnego zobowiązany powtórzył wyrażone wcześniej zarzuty. Wskazał, iż egzekucja została wszczęta po dacie dokonania wpłaty przez Spółkę A, a zatem w momencie kiedy kwoty były już niewymagalne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, co następuje
Zażalenie strony jest niezasadne.
Zgodnie z art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.
W przedmiotowej sprawie wniesione zostały zarzuty wskazujące na wykonanie obowiązku egzekucyjnego.
Zarzut wykonania części zobowiązań należy uznać za nietrafny. Fakt uregulowania w dniu 29 czerwca 2009r. części zaległości, a więc po sporządzeniu tytułu wykonawczego nie daje podstaw do uznania, iż tytuł jest wadliwy. Zgodnie bowiem z § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U z 2001r, Nr 137, poz. 1541 ze zmianami) po bezskutecznym upływie terminu określonego w upomnieniu wierzyciel wystawia tytuł wykonawczy. Powyższe oznacza, iż wierzyciel miał obowiązek wystawić tytuł wykonawczy na wysokość należności w chwili sporządzenia tytułu wykonawczego. Potwierdza to także brzmienie § 6 pkt 9 rozporządzenia, który stanowi, iż przed zastosowaniem środków egzekucyjnych we własnym zakresie bądź wysłaniem tytułu wykonawczego do naczelnika urzędu skarbowego lub organu egzekucyjnego, o którym mowa w ust. 1 b, wierzyciel sprawdza, czy należność nie wpłynęła na jego rachunek bankowy lub za pośrednictwem Poczty Polskiej albo nie została wpłacona bezpośrednio gotówką do kasy.
Późniejsza spłata części zobowiązań nie dyskwalifikuje tak wystawionego tytułu wykonawczego, a jedynie nakłada na wierzyciela obowiązek informowania organu egzekucyjnego o zmianie wysokości należności objętej tytułem wykonawczym, co też wierzyciel w przedmiotowej sprawie uczynił.
Zobowiązanemu należy zwrócić uwagę, iż rozróżnić należy postępowanie egzekucyjne od egzekucji. Zgodnie z art. 26 ust. 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.
W przepisie tym jest mowa o wszczęciu egzekucji. Od tego pojęcia należy jednak odróżnić wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Pojęcie "egzekucja" jest bowiem pojęciem węższym od "postępowania egzekucyjnego". Przez egzekucję należy rozumieć czynności egzekucyjne, a przez postępowanie egzekucyjne - prowadzone przez organ postępowanie egzekucyjne w ramach którego dochodzi do zastosowania czynności egzekucyjnych. W świetle utrwalonego poglądu w literaturze przedmiotu za wszczęcie postępowania egzekucyjnego uznaje się chwilę złożenia przez wierzyciela wniosku o wszczęcie egzekucji. W związku z tym w dalszym ciągu zachowuje aktualność uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 28 maja 1992r. (sygn. akt III AZP 5/92, pub!. OSNCP 1992, nr 10, poz. 175) oraz wyroki NSA we Wrocławiu z dnia 22 marca 1996r. (sygn. SA/Wr 1996/95, pub!. ONSA 1997, nr 1, poz.
35) i NSA z dnia 25 lutego 2000r. (sygn. akt III SA 563/99, publ!. LEX nr 47242), zgodnie z którymi datą wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest dzień doręczenia organowi egzekucyjnemu przez wierzyciela wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wraz z tytułem wykonawczym.
W świetle powyższego uznać należy, iż postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w dniu 29 maja 2009r., gdyż tego dnia wierzyciel doręczył organowi egzekucyjnemu tytuł wykonawczy celem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zobowiązana Spółka częściowej spłaty dokonała miesiąc później, a więc po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, jednakże przed zastosowaniem czynności egzekucyjnych czyli wszczęciem egzekucji.
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą jednak służyć jako środek mający za zadanie weryfikację czynności egzekucyjnych ze względu na zmianę stanu faktycznego po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Tego typu sytuację ustawa egzekucyjna reguluje w inny sposób np. poprzez odstąpienie od czynności egzekucyjnych (art. 45 u.p.e.a.), zawieszenie postępowania egzekucyjnego (art. 56 u.p.e.a.) czy też jego umorzenie (art. 59 u.p.e.a.).
W skardze na powyższe postanowienie Spółka zarzuciła naruszenie art.33 pkt 1 ustawy Postępowanie egzekucyjne w administracji poprzez mylną interpretację i uznanie złożonych przez skarżącego zarzutów za nieuzasadnione, naruszenie art. 6, 7,8 kpa poprzez zawarcie w treści uzasadnienia stanowiska sprzecznego z sentencja uzasadnienia.
W uzasadnieniu skargi Spółka przedstawiła stan faktyczny sprawy. Według skarżącego wykazał on w toku postępowania, iż obowiązek podatkowy został częściowo uregulowany, a zatem kwoty dochodzone w tytule wykonawczym były częściowo niewymagalne, a więc została spełniona przesłanka z art. 33 pkt 1 powołanej ustawy. Tego faktu nie uwzględniło SKO w zaskarżonym postanowieniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i domagało się oddalenia skargi.
Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez orzekanie w sprawach ze skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art.3 §1 i §2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, D.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.). Kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest zarówno co do zgodności z prawem materialnym, jaki co do zachowania przy jej wydaniu przepisów postępowania procesowego Stosownie do art. 34 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym administracji organ egzekucyjny ma obowiązek rozpatrzenia zarzutów dopiero po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Stanowisko to musi być zgodnie z art. 34 § 2 w/w ustawy ostateczne (skoro przysługuje na nie zażalenie). Wypowiedź wierzyciela w zakresie zarzutów o których mowa w art.33 pkt 1-5 jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (zgodnie z art. 34§1).
W niniejszej sprawie organy egzekucyjne prawidłowo zastosowały powołane wyżej przepisy prawa procesowego. Organy egzekucyjne nie są uprawnione do badania sprawy pod względem merytorycznym, są związane stanowiskiem wierzyciela. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż organ egzekucyjny prawidłowo uznał, iż nie mógł rozpatrywać sprawy pod względem merytorycznym. Wypowiedź wierzyciela jest dla organu wiążąca (art. 34 §1 u.p.e.a). Stanowisko wierzyciela było przedmiotem oceny Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Na orzeczenie SKO przysługiwała skarga do sądu administracyjnego. W swym stanowisku wierzyciel Wójt Gminy potwierdził fakt, że Spółka dokonała częściowej zapłaty zaległości podatkowej, która była objęta tytułem wykonawczym. O tym fakcie wierzyciel powiadomił organ egzekucyjny.
Jednocześnie wierzyciel wskazał, że brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż nie występowały przesłanki wymienione w art. 59 u.p.e.a. Ta kwestia była podniesiona w związku z tym, że w zarzutach z dnia 13 lipca 2009r. dłużnik wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W związku z tym przedmiotem sprawy jest wypowiedź wierzyciela odnośnie zarzutu dłużnika co do wykonania w części obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Wierzyciel w swej wypowiedzi, która miała charakter postanowienia, potwierdził fakt częściowego wykonania tytułu wykonawczego przez dłużnika. Ta okoliczność jest bezsporna. Organ odwoławczy w rozważaniach prawnych nawiązał do problematyki dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uczynił to w kontekście wniosku dłużnika o umorzenie postępowania egzekucyjnego i w tym zakresie wykroczył poza granice sprawy. Ten wniosek został skierowany do organu egzekucyjnego (art. 34 § 4 u.pe.a.). Nie mógł on być przedmiotem zażalenia i oceny organu odwoławczego. Przedmiotem tej sprawy nie było umorzenie postępowania egzekucyjnego, a stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, co do częściowego wykonania tytułu wykonawczego. To organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego postanowienia wierzyciela w sprawie stanowiska wierzyciela wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, w tym ewentualnie postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Na takie postanowienie przysługuje zażalenie i odrębna skarga do sądu administracyjnego. Te uchybienia w zakresie uzasadnienia postanowienia nie mają wpływu na wynik sprawy, gdyż organ odwoławczy nie uznał zarzutów zażalenia. W tym postępowaniu Spółka mogła kwestionować stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, co do częściowego wykonania tytułu wykonawczego. To zażalenie było bezzasadne, gdyż wierzyciel potwierdził fakt częściowego wykonania tytułu wykonawczego. W związku z tym Sąd nie podziela zarzutu naruszenia art.33 pkt 1 ustawy Postępowanie egzekucyjne w administracji poprzez mylną interpretację i uznanie złożonych przez skarżącego zarzutów za nieuzasadnione. W związku z tym redakcja sentencji postanowienia nie miała wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.
Na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.