Uzasadnienie
I SA/OI 929/14
Zaskarżonym postanowieniem, na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239, art. 236 § 1 oraz art. 237 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 727 ze zm.), Dyrektor Izby Celnej - stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie uregulowania sytuacji towaru w postaci oleju napędowego w ilości 40 I, przywiezionego w dniu 11.10.2014 r. z Federacji Rosyjskiej.
Skarżący został pouczony o tym, że na to postanowienie nie przysługuje zażalenie i może ono być zaskarżone tylko w odwołaniu od decyzji.
Pismem z dnia 14.10.2014 r. strona złożyła zażalenie na w/w postanowienie.
Dyrektor Izby Celnej wskazał, że zażalenie jest środkiem odwoławczym, który przysługuje tylko na niektóre postanowienia, enumeratywnie wymienione w ustawie Ordynacja podatkowa. Prawo do skorzystania z trybu zażaleniowego przysługuje jedynie w ściśle określonych przez ustawodawcę sytuacjach. Oznacza to, że katalog postanowień, na które może być wniesione zażalenie, jest zamknięty i organ orzekający w sprawie nie może go rozszerzyć. W art. 237 Ordynacji podatkowej ustawodawca przewidział, że postanowienia, na które nie służy zażalenie strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji i o takim uprawnieniu Strona została poinformowana.
W skardze wniesionej do Sądu skarżący wskazał, że został wprowadzony w błąd przez pracowników Organu, gdyż zamierzał złożyć odwołanie od decyzji, a nie zażalenie. Skarżący wskazał, że chce rozpoznania sprawy przez Sąd, gdzie będzie miał możliwość obrony. Podał, że ma dowód zakupu paliwa.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wniosł o stwierdzenie nieważności postepowania, gdyż zostało ono wydane bez podstawy prawnej. Jego zdaniem pismo zatytułowane jako zażalenie, powinno być potraktowane jako wniosek o uruchomienie postepowania w przedmiocie uchylenia mandatu karnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, iż w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej wskazywanej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Aby zatem stwierdzić, że wystąpiło naruszenie prawa, prowadzące do uchylenia zaskarżonego aktu lub stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., sąd musi w pierwszej kolejności ustalić treść obowiązujących norm prawnych, mających zastosowanie w sprawie i wywieść z nich określone prawa i obowiązki, następnie ustalić zakres niezbędnych okoliczności faktycznych, które należy wykazać w ramach postępowania dowodowego i w końcu ocenić prawidłowość dokonanej przez organy subsumcji ustalonych faktów do hipotetycznego stanu prawnego.
Do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy odnoszące się do odwołań (art. 239 O. p.). Podobnie jak przy odwołaniu od decyzji, zażalenie na postanowienie organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw postanowieniu, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem zażalenia oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Przepis art. 222 o.p., na podstawie art. 239 o.p. znajduje odpowiednie zastosowanie także do postępowania zażaleniowego.
Organ drugiej instancji, stosując odpowiednio art. 233 o.p. w związku z art. 239 o.p., po rozpatrzeniu zażalenia, powinien swoje rozstrzygnięcie wydać w formie postanowienia, a nie decyzji (wyrok NSA z dnia 25 maja 2000 r., I SA/Łd 1884/98, ONSA 2001, nr 3, poz. 129).
Ustawodawca bezwzględnie nie pozbawił strony postępowania podatkowego możliwości zaskarżenia postanowienia, na które nie można wnieść zażalenia. Jednakże postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Ewentualnie podniesione w odwołaniu zarzuty przeciwko wydanemu w postępowaniu postanowieniu (na przykład o odmowie przesłuchania świadka w sprawie, odmowie powołania biegłego) będą rozpatrzone łącznie z wniesionym odwołaniem. Jeżeli strona wniosłaby jednak zażalenie na postanowienie niezaskarżalne, organ odwoławczy powinien stwierdzić jego niedopuszczalność (art. 228 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 o.p.).
W wyroku z dnia 9 stycznia 2008 r. WSA we Wrocławiu ocenił, że w przedmiocie wszczęcia postępowania, bez względu na to, czy wszczęcie następuje na wniosek, czy z urzędu, zażalenie przysługuje tylko na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, o czym stanowi przepis art. 165 § 1 o.p. (wyrok WSA, I SA/Wr 1601/07, LEX nr 493257).
W świetle ustaleń faktycznych i rozważań prawnych za bezzasadny należy uznać zarzut nieważności postepowania. Dyrektor Izby Celnej działał w granicach prawa i wydal zaskarżone postanowienie na podstawie powołanych w sentencji przepisów Ordynacji podatkowej. Nie ulega wątpliwości, że pismo z dnia 14października 2014r., k. 22 akt. adm., zatytułowane "zażalenie" było skierowane przeciwko postanowieniu z dnia 10 kwietnia 2014r. o wszczęciu postepowania podatkowego.
Natomiast zaskarżone postanowienie Organu ma charakter procesowy i odnosi się tylko i wyłącznie do zażalenia skarżącego z dnia 14 października 2014r. Natomiast samo zażalenie było skierowane przeciwko postępowaniu Naczelnika Urzędu Celnego. W jego treści skarżący kwestionował zasadność wszczęcia przeciwko niemu postepowania podatkowego.
To rozstrzygniecie Organu, stwierdzające niedopuszczalność zażalenia, nie pozbawia skarżącego jego uprawnień, na które powoływała się pełnomocniczka skarżącego na rozprawie z dnia 18 czerwca 2015r.. Zostały one wyartykułowane, w załączniku do rozprawy (k.63 - 64 akt sądowych). Rozważania tam zawarte wykraczają poza zakres przedmiotowej sprawy i zakres kognicji sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a skargę jako bezzasadną należało oddalić.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej (pkt II wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 19 rozporządzenia M. S. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.2013.461 j.t).