Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] Nr [...] którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z [...] Nr [...] odmawiającą zwrotu opłaty skarbowej w kwocie 5,50 zł.
W związku z tym skarżący na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązany jest - zgodnie z postanowieniami § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, 2193) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Na dalsze koszty jakie mogą mieć miejsce w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł (§ 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Skarżący A. D. na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) - zwanej dalej ustawą, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego oraz zwolnienia od kosztów sądowych w całości.
Uzasadniając wniosek poddał w wątpliwość słuszność pobierania przez instytucje państwowe podatków i opłat, twierdząc zarazem, iż pomimo niskiej wartości przedmiotu sporu rozpoznanie sprawy przez Sąd z uwagi na to, że dotyczyłoby wielu obywateli uzasadnione jest ważnym interesem społecznym.
W części wniosku dotyczącej oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wykazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną M.D. (w gospodarstwie pozostają również niepełnoletni syn i córka), będąc zarazem w posiadaniu majątku w postaci domu jednorodzinnego o powierzchni 129 m², nieruchomości rolnej o powierzchni 0,36 ha oraz pieniędzy w wysokości 110 000 zł. Ponadto skarżący oświadczył, iż posiada kredyt w wysokości 17 200 CHF, zaś dochody miesięczne uzyskiwane w ramach gospodarstwa domowego wynoszą 2.600 zł (dochody żony M. D. ze stosunku pracy).
Stosownie do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków.
Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 ustawy).Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 ustawy).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 1 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 2 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zatem działając na podstawie 258 § 2 pkt 7 ustawy należy rozważyć czy w świetle okoliczności wynikających z materiału dowodowego skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Treść powołanych wyżej przepisów art. 246 § 1 ustawy wskazuje, iż prawo pomocy zarówno w pełnym w zakresie jak i w częściowym stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Jak zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. (GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8),, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ".
W oparciu o informacje zawarte we wniosku o prawo pomocy ustalono, że w przypadku skarżącego nie sposób uznać, że w ramach prowadzonego wspólnie z żoną gospodarstwa domowego nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1, pkt 1), zaś pokrycie wymaganych kosztów postępowania wynoszących na etapie skargi 100 zł (przy ewentualnym złożeniu skargi kasacyjnej wynoszących również 100 zł oraz przy uiszczeniu opłaty kancelaryjnej stanowiącej kwotę 100 zł) oraz kosztów ustanowienia radcy prawnego zawierających się w kwocie nieznacznie przekraczającej kwotę 300 zł (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm./ za prowadzenie sprawy zarówno przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym jak i przed Naczelnym Sadem Administracyjnym przy wykazanej wartości przedmiotu sporu) może mieć miejsce bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i rodziny (art. 246 § 1, pkt 2).
Powyższe stwierdzenie, przy jednoczesnym uwzględnieniu koniecznych kosztów ponoszonych na bieżące utrzymanie rodziny, uzasadnia przede wszystkim fakt posiadania przez skarżącego znacznych zasobów pieniężnych zawierających się w kwocie 110 000 zł, a także okoliczność pozyskiwania miesięcznie w ramach gospodarstwa domowego środków finansowych ze stosunku pracy w kwocie 2 600 zł brutto (a więc dochodów pozyskiwanych w sposób stały, co również nie jest bez znaczenia) oraz fakt posiadania nieruchomości rolnej, z której istnieje możliwość wygenerowania dodatkowych środków pieniężnych.
Odnośnie ustanowienia radcy prawnego, poza przedstawionymi wyżej argumentami finansowymi przemawiającymi przeciwko wnioskowi w tym względzie, należy dodatkowo wskazać, że brak udziału zawodowego pełnomocnika nie pozbawia skarżącego możliwości dochodzenia swoich praw przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu. Skarżący bowiem nie jest zobligowany do ponoszenia kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika aby jego skarga mogła być przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez Sąd w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.
Poza tym należy stwierdzić, iż skarżący nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu oraz może ustanowić swoim pełnomocnikiem osoby bliskie np. rodzeństwo lub zstępnych (art. 35 § 1 ustawy).
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.