Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opoluz 5 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Op 138/20

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi wniesionej przez M. P. (dalej jako: skarżący, strona) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu (dalej jako: organ, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR) z dnia 12.03.2020 r., którą organ ten działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256) [dalej: kpa], art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1505) [dalej: ustawa o ARiMR] oraz na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1312 ze zm.) [dalej: ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego] – utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie z dnia 30.01.2020 r. w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Dnia 23.04.2019 r. skarżący zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zielenienie, płatności dodatkowej oraz płatności dla młodych rolników. Deklaracja obejmowała działki rolne o łącznym areale 10,97 ha.

Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie decyzją z dnia 30.01.2020 r. przyznał skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019 w łącznej wysokości 10101,07 złotych, odmówił naliczenia płatności dla młodych rolników oraz dokonał zwrotu dyscypliny finansowej w kwocie 18,81 złotych.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przyczyną odmowy płatności dla młodych rolników było niespełnienie przez Producenta warunku rozpoczęcia działalności rolniczej w ciągu pięciu lat przed pierwszym złożeniem wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, zarzucając organowi I instancji niewłaściwą wykładnię pojęcia "młody rolnik", poprzez uznanie, że objęcie w posiadanie zwierząt gospodarskich należy rozpatrywać w kategoriach prowadzenia działalności rolniczej. Podniósł, że dopiero objęcie w posiadanie gruntów rolnych może być uznawane za rozpoczęcie prowadzenia tejże działalności.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu decyzją z dnia 12.03.2020 roku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, powołał treść przepisów art. 1, art. 3 ust. 1 – 3, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 14 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Art. 13 ww. ustawy stanowi, iż do przyznawania płatności dla młodych rolników stosuje się art. 50 ust. 8 rozporządzenia nr 1307/2013, a płatność ta przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej nie większej niż 50 ha.

Kolejno wskazał na art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013, który zawiera definicje: "gospodarstwa rolnego" i "działalności rolniczej". Odwołał się do pojęcia "młodzi rolnicy" wynikającego z treści art. 50 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz do treści przepisu § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r., który to przepis określa, z jaką datą należy wiązać rozpoczęcie działalności, o której mowa w art. 50 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013.

W dalszej kolejności organ wyjaśnił, że stronie przyznano jednolitą płatność obszarową, płatność na zazielenienie oraz płatność redystrybucyjną - do powierzchni stwierdzonej zgodnie z deklaracją (do areału wnioskowanego przez stronę). Przy czym, kwoty przyznanych stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego objęte zostały zmniejszeniem z tytułu dyscypliny finansowej zgodnie z art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym, do tego rozporządzenia. Z uwagi na powyższe, po zastosowaniu współczynnika korygującego, stronie przyznana została płatność z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 18,81 zł. Kwestią sporną jest natomiast odmowa przyznania płatności dla młodych rolników.

Rozpatrując okoliczności faktyczne sprawy w świetle powołanych regulacji, organ odwoławczy zaakceptował w pełni stanowisko organu I instancji, że odmowa przyznania stronie płatności dla młodych rolników była uzasadniona, gdyż nie spełniła ona warunku rozpoczęcia działalności w gospodarstwie rolnym w ciągu pięciu lat przed pierwszym złożeniem wniosku.

Wyjaśnił, że w myśl art. 50 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013, za młodego rolnika uznać należy między innymi osobę fizyczną, która rozpoczęła już działalność w gospodarstwie rolnym w ciągu pięciu lat przed pierwszym złożeniem wniosku w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej. Ponadto w myśl § 7 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu, za datę rozpoczęcia działalności, o której mowa w art. 50 ust. 2 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013, uznaje się datę objęcia przez rolnika w posiadanie zwierząt gospodarskich objętych obowiązkiem zgłoszenia do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.

Z akt sprawy wynika, że skarżący od dnia 11.03.2005 roku był posiadaczem zwierząt podlegających obowiązkowi zgłoszenia do bazy IRZ (rejestracja siedziby stada). Istotne jest, że tą okoliczność potwierdzono w piśmie odwoławczym. Tym samym Producent nie spełnił wymogu rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej w ciągu pięciu lat przed pierwszym złożeniem wniosku.

Organ wyjaśnił, iż istotne znaczenie w kontekście niniejszej sprawy mają zeznania strony złożone w ramach postępowania odwoławczego (dot. płatności za 218 r.), z których wynika, że skarżący prowadził gospodarstwo rolne w oparciu o infrastrukturę użyczoną przez osoby trzecie, na własny rachunek, we własnym imieniu, będąc osobą decyzyjną co do losów hodowanych zwierząt. W ocenie organu definicja "gospodarstwa rolnego" sformułowana w art. 4 rozporządzenia nr 1307/2013 nie wymaga, aby budynki, grunty oraz urządzenia gospodarskie były własnością osoby, która je wykorzystuje przy realizowaniu aktywności rolniczej. Zasadniczym wymogiem jest zarządzanie i dysponowanie jednostkami wykorzystywanymi w działalności rolniczej.

Co więcej - zakresem przedmiotowym nie obejmuje także wymogu w postaci posiadania pól. Zdaniem organu powyższe wymogi spełnił skarżący już w dniu 1.04.2005 r. (data pierwszego zdarzenia zarejestrowanego w odniesieniu do prowadzonej hodowli). Hodowla zwierząt jest wymieniona jako jeden z przejawów prowadzenia działalności rolniczej, o czym świadczy dowód w postaci kopii księgi rejestracji [...], z której wynika że w gospodarstwie rolnym strony dokonywana była sprzedaż oraz ubój gospodarczy zwierząt.

Tym samym Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR nie podzielił zarzutów odwołania.

Dodatkowo wyjaśnił, że jednolita płatność obszarowa, płatność na zazielenienie oraz płatność redystrybucyjna zostały przyznane zgodnie z deklaracją strony (do areału wnioskowanego przez stronę) - organ zasygnalizował jedynie, że zmniejszenia płatności w odniesieniu do każdej z wymienionych płatności wynikają z obowiązku stosowania współczynnika korygującego. W tym zakresie organ przyjął ustalenia Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie jako swoje, przychylając się do argumentacji zawartej w skarżonym akcie administracyjnym.

Ponadto, mając na uwadze, że w dniu 23.04.2019 roku do Biura Powiatowego ARiMR w Nysie złożono wniosek o przyznanie płatności na rok 2019 oraz kwoty przyznanych stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego objęte zostały zmniejszeniem z tytułu dyscypliny finansowej zgodnie z art. 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 oraz zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym, do tego rozporządzenia, Beneficjent podlega zwrotowi dyscypliny finansowej za rok obrotowy 2019 na mocy art. 26 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Uwzględniając powyższe przyznana została płatność z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 18,81 złotych.

We wniesionej skardze strona podniosła zarzuty naruszenia:

1. - art. 50 ust. 2 lit. a w związku z art. 4 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1307/2013, poprzez błędną wykładnię użytego w tym przepisie pojęcia "młody rolnik" polegającą na przyjęciu, iż nie jest nim objęta osoba, która przed ponad 5 laty rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej nie związanej z prowadzeniem gospodarstwa rolnego;
2. - przepisów postępowania tj. art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w związku z art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez brak ustalenia, czy skarżący rozpoczął prowadzenie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym, a jeśli tak to, w jakiej dacie.

Mając na względzie powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa, zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Nadto, stosownie do art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a niemającym w tej sprawie zastosowania).

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym skarga zasługuje na uwzględnienie, z uwagi na naruszenie prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa).

Kontroli Sądu poddana została decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego w Nysie, którą m.in. odmówiono skarżącemu przyznania płatności dla młodych rolników na rok 2019 i którą zaskarżono w tym zakresie, bowiem pozostałe płatności zostały stronie przyznane i nie są sporne w tej sprawie.

Organy uznały, że stosownie do art. 50 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. i art. § 7 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 12 marca 2015 r., za datę rozpoczęcia działalności w gospodarstwie rolnym uznaje się datę objęcia przez rolnika w posiadanie zwierząt gospodarskich objętych obowiązkiem zgłoszenia do rejestru, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Ponieważ skarżący już od dnia 11.03.2005 roku był posiadaczem zwierząt podlegających obowiązkowi zgłoszenia do bazy IRZ (rejestracja siedziby stada), co potwierdził w złożonym odwołaniu, a także wyjaśnieniach, zdaniem organów nie spełnił wymogu rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej w ciągu pięciu lat przed pierwszym złożeniem wniosku.

W ocenie organu niewątpliwie z zeznań strony wynika, że skarżący prowadził gospodarstwo rolne w oparciu o infrastrukturę użyczoną przez osoby trzecie, na własny rachunek, we własnym imieniu, będąc osobą decyzyjną co do losów hodowanych zwierząt. Organ podkreślił, że definicja "gospodarstwa rolnego" sformułowana w art. 4 rozporządzenia nr 1307/2013 nie wymaga, aby budynki, grunty oraz urządzenia gospodarskie były własnością osoby, która je wykorzystuje przy realizowaniu aktywności rolniczej. Zasadniczym wymogiem jest zarządzanie i dysponowanie jednostkami wykorzystywanymi w działalności rolniczej.

Co więcej - zakresem przedmiotowym nie obejmuje także wymogu w postaci posiadania pól. Jak wykazano wyżej, owe wymogi spełnił M. P. już w dniu 1.04.2005 roku (data pierwszego zdarzenia zarejestrowanego w odniesieniu do prowadzonej hodowli). Hodowla zwierząt jest wymieniona jako jeden z przejawów prowadzenia działalności rolniczej, o czym świadczy dowód w postaci kopii księgo rejestracji [...], z której wynika że w gospodarstwie rolnym strony dokonywana była sprzedaż oraz ubój gospodarczy zwierząt. Powyższe doprowadziło organ do przekonania, że skarżący nie spełnił wymogu rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej w ciągu pięciu lat przed pierwszym złożeniem wniosku.

Z kolei pełnomocnik skarżącego wywodził, że w 2005 r. skarżący założył jedynie hodowlę [...], w oparciu o infrastrukturę tj. budynki i zaplecze stanowiące własność jego rodziców, lecz nie objął w posiadanie gruntów rolnych, zatem nie można uznać, że data rozpoczęcia hodowli zwierzęcej jest datą rozpoczęcia działalności rolniczej, w rozumieniu art. 50 ust. 2a rozporządzenia nr 1307/2013.

W ocenie strony za dowolną, bo nie poprzedzoną jakąkolwiek analizą, należy uznać konstatację, iż definicja ta swoim zakresem nie obejmuje wymogu posiadania pól. Na konieczność odniesienia pojęcia prowadzenia gospodarstwa rolnego do elementu powierzchni, a zatem wymogu objęcia we władanie określonych gruntów rolnych, wskazuje art. 91 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, który w ramach przepisów stanowiących podstawę do nakładania kar administracyjnych w pkt b posługuje się pojęciem "obszaru gospodarstwa rolnego beneficjenta". Także znana i powszechnie stosowana definicja "gospodarstwa rolnego" na gruncie prawa krajowego tj. w Kodeksie cywilnym (art. 553 k.c.) odnosi się do elementu posiadania gruntów jako kluczowego do uznania, iż mamy do czynienia z gospodarstwem rolnym. Także ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności rozróżnia producenta rolnego (którym jest rolnik w rozumieniu 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013) od posiadacza zwierzęcia.

W ocenie pełnomocnika skarżącego z "gospodarstwem rolnym" mamy do czynienia wówczas, gdy w jego skład wchodzą grunty rolne (użytki rolne). Jeśli ten warunek nie jest spełniony, to możemy mieć do czynienia z co najwyżej "gospodarstwem hodowlanym", którego prowadzenie przez skarżącego nie mieści się w zakresie art. 50 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013. Skoro zatem skarżący dopiero w dniu 6.12.2016 roku stał się posiadaczem gruntów rolnych, a w konsekwencji kierującym gospodarstwem rolnym w rozumieniu art. 50 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 to odmowa przyznania mu płatności dla "młodych rolników" nie znajduje uzasadnienia faktycznego i prawnego.

Odnosząc się do tak zarysowanej kwestii spornej, w pierwszej kolejności wskazać należy na przepisy mające zastosowanie w sprawie.

Zadania i właściwość organów oraz zasady i warunki przyznawania płatności do gruntów rolnych reguluje ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j. Dz. U.2018.1312 j.t.).

W ustawie w art. 1 pkt 1 określono zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie dotyczącym płatności bezpośrednich w rozumieniu art. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r., w tym płatności dla młodych rolników.

W art.1 pkt.2 tej ustawy określono zasady i tryb: a) przyznawania rolnikom płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu, b) przeprowadzania kontroli w zakresie płatności bezpośrednich oraz płatności niezwiązanej do tytoniu, c) wypłaty rolnikom płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu

1. - w zakresie nieokreślonym w przepisach, o których mowa w pkt 1, lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej.

W art.2 w/w ustawy przywołano definicje poszczególnych pojęć, w tym w pkt 3 gospodarstwa rolnego wskazując, że jest to - gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1307/2013, znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; a w pkt 8) - płatności dla młodych rolników wskazując, że jest to - płatność, o której mowa w tytule III rozdział 5 rozporządzenia nr 1307/2013.

Kwestie dotyczące prowadzenia postępowań w tych sprawach uregulowano z kolei w art. 3 ust.1 pkt 1, zgodnie z którym, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl ust.2, w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:1) stoi na straży praworządności;

1. 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
2. 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
3. 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Przy czym, stosownie do ust. 3, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 wskazanej ustawy, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz 2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej (określonych w pkt 1-4). Wysokość poszczególnych płatności określono z kolei w 19 ust. 1 ustawy.

Przy czym zgodnie z art. 13 ustawy, do przyznawania płatności dla młodych rolników stosuje się art. 50 ust. 8 rozporządzenia nr 1307/2013, płatność ta przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej nie większej niż 50 ha.

Na podstawie art. 34 ust. 1-3 wskazanej ustawy, Minister Rozwoju Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał w dniu 12 marca rozporządzenie w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej tytoniu i w § 7 ust. 1 uregulował kwestię rozpoczęcia działalności, o którym mowa w art. 50 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013. A mianowicie, za datę rozpoczęcia takiej działalności uznaje się najwcześniejszą z dat wskazanych w punktach 1-5, w tym wskazaną w pkt 4 datę objęcia przez rolnika w posiadanie zwierząt gospodarskich objętych obowiązkiem zgłoszenia do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i siedzib stad tych zwierząt, o którym mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt.

Nadto w ustawie z dnia 2 kwietnia 2004 roku o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.U.2017.546 j.t.) uregulowano w art. 8 ust. 1 zasady gromadzenia danych m.in. posiadaczy zwierząt gospodarskich.

Zasadnicze znaczenie dla odczytania znaczenia pojęć użytych w w/w przepisach ma treść regulacji zawartych w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013. I tak w art. 4 rozporządzenia zawarto definicje pojęć stosowanych do celów rozporządzenia. Zgodnie z art. 4 ust.1 lit.a "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą.

Z kolei stosownie do art. 4 ust.1 lit. b, "gospodarstwo rolne" oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego. Natomiast zgodnie z lit. c w/w przepisu, "działalność rolnicza" oznacza: (I) produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich; (II) utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub (III) prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy.

W rozdziale 5 rozporządzenia 1307/13 uregulowano zagadnienia dotyczące płatności dla młodych rolników i tak, stosownie do art. 50 ust.1, państwa członkowskie przyznają roczną płatność młodym rolnikom, którzy są uprawnieni do płatności w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej, o których mowa w rozdziale 1 ("płatność dla młodych rolników"). Nadto w myśl ust. 2 do celów niniejszego rozdziału "młodzi rolnicy" oznaczają osoby fizyczne:

1. a) które po raz pierwszy rozpoczynają działalność w gospodarstwie rolnym jako kierujący tym gospodarstwem rolnym lub które rozpoczęły już działalność w gospodarstwie rolnym w ciągu pięciu lat przed pierwszym złożeniem wniosku w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej, o którym mowa w art. 72 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, oraz
2. b) których wiek w roku składania wniosku, o którym mowa w lit. a), nie przekracza 40 lat.

Przy czym, stosownie do ust. 3 tego przepisu, państwa członkowskie mogą określić dalsze obiektywne i niedyskryminujące kryteria dla młodych rolników składających wnioski o płatność dla młodych rolników w zakresie posiadania odpowiednich umiejętności lub spełniania wymogów w zakresie szkolenia.

M. P. od dnia 11.03.2005 r. był posiadaczem zwierząt podlegających obowiązkowi zgłoszenia do bazy IRZ (rejestracja siedziby stada). Prowadził hodowlę przy użyciu infrastruktury użyczonej od rodziców (pomieszczenia, sprzęt, narzędzia) na własny rachunek, we własnym imieniu, będąc osobą decyzyjną co do losów hodowanych zwierząt. Powyższe nie determinuje jednak przyjęcia, że z okolicznością rejestracji przez skarżącego siedziby stada [...] w dniu 11.03.2005 roku należy wiązać fakt rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej, który to wymóg w przypadku płatności dla młodych rolników musi być spełniony w okresie 5 lat przed dniem złożenia wniosku o płatność do ARIMR. O ile zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, że hodowla zwierząt jest wymieniona jako jeden z przejawów prowadzenia działalności rolniczej a definicja gospodarstwa rolnego wskazana w art. 4 rozporządzenia nr 1307/2013 nie wymaga, aby budynki, grunty oraz urządzenia gospodarskie były własnością osoby, która je wykorzystuje przy realizowaniu aktywności rolniczej to Sąd nie podziela forsowanej w zaskarżonej decyzji tezy, że powyższa definicja swoim zakresem nie obejmuje wymogu posiadania gruntów rolnych.

Zgodnie z definicją gospodarstwa rolnego zawartą w art. 4 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1307/2013 "gospodarstwo rolne" to wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego. Zestawiając powyższą definicję z istotą płatności dla młodych rolników, która jest powiązana z wykorzystywaniem rolniczym określonej powierzchni gruntów rolnych (warunek konieczny, który musi spełnić "młody rolnik" występując wnioskiem o przyznanie ww. płatności) wskazać należy, jak słusznie wywodził w skardze pełnomocnik strony skarżącej, iż nie stanowi rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym jako kierujący rozpoczęcie hodowli [...], przy jednoczesnym nieobjęciu w posiadanie gruntów, które to grunty są niezbędną przesłanką do uznania, iż mamy do czynienia z gospodarstwem rolnym. We wskazanej przez organ dacie tj. 11.03.2005 roku skarżący założył hodowlę [...] w oparciu o infrastrukturę tj. budynki i zaplecze stanowiące własność jego rodziców.

Natomiast skarżący objął w posiadanie grunty rolne dopiero w dniu 6.12.2016 roku, a zatem ta data może wskazywać, że stał się kierującym gospodarstwem rolnym w rozumieniu art. 50 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013.

Zaprezentowanej wyżej wykładni art. 50 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 nie zmienia brzmienie § 7 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z dnia 12 marca 2015 r. Po pierwsze powołana przez organ norma prawna ujęta jest w rozporządzeniu, a zatem w akcie prawnym umiejscowionej niżej w hierarchii źródeł prawa od przepisu rozporządzenia wspólnotowego. Po drugie z treści art. 50 ust. 3 rozporządzenia nr 1307/2013, wynika, iż Państwa członkowskie mogą określić dalsze obiektywne i niedyskryminujące kryteria dla młodych rolników składających wnioski o płatność dla młodych rolników w zakresie posiadania odpowiednich umiejętności lub spełniania wymogów w zakresie szkolenia. Zatem warunki określone w ust. 1 i 2 tegoż przepisu mogą być przez prawodawcę krajowego jedynie doprecyzowywane bądź uzupełnianie, a nie określone w odmiennym sposób (zob. wyrok WSA w Opolu z 9.10.2019 r., sygn. akt I SA/Op 219/19).

Słusznie podnosił skarżący, że na konieczność odniesienia prowadzenia gospodarstwa rolnego do kryterium powierzchni, a zatem wymóg objęcia we władanie określonych gruntów rolnych, wskazuje art. 91 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, który w ramach przepisów stanowiących podstawę do nakładania kar administracyjnych w pkt b posługuje się pojęciem "obszaru gospodarstwa rolnego beneficjenta". Organ zdaje się nie rozróżniać, iż działalność rolnicza może być prowadzona zarówno w ramach gospodarstwa rolnego, jak i poza nim. Jedynie pierwsza z opisanych sytuacji może być analizowana pod kątem art. 50 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013. Nadmienić także należy, iż poza pojęciem "gospodarstwa rolnego" występują także pojęcia gospodarstw "hodowlanych", "ogrodniczych", "leśnych" czy "rybackich". Samo rozporządzenie nr 1307/2013 wielokrotnie odnosi się do pojęcia obszaru gospodarstwa rolnego, w tym użytków rolnych wchodzących w jego skład (np. art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 lit. b).

Zdaniem Sądu z "gospodarstwem rolnym" mamy do czynienia wówczas, gdy w jego skład wchodzą grunty rolne (użytki rolne). Jeśli ten warunek nie jest spełniony, to możemy mieć do czynienia z co najwyżej "gospodarstwem hodowlanym", którego prowadzenie przez skarżącego nie mieści się w zakresie art. 50 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013.

Nie może umknąć uwadze, że powyższa wykładania wynika również z zapisów rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 639/2014, gdzie wskazano (pkt 6), że zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 "działalność rolnicza" nie wymaga produkcji, chowu ani uprawy produktów rolnych. Zamiast tego rolnicy mogą utrzymywać użytki rolne w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i użycie zwykłego sprzętu rolniczego lub też, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, prowadzić określone działania minimalne, a także, iż zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europekskiej uprawnienia do płatności powinno się przydzielać osobie, która posiada uprawnienia decyzyjne, odnosi korzyści i ponosi ryzyko finansowe w odniesieniu do działalności rolniczej na gruntach, co do których wnioskuje się o taki przydział (pkt 16).

Ponadto nie można pominąć, celu w jakim pomoc dla "młodych rolników" jest udzielana. Jest nim niewątpliwie wymiana pokoleniowa, która w ocenie Parlamentu Europejskiego musi być jednym z kluczowych priorytetów przyszłej WPR. Dodać też należy, że dostęp do gruntów został uznany za jedną z głównych przeszkód stojących przed młodymi rolnikami. Powyższe wynika z Rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 29 maja 2018 r. w sprawie wdrażania narzędzi WPR dla młodych rolników w UE po reformie z 2013 r. (2017/2088(INI)) (2020/C 76/02) (Dz.U.UE C z dnia 9 marca 2020 r.).

Także intencje rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2393 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), (UE) nr 1306/2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania, (UE) nr 1307/2013 ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej, (UE) nr 1308/2013 ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz (UE) nr 652/2014 ustanawiające przepisy w zakresie zarządzania wydatkami odnoszącymi się do łańcucha żywnościowego, zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt oraz dotyczącymi zdrowia roślin i materiału przeznaczonego do reprodukcji roślin, które wprowadziło uproszczenia w zakresie wsparcia dla młodych rolników w zakresie okresu przyznawania płatności dla młodych rolników są jednoznaczne: "Doświadczenie zdobyte w związku ze stosowaniem programu wsparcia dla młodych rolników na podstawie art. 50 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 pokazuje, że w niektórych przypadkach młodzi rolnicy nie mogą skorzystać z pełnych pięciu lat wsparcia.

Chociaż wsparcie to nadal jest ukierunkowane głównie na nową działalność gospodarczą podejmowaną przez młodych ludzi rozpoczynających swoją działalność rolniczą, państwa członkowskie powinny jednak ułatwiać młodym rolnikom dostęp do pełnego okresu pięciu lat płatności dla młodych rolników również w przypadkach, gdy młodzi rolnicy nie wystąpili z wnioskiem o wsparcie bezpośrednio po rozpoczęciu działalności." W rozpatrywanym przypadku, przyjmując, że stanowisko organu jest zasadne, skarżący nie skorzystałby z tego ułatwienia, bowiem po rozpoczęciu działalności nie mógłby wystąpić wnioskiem, skoro nie posiadł gruntów rolnych.

Powyższe dobitnie wspiera przyjęte przez Sąd stanowisko, że z "gospodarstwem rolnym", o którym mowa w art. 50 ust. 2 lit. a rozporządzenia 1307/13 (w zw. art. 4 ust.1 lit. b), mamy do czynienia wówczas, gdy w jego skład wchodzą grunty rolne (użytki rolne).

We wskazanej przez organ dacie tj. 11.03.2005 roku skarżący założył hodowlę [...] w oparciu o infrastrukturę tj. budynki i zaplecze stanowiące własność jego rodziców, natomiast nie dysponował gruntami rolnymi (które objął w posiadanie dopiero w dniu 6.12.2016 roku). Zatem nie można przyjąć, że w tej dacie – 11.03.2005 r. rozpoczął już działalność w gospodarstwie rolnym, o którym mowa w art. 50 ust. 2 lit. a rozporządzenia 1307/13. Stąd niezasadny jest wniosek organu wyrażony w zaskarżonej decyzji, że skoro skarżący już 11.03.2005 r. założył hodowlę [...] w oparciu o infrastrukturę tj. budynki i zaplecze stanowiące własność jego rodziców - nie spełnił wymogu rozpoczęcia prowadzenia działalności rolniczej w ciągu pięciu lat przed pierwszym złożeniem wniosku.

Mając to na uwadze Sąd uznał, że organ naruszył przepisy prawa materialnego, tj. art. 50 ust. 2 lit. a w związku z art. 4 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1307/2013, poprzez błędną wykładnię użytego w tym przepisie pojęcia "młody rolnik" polegającą na przyjęciu, że nie jest nim objęta osoba, która przed ponad 5 laty rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej nie związanej z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną i dokona niezbędnych ustaleń co do spełnienia bądź niespełnienia przez skarżącego przesłanek warunkujących uznanie go za "młodego rolnika" w rozumieniu w rozumieniu art. 50 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013 i § 7 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia z 12 marca 2015 r., z uwzględnieniem definicji zawartych w art.4 ust. 1 lit. a, b i c rozporządzenia nr 1307/2013.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 ppsa zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł obejmującą uiszczony wpis i koszty zastępstwa procesowego (480 zł) określone w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265 j.t.).