Uzasadnienie
W skardze wniesionej w dniu 30 marca 2017 r. (data wpływu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu) z dnia 20 stycznia 2017 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu pełnomocnik E. S. (dalej określanej jako podatniczka lub skarżąca) zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Jako podstawę prawną wniosku wskazał przepis art. 61 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) – dalej określana jako "p.p.s.a.", wskazujący na właściwość organu do rozpatrzenia takiego wniosku. Z uwagi na brak rozstrzygnięcia w tym przedmiocie w aktach nadesłanych Sądowi, w wykonaniu zarządzenia z dnia 31 marca 2017 r. Sąd zwrócił się do organu o nadesłanie wydanego w tym przedmiocie postanowienia.
W odpowiedzi z dnia 14 kwietnia 2017r. (data wpływu) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu wyjaśnił, że organ nie wydał takiego postanowienia.
W związku z powyższym, w wykonaniu zarządzenia Sądu z dnia 24 kwietnia 2017 r., pełnomocnik strony został wezwany do uzupełnienia tego wniosku poprzez wskazanie prawidłowej podstawy prawnej przez powołanie się na jedną z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
W wykonaniu tego zarządzenia pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 8 maja 2017 r. (data wpływu) sprecyzował, że przesłanką złożonego wniosku jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w majątku skarżącej.
W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że działalność skarżącej ma niewielkie rozmiary (kwiaciarnia), nie posiada ona żadnych oszczędności ani środków na rachunku bankowym pozwalających na jednorazowe uregulowanie należności objętych zaskarżoną decyzją. Brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje niewątpliwie uruchomienie egzekucji, czego następstwem będzie całkowity paraliż prowadzonej działalności – dojdzie bowiem do zajęcia rachunku bankowego i pozostałego majątku ruchomego. Samo zaś uruchomienie postępowania egzekucyjnego będzie generowało dla skarżącej dodatkowe koszty. Powyższe niewątpliwie doprowadzi do powstania po stronie skarżącej znacznej szkody majątkowej.
Dodatkowo pełnomocnik strony zwrócił uwagę na wadliwość merytoryczną zaskarżonej decyzji oraz podniósł, ze w razie niekorzystnego rozstrzygnięcia będzie starała się uregulować należności w systemie ratalnym lub też poprzez zaciągnięcie pożyczek prywatnych u członków rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z zasadą przyjętą w art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Tym samym postanowienie o wstrzymaniu wykonania przełamuje tę zasadę i może być wydane jedynie w okolicznościach faktycznych o charakterze wyjątkowym. Stosownie bowiem do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym między innymi w postanowieniu z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/2004 (dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia), opisane w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki wstrzymania wykonania decyzji (niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków) rozumiane są jako powstanie tego rodzaju szkody majątkowej lub niemajątkowej, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudne do odwrócenia skutki to takie skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 1 grudnia 2015 r., II GZ 770/15).
Powyższe wskazuje, że to strona jest zobowiązana skonkretyzować we wniosku rodzaj grożącej jej szkody czy też nieodwracalnych skutków na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Oznacza to, że obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia negatywnych następstw wykonania aktu lub czynności administracyjnej spoczywa na wnioskodawcy. Składając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji ma on zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne (por. postanowienie NSA z 14 listopada 2006 r., II FZ 585/06). Strona winna wyjaśnić, na czym konkretnie polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a to powinno znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej.
Tym samym obowiązana jest dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z ewentualną egzekucją zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 2 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GZ 761/16). W orzecznictwie wskazuje się także, iż brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (por. postanowienia NSA z dnia: 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 498/12; 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11; 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11 i z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07). Zatem podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla uwzględnienia wniosku.
Odnosząc powyższe do stanu tej sprawy należy wskazać, że skarżąca działająca przez ustanowionego pełnomocnika przytoczyła bardzo ogólnikowe okoliczności mające wskazywać, jej zdaniem, na spełnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Powołała się bowiem na przesłankę niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody w jej majątku, do czego miałoby dojść, w razie ewentualnej egzekucji, wskutek naruszenia płynności finansowej prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa. Jednakże, co dla rozpoznania złożonego wniosku jest istotne, skarżąca nie tylko nie wykazała zgłoszonych we wniosku twierdzeń jakimikolwiek dokumentami, ale nawet nie przedstawiła żadnej szczegółowej argumentacji potwierdzającej podnoszone we wniosku okoliczności, dotyczących np. jej aktualnej sytuacji majątkowej, stanu rodzinnego, wysokości uzyskiwanych dochodów.
Wskazać w związku z tym należy, iż faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny, gdyż w przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi.
Chodzi więc o szkodę wyrządzoną wykonaniem konkretnej decyzji, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.
W pełni więc należy podzielić pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 7 stycznia 2014 r., sygn. akt II FZ 1350/13, że powstanie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej, podobnie jak fakt regulowania zobowiązań. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by ich nie naprawiło.
Ponieważ pełnomocnik skarżącej ani nie przedstawił szczegółowo konkretnych okoliczności faktycznych wskazujących na spełnienie przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (brak danych co do wielkości przychodu, dochodu, sytuacji rodzinnej i majątkowej, posiadanego majątku, wielkości środków na rachunkach bankowych w zestawieniu z kwotą dochodzonej należności) ani też nie dołączył do wniosku żadnych dokumentów potwierdzających ich spełnienie, to Sąd nie może dokonać oceny zasadności wniosku. Nie można bowiem zweryfikować zasadności podnoszonych przez pełnomocnika skarżącej twierdzeń.
Natomiast w aktualnym stanie prawnym na udzielenie, bądź nie, ochrony tymczasowej, nie ma jakiegokolwiek wpływu ewentualna merytoryczna wadliwość zaskarżonej decyzji.
Z przedstawionych powyżej przyczyn na podstawie art. 61 § 3 i 5 wniosek należało oddalić.