Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 2 lutego 2008 r. skarżący E. K. i M. K. zwrócili się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części poniesionych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowy.
Uzasadniając wniosek skarżący podnieśli, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi spowodowane było splotem niesprzyjających okoliczności. Wskutek choroby zarówno p. M. K. w okresie 18 grudnia 2007 od 4 stycznia 2008 r. jak i p. E. K. w okresie 17 grudnia 2007 od 4 stycznia 2008 r., do nadania skargi, jak również innych pism kierowanych do Izby Skarbowej, upoważnili oni swą córkę. Omyłkowo córka w pierwszej kolejności, zamiast skargi, nadała korespondencję do Izby Skarbowej w O. Skarżący do wniosku nie załączyli druków zwolnień lekarskich L-4 wskazując, iż druki te zostały przedłożone ich pracodawcom, wyrazili jednakże gotowość ich przedłożenia, gdyby zachodziła taka konieczność.
W tym stanie faktycznym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył,co następuje:
Wniosek o przywrócenie terminu uzasadniony okolicznościami wyżej przytoczonymi nie mógł zostać uwzględniony.
Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm.) jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu uchybionego terminu (art. 83 § 1). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 wskazanej ustawy). Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie.
Jak wynika z akt sprawy pismo zawierające wniosek o przywrócenie terminu nadano w urzędzie pocztowym w dniu 4 lutego 2008 r. Przyjmując zatem, iż o uchybieniu terminu do złożenia skargi skarżący dowiedzieli się z doręczonej w dniu 31 stycznia 2008 r. odpowiedzi Dyrektora Izby Skarbowej w O. na skargę, uznano, że z tą datą ustały przyczyny uchybienia terminu. Wskazane bowiem przez skarżących okoliczności pomyłki w nadaniu skargi wykluczały wcześniejsze powzięcie wiadomości o uchybieniu terminowi do złożenia skargi.
Przechodząc natomiast do rozpatrzenia przesłanki braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi, Sąd nie podzielił stanowiska zaprezentowanego we wniosku.
Rozważając przesłankę braku winy strony w uchybieniu terminu, należy stwierdzić, iż brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określoną czynność sądową stanowi konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przepis art. 86 par. 1 oraz art. 87 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiąc o tej przesłance nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony ubiegającej się o przywrócenie terminu. Ocena ta została pozostawiona uznaniu sądu, który badając wystąpienie braku winy w uchybieniu terminu powinien dokonywać ocen z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy(por. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r. sygn. akt I SA/Gd 745/98, LEX nr 42023).
Zatem kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W literaturze prawniczej dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar /B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 1996, str. 296/.
W przedmiotowej sprawie skarżący brak winy w dochowaniu terminu uzasadniali chorobą oraz pomyłką osoby upoważnionej do wysłania przesyłki listowej zawierającej skargę.
Zauważyć należy, iż samo zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminu. Nie wyklucza bowiem ono możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika. W niniejszej sprawie, kwestia wpływu choroby skarżących na powstanie uchybienia w terminowym złożeniu skargi jest nieistotna. Jak bowiem wynika z porównania okresu pozostawania skarżących na zwolnieniu lekarskim (obydwoje do 4 stycznia 2008r.) oraz daty sporządzenia skargi (7 stycznia 2008r.) z zachowaniem ustawowego 30-dniowego terminu do jej wywiedzenia, to nie choroba stron była przyczyną powstania zaistniałego uchybienia terminu. Ostatecznym terminem do wywiedzenia skargi był dzień 9 stycznia 2008r., gdy skarga już była sporządzona. Tak więc sama choroba stron nie stanowiła przeszkody w terminowym sporządzeniu środka zaskarżenia oraz jej wysyłki do właściwego organu.
Rzeczywistą przyczyną zaistniałego uchybienia terminowi było natomiast nadanie jej w urzędzie pocztowym po dniu 9 stycznia 2008r., a zatem kwestią wymagającą rozważenia w niniejszej sprawie, jest ocena wskazywanego przez strony braku zawinienia w terminowym nadaniu skargi.
Jak wskazywali skarżący do nadania skargi upoważnili oni swą córkę i to właśnie jej działanie spowodowało, że podjęta czynność została dokonana z uchybieniem terminu. Okoliczności tą miała być, według skarżących, jej pomyłka w kolejności wysyłania poszczególnych przesyłek kierowanych na adres Izby Skarbowej w O. Tak wskazywana przesłanka braku zawinienia w terminowym dokonaniu czynności nie może zasługiwać na uwzględnienie. Wskazywana we wniosku omyłka w kolejności wysłania poszczególnych pism na adres Izby Skarbowej w O., co według stron spowodowało uchybienie terminu do wniesienia skargi, nie może być uznana za działanie niezawinione. Skoro bowiem osoba której skarżący powierzyli wysłanie skargi, miała możliwość jej nadania przed upływem ustawowego terminu, a nie wystąpiły też żadne nadzwyczajne okoliczności, uniemożliwiające jej dochowanie terminu, w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka braku zawinienia skarżących w zachowaniu terminu.
Wskazać należy, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności (por. wyr. NSA z 12 kwietnia 2002 r., I SA/Gd 1676/99, POP 2002, z. 12, poz. 148). To strona ponosi bowiem konsekwencje braku działania bądź nienależytego działania upoważnionej przez siebie osoby.
W ocenie sądu pomyłka kopert i kolejności nadania korespondencji nie należy do sytuacji, gdzie dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Wskazana okoliczność, zdaniem Sądu, kwalifikuje się jako brak dołożenia należytej staranności, a zatem nie można uznać, że w sprawie zaistniała przesłanka braku zawinienia strony.
Ponieważ przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w wypadku, gdy w ramach zaprezentowanej przez stronę argumentacji uprawdopodobni ona brak swojej winy a także wykaże, że pomimo podjęcia przez siebie wszelkich działań w celu dochowania terminu, okazało się to niemożliwe, Sąd niedopatrując się w niniejszej sprawie takich okoliczności, na podstawie art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270 ze zm.) oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.