Uzasadnienie
Skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, I. K. i D. G. (dalej określane jako: "strona", "skarżące"), reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżyły postanowienie Samorządowego Kolegium odwoławczego w Opolu z dnia 30 listopada 2022 r. wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W odpowiedzi na skargę z 17 stycznia 2023 r. organ wniósł o umorzenie postępowania w związku z uwzględnieniem skargi w całości na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."). Organ przedłożył postanowienie z dnia 17 stycznia 2023 r. (nr SKO.41.41.2023.po), którym uwzględnił skargę w całości i uchylił zaskarżone postanowienie w całości.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 stycznia 2023 r. wezwano pełnomocnika skarżących do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł w oparciu o przepis § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2021, poz. 535). Nadto, zarządzeniem z tego samego dnia wezwano pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL skarżących oraz złożenie do akt pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej D. G. w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi (art. 46 § 3 p.p.s.a.). W wezwaniu zawarto pouczenie o trybie i terminie uiszczenia wpisu, a nadto wskazano skutki niedopełnienia obowiązku uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi w postaci jej odrzucenia.
Odpis zarządzenia wzywającego do uiszczenia powyższych braków wraz z odpisem odpowiedzi na skargę doręczony został jedną przesyłką pełnomocnikowi skarżących w dniu 27 stycznia 2023 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia doręczenia korespondencji (k. – 16 akt sądowych), dlatego termin do wykonania ww. czynności upływał z dniem 3 lutego 2023 r. Pomimo upływu zakreślonego siedmiodniowego terminu wpis od skargi nie został uiszczony. Pełnomocnik strony skarżącej nie uzupełnił też pozostałych braków formalnych skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zaskarżone postanowienie zostało uchylone przez organ w ramach tzw. autokontroli, tj. organ uwzględnił skargę w trybie art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) - zwanej dalej: "p.p.s.a.". Stąd też zasadny był wniosek organu o umorzenie postępowania, jednakże skarga podlega odrzuceniu z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych oraz braku fiskalnego skargi.
W myśl art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio.
Należy wskazać, że rozpoznanie wniosku organu o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego jest możliwe dopiero w przypadku stwierdzenia skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W pierwszej kolejności obowiązkiem sądu jest zweryfikowanie czy skarga nie zawiera braków uniemożliwiających nadanie jej dalszego biegu i została należycie opłacona.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Jedną z tych przesłanek jest nieuzupełnienie braków formalnych skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W tej kwestii wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a zatem - w myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pierwsze pismo wnoszone do sądu (w tym skarga) powinno zawierać w szczególności PESEL strony skarżącej będącej osobą fizyczną. Nadto w myśl art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem.
W przypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W świetle tej regulacji niezachowanie wymogów formalnych skargi skutkuje wezwaniem przez sąd do uzupełnienia jej braków w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi. Podstawę odrzucenia skargi stanowi art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. określający, że sąd odrzuca skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie.
Ponadto, zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Opłaty sądowe obejmują wpis oraz opłatę kancelaryjną. Stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a., skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
Oceniając dopuszczalność wniesionej skargi odnotować trzeba, że zawierała ona braki formalne polegające na niepodaniu numeru PESEL skarżących oraz braku złożenia do akt sądowych pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej D. G. w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Przedłożone wraz ze skargą pełnomocnictwo obejmowało bowiem umocowanie pełnomocnika do reprezentowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym jedynie skarżącą I. K. Skarga nie została również opłacona. Z tych względów pełnomocnik skarżących został wezwany, na podstawie art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. do uiszczenia wpisu od skargi pod rygorem odrzucenia skargi.
Nadto w trybie art. 46 § 2 pkt 1 lit. b w zw. z 49 § 1 i art. 46 § 3 p.p.s.a., wezwano pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie numeru PESEL skarżących oraz pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej D. G., w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi.
Jak wynika z akt sprawy, odpis wezwania do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL skarżących oraz złożenie pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej D. G. wraz z zarządzeniem o wezwaniu pełnomocnika skarżących do uiszczenia wpisu należnego od skargi w kwocie 100 zł zostało (jedną przesyłką) wraz z odpisem odpowiedzi na skargę prawidłowo doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej za pośrednictwem operatora publicznego dniu 27 stycznia 2023 r.
Wyznaczony przez Sąd siedmiodniowy termin do dokonania żądanych czynności rozpoczął zatem bieg w dniu 28 stycznia 2023 r. i upłynął w dniu 3 lutego 2023 r. (piątek). Pełnomocnik pomimo wezwania, z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższych czynności, nie uzupełnił ww. braków formalnych i fiskalnych skargi i nie ustosunkował się do ww. wezwania. Powyższe skutkuje zatem koniecznością odrzucenia skargi w odniesieniu do skarżącej I. K. reprezentowanej przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika.
Jednocześnie zaznaczyć należy, iż odrzuceniu skargi nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że postanowieniem z dnia 17 stycznia 2023 r. organ uwzględnił skargę w ramach autokontroli, co stanowi, co do zasady podstawę do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego jako bezprzedmiotowego. W pierwszej bowiem kolejności, w ramach wstępnego badania skargi, Sąd obowiązany jest skontrolować, czy nie jest ona dotknięta brakami oraz wezwać do ich uzupełnienia – pod rygorem odrzucenia skargi, co też miało miejsce w niniejszej sprawie.
W konsekwencji, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji postanowienia.