Uzasadnienie
R. K. (dalej określany jako: "skarżący", "strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 27 listopada 2023 r. wydane w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Postanowienie to – co jest w sprawie bezsporne i co potwierdzają akta administracyjne - zostało doręczone skarżącemu w dniu 1 grudnia 2023 r. i zawierało prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie jego zaskarżenia do sądu administracyjnego. Skarga strony do sądu administracyjnego została złożona za pośrednictwem Izby Administracji Skarbowej w Opolu, drogą elektroniczną, za pośrednictwem ePUAP, w dniu 9 stycznia 2024 r. (Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia, dalej: "UPP" - k. 5 akt sądowych).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podnosząc zarzut upływu terminu do jej wniesienia.
W związku z tym, że skarga obarczona była brakami formalnymi, zarządzeniem Kierownika Sekcji Finansowej Wydziału I z 29 stycznia 2024 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez podpisanie wniesionej skargi podpisem elektronicznym, który jest możliwy do zweryfikowania przez Sąd. W wezwaniu poinformowano skarżącego, że w przypadku gdy pismo wnoszone jest w formie dokumentu elektronicznego - zgodnie z art. 46 § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) – dalej: "p.p.s.a.", powinno zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Równocześnie, zarządzeniem z tej samej daty, wezwano stronę do podania adresu elektronicznego ePUAP (art. 46 § 2a i 2d p.p.s.a.) umożliwiającego identyfikację adresata pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez sąd do obsługi doręczeń.
W wezwaniach wskazano skutki nieusunięcia braków formalnych skargi w postaci odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
Korespondencja zawierająca powyższe wezwania została wysłana za pośrednictwem poczty, na adres strony wynikający z akt sprawy i uznana za skutecznie doręczoną skarżącemu z dniem 19 lutego 2024 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia doręczenia korespondencji (k. – 20 akt sądowych). Termin do wykonania ww. czynności upływał zatem z dniem 26 lutego 2024 r. Skarżący do dnia wydania niniejszego postanowienia przez Sąd nie uzupełnił wskazanych w wezwaniu braków formalnych skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Dlatego też sąd zobligowany jest do skontrolowania, czy skarga nie zawiera braków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. Stwierdzenie bowiem braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
Zgodnie z treścią art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Podstawowe wymogi, jakim powinny odpowiadać pisma w postępowaniu sądowym zostały określone w art. 46 i art. 47 p.p.s.a. Jednym z wymogów formalnych pisma procesowego jest podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Nie budzi wątpliwości, że podpis pod pismem potwierdza, że pismo to pochodzi od osoby, która je podpisała i sankcjonuje wolę dokonania czynności w postępowaniu.
W myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. skarga, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie, podlega odrzuceniu. Brak podpisu jest wadą formalną skargi w rozumieniu art. 57 § 1 in initio w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. i uzasadnia wezwanie do jego usunięcia na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. Odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braku formalnego w postaci podpisu strony następuje dopiero wówczas, gdy nie uzupełniono w terminie tego braku, pomimo prawidłowego wezwania do jego usunięcia.
W niniejszej sprawie wniesiono skargę za pomocą środków komunikacji elektronicznej w formie dokumentu elektronicznego. Skarga ta jednak nie spełniała jednego z podstawowych wymogów formalnych - nie była podpisana. W sprawie zaistniała zatem sytuacja, w której skarga nie zawierała podpisu podmiotu wskazanego jako strona skarżącą. Jak już wskazano powyżej, zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. oraz art. 57 § 1 p.p.s.a., każde pismo procesowe, w tym skarga, powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Obowiązek składania podpisu pod pismem wynika z ustawy, zatem sądy weryfikują spełnienie tego wymogu. Z tych też względów Sąd wezwał do uzupełnienia wskazanego braku skargi.
Z wezwania Sądu wynikało w sposób jednoznaczny, jakimi brakami formalnymi dotknięte jest wniesione pismo. W wezwaniu zawarto także pouczenie o skutkach nieuzupełnienia braków formalnych w postaci odrzucenia skargi. Nadto wyjaśniono skarżącemu, iż nie wskazał adresu elektronicznego i w sytuacji nie podania tego adresu w następnej korespondencji, zgodnie z art. 46 § 2d p.p.s.a. skutkować będzie komunikowaniem się ze stroną za pośrednictwem operatora pocztowego.
Wezwania zostały nadane na adres skarżącego wynikający z akt sprawy i pod tym adresem dwukrotnie awizowane w dniach: 5 lutego 2024 r. i 13 lutego 2024 r., po czym zwrócone zostały z adnotacją: "Zwrot. Nie podjęto w terminie" (por. koperta, k. 20 akt sądowych).
W niniejszej sprawie wezwania do uzupełnienia braków skargi zostały skutecznie doręczone skarżącemu w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72 p.p.s.a., pismo takie składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej, umieszczając jednocześnie zawiadomienie o jego złożeniu wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie siedmiu dni od pozostawienia zawiadomienia – w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń. W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej i w takim przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu liczonego od dnia pierwszego awiza.
W związku z powyższym przyjąć należało, że skutecznego doręczenia wezwania R. K. dokonano w dniu 19 lutego 2024 r., po dwukrotnym awizowaniu w dniach: 5 lutego 2024 r. i 13 lutego 2024 r. Wyznaczony przez Sąd termin do usunięcia braków formalnych skargi upłynął zatem dla skarżącego w dniu 26 lutego 2024 r. (poniedziałek).
Skarżący pomimo prawidłowego doręczenia wezwania nie odpowiedział na wezwanie Sądu i nie uzupełnił braków formalnych skargi, tj. nie podpisał skargi elektronicznie - kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym (zgodnie z art. 46 § 2 a w zw. z § 2b p.p.s.a), ani też nie nadesłał odpisu skargi własnoręcznie podpisanego.
Niezależnie od powyższego, zgodnie z art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.
Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestodniowym od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W świetle art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po terminie.
Określony w przywołanym przepisie termin do złożenia skargi jest terminem ustawowym, co oznacza, że niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie przez Sąd. Jest nadto terminem prekluzyjnym, a zatem jego upływ Sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny odrzuca skargę.
W rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu zostało doręczone skarżącemu 1 grudnia 2023 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzeniu odbioru pisma (k. 51 akt administracyjnych). Organ pouczył skarżącego o sposobie i trybie zaskarżenia tego rozstrzygnięcia. Tym samym, termin do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a., rozpoczął bieg 2 grudnia 2023 r. i upływał z dniem 31 grudnia 2023 r. (środa). Tymczasem skarżący sporządził i wniósł skargę do organu drogą elektroniczną dopiero 9 stycznia 2024 r., czyli z uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności (por. urzędowe poświadczenie przedłożenia).
W konsekwencji przedmiotową skargę wniesiono po upływie ustawowego terminu przewidzianego do dokonania tej czynności.
Powyższe okoliczności uniemożliwiły nadanie sprawie prawidłowego biegu, w konsekwencji czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zobligowany był orzec jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a.