Uzasadnienie
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu działając jako organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne wobec Pana J. C. w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] obejmujących składki ubezpieczeniowe za kwiecień 2006r. i luty 2007r.
W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia w organie rentowym świadczenia emerytalnego Zobowiązanego.
Pismem z dnia 28 lipca 2008r. Pan J. C. wniósł zarzuty na toczące się postępowanie egzekucyjne, podnosząc bezzasadność wystawienia tytułów wykonawczych, na podstawie których prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, z uwagi na uregulowanie dochodzonych należności.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych będący wierzycielem, postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2008r. zajął stanowisko w przedmiocie wniesionych zarzutów i stwierdził, iż zarzuty te są nieuzasadnione. W postanowieniu tym stwierdzono, iż dokonane wpłaty 15 maja 2006r. i 15 marca 2007r. zostały błędnie opisane a następnie zaksięgowane zgodnie z dyspozycją Zobowiązanego. Ponadto poinformowano Pana J. C. o braku możliwości przeksięgowania wpłaconych kwot na inny fundusz. Wierzyciel powołał się na § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, wypłaconych zasiłków z ubezpieczeń chorobowego wypadkowego, zasiłków rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych oraz kolejności zaliczania wpłat składek na poszczególne fundusze (Dz.U. Nr 165, poz. 1197 ze zm.), które obowiązywało w dniu dokonania wpłaty przez Zobowiązanego i zgodnie, z którym dokonał rozliczenia wpłaty.
Na podstawie wskazanego wyżej postanowienia Wierzyciela, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 4 września 2008r. oddalił zarzuty Pana J. C..
Postanowienie stało się przedmiotem zażalenie, w którym Zobowiązany zarzuca, iż należności wynikające z tytułów wykonawczych Nr [...] i [...] zostały w wymaganych terminach zapłacone, jednakże omyłkowo na nie właściwe konta Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zobowiązany stwierdza, że wyjaśniał przedmiotową sprawę i załączył dowody wpłat. Strona podnosi, że w odpowiedzi uzyskała informację, iż nie jest możliwe przeksięgowanie wpłaconych należności. Pan J. C. zarzuca bezpodstawne zajęcie świadczenia emerytalnego zanim rozpoznano wniesione przez niego zarzuty na postępowanie egzekucyjne. Żalący nie zgadza się z rozstrzygnięciem Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, bowiem twierdzi, iż egzekwowane należności nie istnieją.
Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu postanowieniem z dnia 16 stycznia 2009 r. o Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 września 2008 r. oddalające zarzuty egzekucyjne. W uzasadnieniu przywołał przepisy określające zasady ustalania składek na ubezpieczenie społeczne, sposób dokonywania zgłoszenia do ubezpieczenia, prowadzenia kont i rejestrów oraz zasady rozliczania składek.
Na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007r. Nr 11, poz. 74 ze zm. zwanej dalej "ustawą"). płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Jeżeli płatnik składek opłaca i przekazuje składki na fundusz ubezpieczeń społecznych oraz inne należności niezgodnie z przepisami ustawy to na podstawie jej art. 49 ust. 1 pkt 1, wpłaty te są rozliczane zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawach rozliczania składek.
W przedmiotowej sprawie z dowodów wpłaty wynikało, że Zobowiązany dokonał wpłaty w dniu 15 maja 2006r. w wysokości 501,04 zł i 15 marca 2007r. w wysokości 406,99 zł na poczet Funduszu Pracy i Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wpłaty te zostały dokonane w wyższej wysokości niż to wynikało z obowiązku Ubezpieczonego. Nie wpłacono natomiast składki na należności z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego.
Kwoty stanowiące nadpłatę zostały rozliczone zgodnie z § 11 rozporządzenia w sprawie rozliczania składek, tzn. kwotę wpłaconą w dniu 15 maja 2006r. w wysokości 501,04 zł rozliczono w ten sposób, że 84, 30 zł przekazano na poczet FUS za wrzesień 2005r., 84,30 zł przekazano na poczet FP i FGSP za kwiecień 2006r., 311,44 zł przekazano na poczet FUS za wrzesień 2005r., natomiast kwotę 21,00 zł zaksięgowano na odsetki od tej należności, zaś kwotę wpłaconą w dniu 15 marca 2007r. w wysokości 406,99 zł zaksięgowano następująco: - 80,04 zł przekazano na poczet należności FP i FGSP za luty 2007r. (należność bieżąca), 3,33 zł przekazano na poczet FP i FGSP za czerwiec 2006r., 126,31 zł przekazano na poczet FUS za wrzesień 2005r., natomiast kwotę 20,00 zł zaksięgowano na odsetki od tej należności, 140,00 zł przekazano na FUZ za wrzesień 2005r., natomiast kwotę 22,00 zł zaksięgowano na odsetki od tej należności, 15,31 zł przekazano na FUZ za kwiecień 2006r.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z powyższego rozliczenia wynikało, że Wierzyciel prawidłowo wpłacone kwoty rozliczył tj. zgodnie z rozporządzeniem w sprawie rozliczania składek. Stąd też w niniejszej sprawie nie można stwierdzić, iż obowiązek nie istnieje. Wpłacone kwoty zostały rozdysponowanie zgodnie z wypełnionymi przez Zobowiązanego dokumentami płatniczymi. Z uwagi na fakt, iż Pan J. C. posiadał zaległości w funduszu ubezpieczeń społecznych, nadpłata, która powstała na koncie funduszu pracy i funduszu gwarantowanych świadczeń pracowniczych została przeksięgowana na te zaległości.
Odnosząc się natomiast do zarzutów Strony, iż zajęto świadczenie emerytalne zanim rozpoznano wniesione zarzuty na postępowanie egzekucyjne, organ stwierdził, że zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie wstrzymuje tego postępowania. Organ egzekucyjny może jednak w uzasadnionych przypadkach wstrzymać postępowanie egzekucyjne lub niektóre czynności egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zarzutu. Z uwagi na fakt, iż Zobowiązany nie wnosił o wstrzymanie postępowania, sprawa ta nie była przedmiotem rozpoznania przez organ egzekucyjny. Stąd też organ egzekucyjny mógł dokonywać czynności egzekucyjnych zanim rozpoznane zostały zarzuty na postępowanie egzekucyjne.
Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 16 stycznia 2009 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu z dnia 4 września 2008 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Opolu.
W skardze Pan J. C. podnosi, że Dyrektor Oddziału ZUS w Opolu bezpodstawnie zajął mu świadczenie emerytalne w wysokości 963,45 zł z powodu rzekomego zadłużenia, które faktycznie nie istniało.
Skarżący wyjaśnił, że omyłkowo wpisał numery kont na dowodach wpłaty i w ten sposób składka na ubezpieczenie zdrowotne wpłynęła na konto Funduszu Pracy i Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Podkreślił skarżący, że dopiero z zaskarżonego postanowienia dowiedział się o sposobie rozliczenia dokonanych wpłat i braku możliwości dokonania korekty rozliczenia. Zdaniem Skarżącego nieprawdziwe są twierdzenia organu dotyczące braku wpłaty składki za miesiąc wrzesień 2005r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył.
Przedmiotem skargi są postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Opolu, zgodnie z którymi oddalono zarzuty na toczące się postępowanie egzekucyjne.
Podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są taksatywnie wymienione art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 229 poz. 1954 z 2005 r. ze zm.) Jest to swoisty środek zaskarżenia, spełniający podobne funkcje jak odwołanie w postępowaniu orzekającym. Składa się je jedynie wówczas gdy naruszone zostały zasady postępowania egzekucyjnego lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Skarżący podnosił zarówno w zażaleniu jak i na etapie skargi, że jego zdaniem organy bezpodstawnie zajęły mu świadczenie emerytalne z powodu rzekomego zadłużenia z tytułu nie zapłaconych składek., które zostały uregulowane. Wskazywał zatem na wystąpienie przesłanki z art. 33 pkt. 1 ustawy cyt. wyżej a mianowicie wykonanie przez niego obowiązku, które powodowało, że postępowanie egzekucyjne było bezprzedmiotowe. Przy rozpatrywaniu zarzutów tego rodzaju organ zobowiązany jest do zajęcia się merytoryczną stroną zobowiązań, chociaż zgodnie z art. 29 § 1 ustawy zabrania organowi badania egzekucyjnemu badania zasadności i wymagalności obowiązku.
W wyroku z 19.09.1996 r. o sygn. akt SA/Łd 2282/95 NSA stwierdził " Przy rozpatrywaniu zarzutów opartych na niektórych podstawach /np. wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku/ organ egzekucyjny w pewnym sensie wnika w meritum sprawy; dotyczy to przede wszystkim obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa..." Stanowisko to podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie.
Nie sporne w sprawie jest, że Skarżący wpłacił w dniu 15 maja 2006r. kwotę 501,04 zł i 15 marca 2007r. kwotę 406,99 zł na poczet Funduszu Pracy i Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wpłaty te zostały dokonane w wyższej wysokości niż to wynikało z obowiązku Ubezpieczonego. Nie wpłacono natomiast składki na należności z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego.
Prawidłowo wskazały organy egzekucyjne, iż na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007r. Nr 11, poz. 74 ze zm. zwanej dalej "ustawą"). płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Jeżeli płatnik składek opłaca i przekazuje składki na fundusz ubezpieczeń społecznych oraz inne należności niezgodnie z przepisami ustawy to na podstawie jej art. 49 ust. 1 pkt 1, wpłaty te są rozliczane zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawach rozliczania składek.
Na podstawie § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, wypłaconych zasiłków z ubezpieczeń chorobowego, wypadkowego, zasiłków rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych oraz kolejności zaliczania wpłat składek na poszczególne fundusze (Dz.U. Nr 165, poz. 1197 ze zm.), jeżeli wpłata składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych jest wyższa niż kwota należnych składek z tego tytułu wynikająca z rozliczenia dokonanego w deklaracji rozliczeniowej za dany miesiąc kalendarzowy, to nadwyżkę pozostałą po pokryciu należnych składek z tego tytułu za dany miesiąc kalendarzowy zalicza się proporcjonalnie na pokrycie zaległych należności tych Funduszy, począwszy od zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności. Z kwoty pozostałej po tym - rozliczeniu, pokrywa się proporcjonalnie należności funduszu emerytalnego i należności otwartych funduszy emerytalnych, począwszy od zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności. Następnie pokrywa się proporcjonalnie należności funduszu rentowego, chorobowego wypadkowego, począwszy od zobowiązań o najwcześniejszym terminie płatności.
Z kwoty pozostałej po w/w rozliczeniach pokrywa się należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności.
Wierzyciel Zakład Ubezpieczeń Społecznych niewątpliwie dokonał zaliczenia wpłat zgodnie z dyspozycją Skarżącego zawartą w dowodach wpłaty.
W sytuacji, kiedy Skarżący miał zaległości z tytułu ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych, nadpłata która powstała na koncie Funduszu Pracy i Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych zastała zaliczona na te zaległości.
Zaznaczyć należy, że przedmiotem postępowania przed organami egzekucyjnymi były zaległości objęte tytułami egzekucyjnymi na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące kwiecień 2006 r. i luty 2007 r. nie zaś kwestie związane z zaległościami w innych okresach rozliczeniowych.
Reasumując wniesione przez Skarżącego zarzuty egzekucyjne nie są uzasadnione to zaś powoduje, że skargę należało oddalić a to na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.