Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 września 2010 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną przez M. S. decyzję Prezesa kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Opolu z dnia [...].
Wnioskiem złożonym na druku PPF, który wpłynął do tut. Sądu w dniu 26 października 2010r. Skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie rady prawnego. Nadmienić przy tym należy, iż na podstawie art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej ppsa), Skarżąca nie miała obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku M. S. wskazała, że jest w trudnej sytuacji materialnej, w gospodarstwie rolnym nastąpiło całkowite obniżenie zdolności płatniczej w związku z tym nie ma źródeł dochodów, brakuje jej środków do życia, pieniędzy na opał i lekarstwa.
Wśród posiadanego majątku wymieniła nieruchomość na którą składa się dom o pow. 105 m² i nieruchomość rolna o pow. 3,8 ha, w tym 1,35 ha przeliczeniowego. Podkreśliła także, iż obecnie nie osiąga żadnych dochodów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określa przepis art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.). W świetle unormowania zawartego w punkcie 1 tego przepisu zasadność wniosku o przyznanie całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych winna być rozpatrywana w aspekcie braku możliwości finansowych strony do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie. Natomiast, zgodnie z regulacją art. 246 § 1, pkt 2 p.p.s.a. przyznanie pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest podnoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z wydatkami na ten cel i gromadzić środki finansowe na pokrycie koniecznych kosztów, a przyznanie prawa pomocy stanowi instytucję wyjątkową, która ma zastosowanie do osób charakteryzujących się ubóstwem. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i dlatego powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie i rzeczywiście niemożliwe. Stąd ocena Sądu czy w danej sytuacji zasadne jest przyznanie Stronie prawa pomocy, wymaga rozważenia zarówno możliwości zrealizowania w badanym przypadku zasady prawa do sądu, jak i zasady powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych. W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady wynikającej z art. 199 p.p.s.a.
Jak wskazano wcześniej, Skarżąca nie ponosi w tej sprawie kosztów sądowych, bowiem na mocy art. 239 pkt 1 lit. "e" ppsa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wydał już w jej sprawie wyrok i ewentualnie w przypadku zaskarżenia tego wyroku Skarżąca musiałaby ponieść koszt fachowego pełnomocnika, albowiem skargę kasacyjną w jej imieniu może wnieść tylko taki pełnomocnik. Może to być również radca prawny, o którego ustanowienie zwróciła się do tut. Sądu.
W ocenie Sądu Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika. Jak wynika z jej oświadczenia, obecnie nie osiąga żadnych dochodów, nie ma źródeł utrzymania, brakuje jej środków na opał, lekarstwa. W gospodarstwie nastąpiło całkowite obniżenie zdolności płatniczej. Dodatkowo na podstawie akt sprawy Sąd stwierdził, iż na trudną sytuację materialną Skarżącej wskazują ustalenia poczynione przez organy w trakcie postępowania, w tym podczas wizytacji przeprowadzonej w gospodarstwie Skarżącej. Wprawdzie jest ona właścicielką nieruchomości, w tym budynku mieszkalnego, jednak są to nieruchomości "w strasznym stanie", wymagające remontu, a gospodarstwo nie przynosi dochodów.
Jednocześnie, z treści formularza PPF wynika, że Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
Mając na względzie te ustalenia, stwierdzić, że Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia