Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...], o numerze [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu stwierdził, że odwołanie wniesione przez L. W. od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia [...], nr [...] odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę wniesione zostało z uchybieniem terminu, w związku z czym odwołanie to pozostawiono bez rozpatrzenia. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano przepisy art. 228 § 1 pkt 2 oraz art. 216 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm./. W jego uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył, że zaskarżona odwołaniem decyzja organu I instancji została stronie, którą byli M. i L. małżonkowie W., skutecznie doręczona w dniu 9 września 2004 r. do rąk M. W. Tymczasem odwołanie od tej decyzji sporządzone i podpisane przez L. W. zostało złożone w siedzibie organu odwoławczego w dniu 11 października 2004 r., a zatem po upływie czternastodniowego terminu do jego wniesienia.
Termin ten upłynął bowiem w dniu 27 września 2004 r. Równocześnie organ II instancji wyjaśnił, że w dniu 26 listopada 2004 r. wydane zostało przez ten sam organ ostateczne postanowienie o numerze [...], odmawiające L. W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W związku z oczywistym faktem spóźnionego wniesienia odwołania oraz odmową przywrócenia terminu do jego wniesienia zaistniały pełne podstawy - w świetle przepisu art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej - do stwierdzenia, ze odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu. Jako adresatów postanowienia wskazano M. i L. małż. W. W skardze na to postanowienie skarżący L. W. nie sprecyzował konkretnych zarzutów, lecz wskazał na przewlekłość postępowania podatkowego skutkującą wyrządzeniem mu szkody rzeczowej i prawnej oraz na złośliwe działania urzędników wyrażające się w uchybieniach formalnych i prawnych. W jego ocenie stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, przy znanych zachowaniach urzędów pocztowych, godzi w jego interes prawny i społeczny.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego wyjaśnił, że po rozpoznaniu wniosku podatnika z dnia 27 lutego 2004 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu decyzją nr [...], z dnia 14 maja 2004 r. odmówił mu umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. wraz z odsetkami za zwłokę, która to decyzja została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia 25 sierpnia 2004 r.,a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzja kasacyjna Dyrektora Izby Skarbowej została zaskarżona do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Opolu skargą wniesioną przez L. W.. Równocześnie organ I instancji po przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia w dniu [...] wydał ponowną decyzję, skierowaną do obojga małżonków W., odmawiającą umorzenia wnioskowanych zaległości wraz z odsetkami za zwłokę.
Decyzja ta została doręczona skutecznie M. W. w dniu 13 września 2004 r., a odwołanie sporządzone przez L. W. w dniu 8 października 2004 r. złożono bezpośrednio w siedzibie organu odwoławczego w dniu 11 października 2004 r., a więc z uchybieniem 14 - dniowego terminu do jego wniesienia upływającego dnia 27 września 2004 r. Podatnik wraz z odwołaniem złożył podanie o przywrócenie terminu do jego wniesienia, które zostało przez organ odwoławczy rozpatrzone negatywnie dla strony postanowieniem z dnia 26 listopada 2004 r. Wniesienie odwołania z uchybieniem terminu do jego wniesienia i równoczesna odmowa przywrócenia terminu do jego wniesienia skutkować musiały pozostawieniem odwołania bez rozpatrzenia, bowiem odwołanie wniesione po upływie ustawowego terminu jest bezskuteczne. W takim stanie faktycznym i prawnym organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.
Stanowisko to pełnomocnik organu podatkowego II instancji podtrzymał na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005 r. wyjaśniając równocześnie, że decyzja kasacyjna tego organu z dnia 25 sierpnia 2004 r. została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 11 marca 2005 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z przyczyn w niej nie wskazanych.
Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm./ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez Sąd obejmuje wyłącznie badanie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, zarówno materialnego, jak i procesowego.
Będący podstawą rozstrzygnięcia przepis art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, a przy tym postanowienie w tej sprawie jest ostateczne /§ 3/.
Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych wynikało, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Likwidacja ujemnych dla strony skutków uchybienia temu terminowi mogła zatem nastąpić dopiero wskutek uwzględnienia wniosku strony o jego przywrócenie. Skuteczne przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej ma bowiem ten skutek, że pomimo spóźnienia czynność taka w świetle prawa uznawana jest za dokonaną z zachowaniem wymaganego terminu. Postanowienie przywracające ten termin sanuje zatem uchybienie terminowi.
W okolicznościach faktycznych sprawy niniejszej organ odwoławczy wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania po rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu, albowiem sposób rozpatrzenia tego wniosku determinował dalszy tok postępowania odwoławczego. Ta ścisła zależność między sposobem rozpatrzenia podania o przywrócenie terminu a sposobem zakończenia postępowania odwoławczego przesądza jednocześnie o konieczności uchylenia zaskarżonego rozpatrywaną skargą postanowienia, a to wskutek uchylenia przez tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie sygn. akt I SA/Op 27/05 postanowienia tego samego organu odwoławczego z dnia 26 listopada 2004 r. odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W wyroku tym stwierdzono bowiem, ze stanowisko organu o odmowie przywrócenia było wadliwe. Skoro zatem podanie o przywrócenie terminu stanie się ponownie przedmiotem rozstrzygnięcia i otwarta jest kwestia sposobu jego rozpatrzenia, to oczywistą stała się konieczność uchylenia również postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
Stwierdzić wobec powyższego należy, że postanowienie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania staje się elementem tych ustaleń faktycznych, które są dokonywane we wstępnej fazie postępowania przed organem odwoławczym, polegającej na badaniu kwestii dopuszczalności odwołania, zachowania terminu i wymagań co do jego treści. Skoro zatem sposób rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu stał się w istocie przesłanką wpływającą na sposób załatwienia odwołania, to w sytuacji, gdy przesłanka ta odpadła, zaskarżone postanowienie podlegało wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
Mając zatem na względzie przedstawione powyżej okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji przy zastosowaniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c".ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm./. Wobec uwzględnienia skargi na podstawi art. 152 wskazanej ustawy określono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Brak rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów procesu wynika z faktu zwolnienia strony skarżącej z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi oraz jej oświadczenia złożonego na rozprawie, iż nie wnosi o zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania.