Uzasadnienie
W związku ze skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania M.K. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. We wniosku wskazała, iż z otrzymywanej emerytury w wysokości 941,68 zł (wartość brutto) pozostaje jej na utrzymanie kwota 563,51 zł albowiem egzekwowane są z niej istniejące zaległości podatkowe. Obecnie jej stan zdrowia jest zły co wynika zarówno z podeszłego wieku ([...] lat) jak i licznych schorzeń. Cierpi bowiem na chorobę wieńcową krwi, nadciśnienie tętnicze i przewlekle zapalenie wątroby i trzustki co wymaga ponoszenia wydatków związanych z leczeniem i zakupem lekarstw. W formularzu w części dotyczącej stanu majątkowego strona podała prawo współwłasności do: domu mieszkalnego (udział - 3/4), łąki usytuowanej przy ul. [...] w Cz. (udział- 1/4), działki położonej w H. (udział -¼), wyeksploatowanego wyrobiska położonego przy ul. [...], nie funkcjonującej już obecnie cegielni polowej.
Dodatkowo podniosła, iż spłaca kredyt zaciągnięty do 2013r. na prowadzenie działalności gospodarczej a działki położone w Cz. przy ul. [...] i [...] są obecnie licytowane za niespłacone zadłużenia. Zgromadzony przy cegielni park maszynowy został rozkradziony i zdewastowany z powodu braku jakiegokolwiek dozoru. Do wniosku dołączyła kserokopie odcinka otrzymywanego świadczenia emerytalnego i karty odczytu z tęczówki oka.
Wobec wątpliwości co do możliwości płatniczych skarżącej wezwano ją do przedłożenia dodatkowych informacji i dokumentów mogących przybliżyć sytuację w tym zakresie. Między innymi wezwano do: podania wysokości stałych miesięcznych wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie wraz z dokumentami wydatki te potwierdzającymi, wyjaśnienia kto wraz z nią jest współwłaścicielem domu mieszkalnego i w jakiej części partycypuje w wydatkach związanych z posiadaną własnością, podania w jakich wysokościach miesięcznie lub rocznie strona ponosi wydatki związane z faktem posiadania udziałów w nieruchomościach rolnych w tym: odpowiednio łąki przy ul. [...] w Cz., działki w H., wyrobiska położonego przy ul [...], cegielni polowej położonej w L.,wyjaśnienia czy z tytułu zajęcia działki usytuowanej w H. pod wysypisko strona osiąga z tego tytułu dochody i jakie miesięcznie ponosi wydatki z tytułu zaciągnięcia kredytu hipotecznego na działalność gospodarczą.
Zwrócono się także o nadesłanie tytułów wykonawczych dotyczących cegielni polowej położonej w L. i podanie daty od której to zaprzestano prowadzenia działalności produkcyjnej w tym obiekcie oraz o nadesłanie zeznania o wysokości dochodu osiągniętego za 2006r, bądź rozliczenia rocznego sporządzonego przez ZUS za 2006r. oraz wyciągu z konta bankowego za ostatnie trzy miesiące bieżącego roku.
W odpowiedzi na wezwanie M.K. w piśmie z dnia [...]. oświadczyła, iż ponosi następujące koszty z tytułu bieżącego utrzymania; energia elektryczna kwota 83,59 zł, pobór wody kwota 51,36 zł, należności za telefon za okres działalności gospodarczej kwota 52,50zł, zakup lekarstw kwota 100zł, zakup 2 ton opału na sezon grzewczy (w przybliżeniu kwota 1120zł), podatek od nieruchomości położonej przy ul. [...] w C. kwota 182,56 zł (rocznie), podatek wymagany od wyrobiska położonego przy ul. [...] – 1074,36 zł (przy czym co tego wydatku strona podała, iż go nie ponosi). W odniesieniu do nieruchomości położonych w H. oraz przy ul. [...] w Cz., M. K. oświadczyła, iż nie jest jej znana wysokość należnych z tego tytułu zobowiązań podatkowych, natomiast co do zakładu produkcyjnego położonego w L. dodała, iż od daty zajęcia wyrobów gotowych i środków produkcji (2005.04.20) nie otrzymuje wymiarów podatkowych dotyczących cegielni, od tej też daty zaprzestano prowadzenia działalności gospodarczej.
Posiada liczne zadłużenia wobec zakładu energetycznego, zakładu ubezpieczeń społecznych, starostwa powiatowego. Dodała, iż G. K. uiszcza należne za nią spłaty zaciągniętego kredytu bankowego w zamian za co ona uiszcza przypadający na niego podatek od nieruchomości położonej przy ul. [...]. Podniosła też, iż Urząd w K. wykupił grunty rolne na których położona była cegielnia a środki finansowe z tego tytułu przeznaczone zostały na spłatę zaległości należnych ZUS jak też odsetek za zwłokę. Wszystkie posiadane nieruchomości mają w księgach wieczystych stosowne wpisy o istniejących zadłużeniach a postępowanie egzekucyjne jest prowadzone lub będzie prowadzone w najbliższej przyszłości wobec nieruchomości położonych przy ul. [...] i [...] w Cz. oraz w H. Do pisma strona dołączyła kserokopie: faktury VAT za dostawę wody i odprowadzenie ścieków z dnia 10.09.2007r., (kwota 51,36 zł), faktury VAT za energię elektryczną z dnia 1.10.2007r., potwierdzenia zameldowania na pobyt czasowy G. K., tytuły wykonawcze TYT-1 i 2 dotyczące należności za raty podatku rolnego należnego za poszczególne okresy lat 1999-2004, listy wyszukanych zaległości obciążających zobowiązanego w postaci A na dzień 11.09.2007 sporządzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z której wynika łączna kwota zaległości 324,051.22 zł. nakaz płatniczy dot. łącznego zobowiązania pieniężnego za 2006r.(kwota 1074,36 zł) decyzje dot. ustalenia podatku od nieruchomości za 2006r. (kwota 127,40 zł i kwota 182,56 zł), umowę kredytu hipotecznego wraz z harmonogramem ujmującym terminy kwoty płatności wraz z jego odsetkami, obwieszczenie o licytacji cegielni znajdującej się w L. oraz przedmiotów doń należących, roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za 2006r. (podany przychód z emerytury kwota – 11092,18 zł), decyzji o ponownym ustaleniu wysokości emerytury z dnia 6.03.2007r. na kwotę 941,68 zł, o zmniejszeniu świadczenia z powodu egzekucji administracyjnej o kwotę 235,42 zł, i wysokości świadczenia do wypłaty od dnia 1.04.2007r kwota 563,51 zł., zestawienia zbiorczego operacji z PKO BP SA oddział w Cz. za okres od 2007/09/12 do 2007/09/11 i zestawienia operacji bankowych za okres od 26.10.2007 do 2007.12.01.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej zwaną ustawą -przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przedmiotowej sprawie koszty postępowania mogą dotyczyć ewentualnie kwoty 100 zł należnej od opłaty kancelaryjnej za odpis uzasadnienia wyroku i ewentualnych kosztów związanych z postępowaniem kasacyjnym, a zatem wpisem od skargi kasacyjnej i kosztów związanych z zatrudnieniem profesjonalnego pełnomocnika dla celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Przyznanie prawa pomocy ma charakter obligatoryjny, w tym sensie, że spełnienie przesłanek określonych w §1 obliguje sąd do przyznania prawa pomocy w stosownym zakresie. Określenie " gdy osoba wykaże " oznacza, że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy (por. J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis str. 319; postanowienie NSA z 18.06.2004r. FZ165/04 niepubl.).
W ocenie referendarza strona wykazała, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy w całości. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodów z emerytury po potrąceniach w kwocie 563 zł. Podany rząd wielkości miesięcznego dochodu potwierdza zarówno kserokopia wycinka emerytalnego jak też decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponownym ustaleniu wysokości emerytury z dnia 6.03.2007r. Z uzyskiwanego dochodu strona ponosi wydatki związane z utrzymaniem mieszkania w kwocie około 220 zł, w tym należność za pobór wody kwota 51,36zł, energię elektryczną kwota 83,59 zł, gaz butlowy kwota 35 zł, opłaty za telefon kwota 52,50 zł. Na bieżące utrzymanie pozostaje zatem niewielka kwota około 340 zł która pozwala jedynie na zaspokojenie elementarnych potrzeb życiowych związanych z zakupem żywności, artykułów higieny osobistej i lekarstw. Wprawdzie w formularzu wniosku o prawo pomocy strona podała, iż posiada udziały we współwłasności licznych nieruchomości gruntowych oraz budynkowych, jednakże okoliczność ta nie może przesądzać o ostatecznym negatywnym rozstrzygnięciu wniosku, zwłaszcza, iż stronę obciążają znaczne zadłużenia podatkowe a także, że podjęte zostały przez wierzycieli czynności skutkujące wszczęciem i prowadzeniem postępowań egzekucyjnych.
Ponadto jak strona wskazała, posiadany majątek jest obciążony prawami osób trzecich, które to doprowadziły do dokonania stosownych wpisów w księgach wieczystych tychże nieruchomości, co w istotny sposób ogranicza możliwość ich zbycia. We wskazanej sytuacji uznano, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania a zatem uwzględnienie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jak też ustanowienia adwokata jest uzasadnione.
Końcowo zauważyć należy, iż stosownie do treści art. 244 § 2ustawy ustanowienie adwokata stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi. Powyższe oznacza, iż dla skuteczności czynności podejmowanych przez adwokata wyznaczonego przez samorząd zawodowy koniecznym jest udzielenie pełnomocnictwa przez stronę.
W opisanym stanie faktycznym i prawnym działając na podstawie art. 258§2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.