Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. R. jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z [...] czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o. o. za zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych. W związku z tym skarżący na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązany jest - zgodnie z postanowieniami § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, 2193) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Na dalsze koszty jakie mogą mieć miejsce w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł (§ 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Skarżący na sporządzonym 18 lipca 2011 r. (data wpływu do tut. Sądu 12 sierpnia 2011 r.) urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) - zwanej dalej p.p.s.a., zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż z dochodów swoich i żony, poza miesięcznymi kosztami związanymi z utrzymaniem mieszkania w wysokości około 650 zł oraz z zakupem żywności i środków higieny w kwocie około 750 zł, zmuszony jest dodatkowo ponosić koszty leczenia i rehabilitacji w wysokości 850 zł miesięcznie.
W części wniosku dotyczącej oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wykazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną, że nie posiadają majątku ani zasobów pieniężnych oraz że miesięczne dochody uzyskiwane przez niego i żonę wynoszą łącznie 2.100 zł (kwota netto).
Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje:
Stosownie bowiem do art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków.
Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 p.p.s.a.). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 p.p.s.a.).
Zatem wniosek skarżącego dotyczący częściowego prawa pomocy należy rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 1, pkt 2 p.p.s.a.
Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Treść powołanego wyżej przepisu art. 246 § 1, pkt 2 p.p.s.a. wskazuje, iż prawo pomocy w tym zakresie stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Do takich sytuacji zliczyć należy przypadek osób charakteryzujących się ubóstwem w takim stopniu, że zapłata kosztów sądowych w określonej wysokości mogłaby spowodować utratę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb egzystencji tych osób oraz ich rodzin. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy winno się uwzględniać, z jednej strony wysokość obciążeń finansowych jakie strona jest zobowiązana ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Jak bowiem zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. (GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8) "udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe".
W ocenie referendarza przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy informacje były niewystarczające do oceny jego sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na podstawie art. 255 ustawy, pismem z 22 sierpnia 2011r. został wezwany, za pośrednictwem pełnomocnika, do przekazania:
- - szczegółowej informacji na temat ponoszonych przez niego i jego żonę kosztów na bieżące utrzymanie, łącznie z kosztami utrzymania mieszkania (wykazane koszty należy wyodrębnić na poszczególne pozycje) wraz dokumentami potwierdzającymi fakt i wysokość ich poniesienia,
- - szczegółowej informacji na temat wydatków obciążających dochody innych niż koszty bieżącego utrzymania wraz z dokumentami potwierdzającymi tę okoliczność,
- - stosownych dokumentów potwierdzających informację, zawartą we wniosku o przyznanie prawa pomocy, odnośnie wysokości dochodów uzyskiwanych przez niego i żonę,
- - wyciągów i odpisów z jego kont i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące.
W odpowiedzi skarżący, za pośrednictwem pełnomocnika, przekazał następujące pisma i dokumenty:
- - pismo z 31 sierpnia 2011 r., w którym oświadczył, iż nie posiada żadnych kont ani lokat bankowych,
- - potwierdzenia zapłaty należności związanych z utrzymaniem mieszkania (czynszu w kwocie 648, za energię elektryczną w kwocie 50,80 zł, telewizję kablową w kwocie 57,80 zł),
- - kserokopie faktur na zakup leków i środków rehabilitacyjnych oraz rachunków dotyczących usług medycznych (faktura z 8.06.2011 r. opiewająca na kwotę 276 zł, faktury z 30.08.2011 r. opiewające na łączną kwotę 449,82 zł, rachunki z 29 i 31.08.2011 r. na łączną kwotę 330 zł)
- - kserokopię decyzji dot. waloryzacji emerytury jego żony (zgodnie z decyzją wysokość emerytury do wypłaty od 1.03.2011 r. wynosi 1.106,81 zł),
- - kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności skarżącego z 18 marca 2011 r.,
- - zaświadczenie o wynagrodzeniu skarżącego (zgodnie z zaświadczeniem skarżący od maja do lipca 2011 r. uzyskiwał dochody w wysokości 1.386 zł; netto do wypłaty 1.032,34 zł).
Mając na względzie przedstawione wyżej informacje odnośnie sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej skarżącego należało stwierdzić, że zapłata kosztów sądowych wymaganych w przedmiotowej sprawie zarówno na etapie skargi do WSA w Opolu jak i mogące mieć miejsce na kolejnych etapach postępowania sądowego przekracza jego możliwości finansowe. Referendarz sądowy uznał bowiem, iż skarżący z dochodów w kwocie około 2.100 zł uzyskiwanych z żoną w ramach wspólnie prowadzonego gospodarstwa domowego, po poniesieniu niezbędnych i stałych kosztów utrzymania w wysokości 1.506,60 zł (czynsz, energia elektryczna, telewizja w kwocie 756,60 zł, zakup żywności i środków higieny w kwocie 750 zł) oraz kosztów związanych z leczeniem i rehabilitacją, nie jest w stanie wygenerować dodatkowych środków pieniężnych, które umożliwiłyby mu uiszczenie wymienionych na wstępie uzasadnienia kosztów sądowych.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 p.p.s.a., orzeczono o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.