Wyrok WSA w Opolu z 25 lutego 2021 r., I SA/Op 331/20

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu

Rozpoznanie

na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 lutego 2021 r.

Sprawa

sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 czerwca 2020r., nr. [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 5 lutego 2020 r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz strony skarżącej kwotę 381,00 zł (słownie złotych: trzysta osiemdziesiąt jeden 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Skład

Sędzia WSA Marzena Łozowska przewodniczący
Sędzia WSA Grzegorz Gocki
Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska sprawozdawca

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi wniesionej przez A sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako: skarżąca, Spółka, strona) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej również w skrócie: SKO) z dnia 30.06.2020 r., którą organ ten działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.) [dalej: O.p.] – utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 5.02.2020 r. w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2018 w kwocie 9.511,00 zł.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

W złożonej deklaracji na podatek od nieruchomości za 2018 r. Spółka wykazała podatek od nieruchomości za 2018 r. w wysokości 0,00 zł, wskazując w rubryce G deklaracji "Przedmioty zwolnione" nieruchomość stanowiącą własność Spółki, położoną w [...], przy ul. [...], w tym grunty związane z prowadzoną działalnością o powierzchni 668 nr oraz budynki handlowo - usługowe o powierzchni użytkowej 535 m2.

W piśmie z 9.01.2019 r. Spółka zwróciła się z prośbą o kontynuację w roku 2019 udzielonej pomocy de minimis, otrzymanej już w latach 2017- 2018, w postaci zwolnienia z podatku od ww. nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm.), [zwanej dalej u.p.o.l.] oraz § 5 ust. 1 pkt 2 Uchwały Nr LVII/863/14 Rady Miasta Opola z dnia 24 kwietnia 2014 r. w sprawie przyjęcia Opolskiego Programu Pomocy Przedsiębiorcom na lata 2014 - 2020 (Dz. Urz. Woj. Opolskiego poz. 1212).

W odpowiedzi na wniosek Spółki, Prezydent Miasta Opola poinformował Spółkę, że przedmiotowe zwolnienie od podatku od nieruchomości za 2019 r. nie może być zastosowane, w związku z zaległościami Spółki od 1.04.2018 r. względem Gminy Opole z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste w wysokości 1.380,43 zł + odsetki 83,66 zł naliczone do dnia 13.02.2019 r. oraz opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od września 2018 r. do lutego 2019 r. Poinformowano przy tym Spółkę, że w związku z ww. zaległościami, przedmiotowe zwolnienie od podatku od nieruchomości możliwe jest jedynie do dnia 31.03.2018 r.

W związku z powyższym, Prezydent Miasta Opola dwukrotnie wezwał Spółkę do złożenia korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za 2018 r., a po bezskutecznym upływie terminu, postanowieniem z dnia 7.01.2020 r. wszczął wobec Spółki postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2018 r. i równocześnie wyznaczył Spółce termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Decyzją z dnia 5.02.2020 r. Prezydent Miasta Opola określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2018 rok w kwocie 9.511,00 zł, według wyliczenia:

• grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 668 m2 x 0,84 zł/m2 = 558,60 zł - ulga 139,65 zł,
• budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej 535 m2x 22,66 zł/m2 = 12.123,10 zł - ulga 3.030,78 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, SKO wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 30.06.2020 r.

W uzasadnieniu zauważono, że Uchwała mająca na celu wspieranie przedsiębiorców będących podatnikami podatku od nieruchomości, na których dokonuje się w okresie obowiązywania tej uchwały nowych inwestycji lub tworzących nowe miejsca pracy na terenie Miasta Opola, zawiera przesłanki zarówno pozytywne udzielenia zwolnienia od podatku od nieruchomości, jak też przesłanki negatywne, które powodują, że udzielenie pomocy de minimis w tej formie nie jest możliwe.

Poza przedmiotem sporu jest, że wszelkie przesłanki pozytywne otrzymania przedmiotowego zwolnienia zostały przez Spółkę spełnione, w konsekwencji czego Spółka otrzymała pomoc w roku 2017 i 2018.

Jednakże zgodnie z § 11 ust. 4 pkt 2 Uchwały, zwolnień, o których mowa w § 5 i 7, nie stosuje się w stosunku do przedsiębiorców zalegających z zapłatą zobowiązań wobec Gminy Opole. Jak wynika z brzmienia tego przepisu, zaległości względem Gminy Opole stanowią zatem zarówno przesłankę do odmowy przyznania zwolnienia, jak też powód do jego utraty, gdy zaległości wystąpią w czasie korzystania ze zwolnienia.

Spółka posiadała zaległości względem Gminy Opole, z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste w wysokości 1.380,43 zł + odsetki 83,66 zł naliczone do dnia 13.02.2019 r. oraz opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od września 2018 r. do lutego 2019 r., czego strona nie kwestionuje. Wskazano dalej w uzasadnieniu, iż wbrew zarzutowi odwołania, opłata za użytkowanie wieczyste stanowi dochód Gminy Opole, bowiem zgodnie z art. 23 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, od wpływów osiąganych ze sprzedaży, opłat z tytułu trwałego zarządu, użytkowania, czynszu dzierżawnego i najmu - nieruchomości Skarbu Państwa, o których mowa w ust. 1, a także od wpływów osiąganych z opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste, oraz od odsetek za nieterminowe wnoszenie tych należności potrąca się 25% środków, które stanowią dochód powiatu, na obszarze którego położone są te nieruchomości. Miasto Opole na prawach powiatu jest gminą wykonującą zadania powiatu.

Zaległości Spółki wobec Gminy Opole stanowią zatem przesłankę negatywną do skorzystania ze zwolnienia, która wystąpiła już po przyznaniu ulgi, w związku z czym organ postąpił prawidłowo odmawiając Spółce możliwości skorzystania z ww. zwolnienia od podatku od nieruchomości za okres posiadania zaległości, tj. od 1.04.2018 r. W dniu 31.03.2018 r. upłynął bowiem termin zapłaty opłaty z tytułu wieczystego użytkowania gruntów. Literalne brzmienie § 11 ust. 4 pkt 2 Uchwały nie pozostawia przy tym wątpliwości i wskazuje, że zwolnienia nie można w przypadku Spółki zastosować, w związku z zaleganiem z zapłatą ww. zobowiązań.

Podatek od nieruchomości za 2018 r. został określony przez Prezydenta Miasta Opola prawidłowo, przy uwzględnieniu obowiązujących stawek podatku.

Tym samym SKO nie znalazło podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania.

We wniesionej skardze Spółka podniosła zarzuty naruszenia:

1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 156 § 1 pkt K.p.a. poprzez wydanie aktu z rażącym naruszeniem prawa.
2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego.
3. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kp.a. poprzez jego zastosowanie przez organ drugiej instancji i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji, gdy istniały podstawy zastosowania artykułu 138 § 2 K.p.a. tj. uchylenia decyzji w całości i przekazania do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, gdyż została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
4. uchybienia zasadom postępowania administracyjnego: art. 6 K.p.a. (zasada praworządności), art. 7 K.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), art. 8 K.p.a. (zasada pogłębiania zaufania) poprzez pozbawione podstaw prawnych i podważające zaufanie do organów władzy publicznej rozstrzygnięcie sprawy z pominięciem okoliczności świadczących o prawidłowości stanowiska skarżącej.
5. art. 107 § 1 ust. 6 K.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawierające błędną rozszerzającą interpretację na niekorzyść podatnika § 11 ust. 4 pkt 2 Uchwały nr LVII/863/14 Rady Miasta Opola z dnia 24 kwietnia 2014 r. w sprawie przyjęcia Opolskiego Programu Pomocy Przedsiębiorcom na lata 2014-2020, który to przepis według organu stosuje się jako przesłankę do utraty przyznanego zwolnienia, wybiórczej ocenie okoliczności faktycznych, że skarżąca utraciła uprawnienie do zwolnienia.

Mając na uwadze powyższe, Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji w całości, a w razie nieuwzględnienia tego wniosku o uchylenie decyzji w całości i uchylenie aktu pierwszej instancji. Strona wniosła również o zwrot kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

W pierwszej kolejności, wyjaśnić należy, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o Uchwałę Nr LVII/863/14 Rady Miasta Opola z dnia 24 kwietnia 2014 r. w sprawie przyjęcia Opolskiego Programu Pomocy Przedsiębiorcom na lata 2014 – 2020.

Wskazana uchwała, w § 11 ust. 4 pkt 2 wskazuje, że zwolnień z podatku od nieruchomości, wskazanych w § 5 i 7 Uchwały, nie stosuje się w stosunku do przedsiębiorców zalegających z zapłatą zobowiązań wobec Gminy Opole.

W rozpoznawanej sprawie, bezspornym jest, że strona posiadała zaległości z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste w wysokości 1.380,43 zł + odsetki 83,66 zł naliczone do dnia 13.02.2019 r. oraz z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od września 2018 r. do lutego 2019 r.,

Wobec powyższego, organ I instancji, powołując się na wyżej przytoczoną regulację, określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2018 r. podatek w wysokości, która pomija zwolnienia wynikające z Uchwały.

W ocenie Sądu, wydane w sprawie decyzje naruszają prawo i z tej przyczyny konieczne jest ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Zwrócić bowiem należy uwagę, że podatek od nieruchomości regulowany jest ustawą z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm.). Przepis art. 7 ust. 1 ww. ustawy zawiera obszerny katalog zwolnień przedmiotowych z podatku od nieruchomości. Nadto, zgodnie z art. 7 ust. 3, rada gminy, w drodze uchwały, może wprowadzić inne zwolnienia przedmiotowe niż określone w ust. 1 oraz w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw. Prawo do ustanawiania zwolnień przez gminę dotyczy zatem wyłącznie tych, które odnoszą się do pewnej kategorii przedmiotów opodatkowania, nie obejmuje natomiast prawa do ustanowienia zwolnień podmiotowo-przedmiotowych, to jest wyłączenia z opodatkowania pewnych kategorii podmiotów znajdujących się w określonej sytuacji faktycznej lub prawnej (por. K. Koperkiewicz-Mordel, Stanowienie przez rady gminy zwolnień i ulg podatkowych w podatkach i opłatach lokalnych, Finanse Komunalne z 2005 r., nr 1-2, s.71). Z art. 217 Konstytucji wynika bowiem, że zwolnienia podmiotowe mogą być stanowione wyłącznie w drodze ustawy. Tymczasem zwolnienia, o których mowa w art. 7 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowione są w drodze uchwał rady gminy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt: II FSK 2531/16, LEX nr 2155899).

Zasadnym jest zatem twierdzenie, iż organy Gminy, uchwalając katalog zwolnień od podatku od nieruchomości, nie miały kompetencji do tego by ustanawiać jakiekolwiek zwolnienia o charakterze podmiotowym bądź podmiotowo-przedmiotowym. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, Uchwała, która stała się podstawą rozstrzygnięcia, w zakresie w jakim uzależnia udzielnie ulg od braku zaległości w jakichkolwiek zobowiązaniach podatkowych wobec budżetu Miasta, w sposób jednoznaczny odwołuje się do cech podatnika. W tym więc zakresie, zwolnienie ustanowione Uchwałą ma charakter podmiotowy. Jak jednak wskazano wyżej, organy Gminy nie miały kompetencji do tego, by wprowadzać zwolnienia o takim charakterze. Z uwagi więc na sprzeczność § 11 ust. 4 pkt 2 Uchwały z przepisami art. 7 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz z przepisem art. 217 Konstytucji RP, wskazane regulacje Uchwały nie mogą kształtować praw i obowiązków strony w rozpoznawanej sprawie. Z powyższych przyczyn, zaskarżoną decyzję, oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało uchylić.

Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

----------------------- 5