Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opoluz 25 września 2026 r., sygn. akt I SA/Op 420/26

Uzasadnienie

Pismem z dnia 30 kwietnia 2026 r. skarżąca J. Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Opolu na działanie Rady Miejskiej w Głubczycach (zwanej dalej: "Radą", "organem") polegające na odmowie zapewnienia jawności obrad poprzez prezentowanie imiennych wyników głosowań w transmisji obrad.

W dniu 11 marca 2026 r. skarżąca złożyła, podczas XXV sesji Rady Miejskiej w Głubczycach, wniosek formalny dotyczący zapewnienia jawności głosowań poprzez prezentowanie w transmisji obrad imiennych wyników głosowań radnych w formie planszy wyświetlanej po każdym głosowaniu. Wniosek ten został odnotowany w protokole sesji, poddany pod głosowanie i odrzucony.

Skarżąca wzywała Przewodniczącego Rady, przed złożeniem ww. wniosku z dnia 11 marca 2026 r., pismem z dnia 23 grudnia 2025 r., do niezwłocznego zapewnienia pełnej jawności imiennych głosowań Rady poprzez prezentowanie w transmisji obrad imiennego wykazu głosowań radnych (imię i nazwisko radnego oraz sposób oddania głosu). Powołała się przy tym na przepisy art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 11 b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2026 r. poz. 662, z późn. zm. - zwanej dalej: "u.s.g.").

W piśmie z dnia 28 stycznia 2026 r. Burmistrz Głubczyc odpowiedział na pismo skarżącej z dnia 23 grudnia 2025 r., załatwione, jako interpelacja radnej Rady. Wyjaśnił w nim szczegóły techniczne systemu obsługującego transmisję sesji Rady i obsługi głosowań. Burmistrz wyjaśnił, że na etapie zakupu systemu w 2018 r. nie zwracano uwagi na prezentację imienną wyników głosowania w transmisji obrad, ponieważ art. 20 u.s.g. zobowiązywał gminy do transmisji obrad z sesji i ich utrwalania za pomocą urządzeń rejestrujących obraz i dźwięk - i to ten system zawiera. Imienne wyniki głosowań generowane są w załączniku do protokołu w formie pliku PDF, po zakończeniu obrad sesji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie jej w całości jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje

Zakres działania sądów administracyjnych został ukształtowany w przepisach przywoływanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi szeroko. Podstawowym kryterium, które określa i statuuje kognicję sądów administracyjnych do kontroli rozstrzygnięć administracyjnych jest rodzaj i charakter prawnej formy działania administracji publicznej, wyznaczony przez art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a."). Przepis ten enumeratywnie wymienia akty i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią powyższego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne;

1. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
2. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
3. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
5. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
6. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
7. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
8. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucenie skargi następuje, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie z tego powodu ma miejsce w szczególności wówczas, gdy dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądu administracyjnego (art. 3 § 2 i 3 oraz art.

1. 4) albo została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu (art. 5).

W niniejszej sprawie skarżąca przedmiotem skargi uczyniła odmowę zapewnienia jawności głosowania poprzez prezentowanie imiennie wyników głosowania na tablicy w postaci graficznej, z podaniem imion i nazwisk osób głosujących na ekranie podczas transmisji obrad Rady "na żywo". Wniosek formalny w tej sprawie skarżąca złożyła na sesji Rady w dniu 11 marca 2026 r. Wniosek jest załącznikiem do protokołu z sesji Rady. W protokole z sesji Rady odnotowano jego złożenie, podanie pod głosowanie i wynik głosowania (5 za, 11 przeciw, 0 wstrzymujących się, wniosek został oddalony). W efekcie Rada nie podjęła uchwały uwzględniającej wniosek formalny skarżącej z dnia 11 marca 2026 r. Rada nie uwzględniła zatem wniosku skarżącej.

W ocenie Sądu skarga na opisane działanie Rady polegające na nieuwzględnieniu wniosku formalnego skarżącej w sprawie zapewnienia jawności głosowań poprzez wyświetlanie imiennych wyników głosowań na tablicy w trakcie transmisji obrad Rady na żywo nie należy do żadnej z kategorii spraw, które podlegają kontroli sądów administracyjnych i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.

Dlatego Sąd - na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. - zobligowany był do odrzucenia skargi, o czym orzekł w pkt. 1 sentencji postanowienia.

Natomiast o zwrocie uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi w kwocie 100 zł orzeczono w pkt. 2 sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.