Uzasadnienie
W sprawie ze skargi wniesionej przez "A" Spółka z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 26 marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. pełnomocnik strony wniósł o wyłączenie sędziów składu orzekającego sprawie o sygn. akt I SA/Op 424/13 tj. sędziów tut. Sądu Joanny Kuczyńskiej, Grzegorza Gockiego i Marty Wojciechowskiej.
Jako okoliczność uzasadniającą złożony wniosek pełnomocnik strony skarżącej wskazał, iż ten sam skład sędziowski brał udział w rozpoznaniu przez WSA w Opolu sprawy o sygn. akt I SA/Op 185/13. Wyjaśnił, że materiał dowodowy i wnioski podniesione przez organ w niniejszej sprawie są identyczne z uwzględnionymi w sprawie zakończonej niekorzystnym dla strony wyrokiem. Istnieje zatem prawdopodobieństwo, że skład orzekający w niniejszej sprawie opierając się na tym samym materiale dowodowym może wyrokować jak w sprawie wcześniejszej.
W związku z złożonym wnioskiem sędziowie Joanna Kuczyńska, Grzegorz Gocki i Marta Wojciechowska w dniu 14 października 2013 r. złożyli oświadczenia, z treści których wynika, iż brak jest podstaw do wyłączenia ich od rozpoznawania niniejszej sprawy na mocy art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływanej dalej jako: "Ppsa", wskazując jednocześnie, że nie zachodzą również przyczyny wyłączenia określone w art. 19 tej ustawy, które mogły by wywołać wątpliwości co do ich bezstronności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wyłączenia sędziego jest jedną z gwarancji procesowych, która ma zapewnić jego bezstronność i niemożność wywierania na niego jakichkolwiek nacisków w celu uzyskania w danej sprawie orzeczenia o określonej treści.
Sędzia podlega wyłączeniu z mocy ustawy w przypadkach określonych w art. 18 § 1 Ppsa. - to jest w sprawach:
- 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
- 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
- 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
- 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
- 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
- 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
- 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Nadto sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi, a powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli.
Ustawodawca przewidział również możliwość wyłączenia sędziego niezależnie od w/w przyczyn, a mianowicie na żądanie sędziego lub na wniosek strony, jeżeli istnieją tego rodzaju okoliczności, które mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19 Ppsa). Regulacja tej treści oznacza, że wyłączenie konkretnego sędziego może nastąpić z przyczyn wiążących się z jego osobą. Zatem wniosek złożony na podstawie tego przepisu powinien zawierać wskazanie osoby sędziego z podaniem przyczyn i okoliczności uzasadniających jego wyłączenie.
W niniejszej sprawie wnoszący o wyłączenie wymienionych sędziów pełnomocnik strony wskazał jako przyczynę ich wyłączenia fakt brania przez nich udziału w rozstrzyganiu sprawy o sygn. akt I SA/Op 185/13 z jej skargi na decyzję tego samego organu administracji publicznej, w której to sprawie materiał dowodowy i wnioski tego organu były tożsame do sprawy obecnie rozstrzyganej, w której zapadło niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie.
Wskazane przez pełnomocnika strony skarżącej okoliczności nie spełniają jednak żadnej z przesłanek wyłączenia sędziego sądu administracyjnego z mocy prawa, jak również nie wskazują na zaistnienie okoliczności wymienionych w art. 19 Ppsa.
Zgonie z przywołanymi wyżej regulacjami sędzia jest wyłączony z mocy prawa od udziału w sprawie, gdy wcześniej wydał orzeczenie w sprawie tożsamej ze sprawą, która jest obecnie rozpoznawana. O tożsamości spraw rozstrzyganych przez sąd, można mówić zaś wtedy, gdy odnoszą się one do spraw, których przedmiotem rozstrzygnięcia są te same prawa i obowiązki, dotyczące tego samego podmiotu, wynikające z określonych norm prawnych, które były przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu. Sędzia jest zatem wyłączony z mocy prawa, jeżeli wcześniej brał udział w rozstrzyganiu konkretnej, indywidualnej sprawy, tożsamej ze sprawą zawisłą obecnie przed sądem administracyjnym. (por. postanowienie NSA z dnia 16 marca 2004 r., sygn. akt: GZ 4/2004, ONSAiWSA 2004/1/7).
W realiach obecnie rozpatrywanej sprawy o sygn. akt I SA/Op 424/13 oraz sprawy, na którą powołał się składający wniosek o sygn. akt I SA/Op 185/13 w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2006 r., nie mamy do czynienia z tak rozumianą tożsamością spraw. Występuje w nich wprawdzie tożsamość podmiotów (skarżącego oraz organu), lecz brak jest tożsamości przedmiotu, jako że przedmiotem kontroli sądu są różne decyzje administracyjne (w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych – sprawa obecna i w przedmiocie podatku od towarów i usług – sprawa, w której zapadł niekorzystny dla strony nieprawomocny wyrok z dnia 29 maja 2013 r.) odnoszące się do co najwyżej podobnych stanów faktycznych.
Nie może stanowić okoliczności uzasadniającej wyłączenie sędziego także to, że strona jest niezadowolona z zapadłego wcześniej orzeczenia, w których uczestniczyli objęci wnioskiem sędziowie. Sam fakt, iż sędzia uczestniczył w rozpoznaniu sprawy, w której wydany został wyrok, uznany przez stronę za niekorzystny, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej, w myśl powołanego wyżej art. 19 Ppsa wyłączenie sędziego od orzekania w niniejszej sprawie. Zasadności wniosku o wyłączenie sędziego nie może uzasadniać bowiem subiektywne przekonanie strony co do braku bezstronności sędziego, nie poparte jednocześnie jakimikolwiek dowodami (por. postanowienie NSA z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OSK 720/08, LEX nr 575375). W tym miejscu wskazać również należy, że przepisy regulujące tok postępowania przed sądem administracyjnym zapewniają stronie ochronę przed ewentualnymi naruszeniami w zakresie braku należytego obiektywizmu wydanego orzeczenia, zatem samo przeświadczenie strony, że sędzia może prowadzić proces nieobiektywnie czy też stronniczo, nie jest przesłanką żądania jego wyłączenia.
Strona może bowiem zwalczać nieprawidłowe - jej zdaniem - orzeczenie wydane przez sąd I instancji, wykorzystując przysługujące jej środki odwoławcze (por. postanowienie NSA z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OZ 648/2009, niepubl. LEX nr 555970), i z takiego też uprawnienia strona skarżąca skorzystała w sprawie o sygn. akt I SA/Op 185/13.
Mając powyższe na względzie postanowiono jak w sentencji.