Uzasadnienie
Przedmiotem skargi S.P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z 6 sierpnia 2009 r. Nr [...] w sprawie w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2002 r. Wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi kwota 22.367 zł. W związku z tym skarżący na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązany jest - zgodnie z postanowieniami § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, 2193) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 672 zł. Na dalsze koszty jakie mogą mieć miejsce w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 336 zł (§ 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Skarżący S.P. na złożonym w 2 listopada 2009 r. urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) - zwanej dalej ustawą, którego braki uzupełniono pismem z 30 listopada 2009 r., zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych w całości.
W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadczył, iż obecnie wraz z żoną pozostają bez pracy, a także bez jakiegokolwiek źródła dochodów, mając dodatkowo na utrzymaniu 11 letnią córkę. Wskazał zarazem, że wydatki na bieżące utrzymanie (w tym utrzymanie domu) ponoszą jego rodzice oraz syn.
W części wniosku dotyczącej oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wykazał, że w gospodarstwie domowym wraz z nim pozostaje żona i małoletnia córka, zaś majątek skarżącego stanowi dom mieszkalny o powierzchni 185 m².
Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje:
Stosownie bowiem do art. 245 ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków.
Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 ustawy).Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 ustawy).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 1 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 2 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Treść powołanych wyżej przepisów art. 246 § 1 ustawy wskazuje bowiem, iż prawo pomocy zarówno w pełnym w zakresie jak i w częściowym stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych. Jak bowiem zostało stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. (GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8),, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ".
Z kolei zgodnie z art. 255 ustawy jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W ocenie referendarza informacje przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym, działając na podstawie art. 255 ustawy, pismem z 4 grudnia 2009 r. wezwano go do przekazania w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania:
- - szczegółowej informacji na temat ponoszonych przez niego i rodzinę kosztów na bieżące utrzymanie (tj. z wyodrębnieniem na poszczególne pozycje) wraz dokumentami potwierdzającymi fakt i wysokość ich poniesienia,
- - stosownych oświadczeń osób wskazanych przez wnioskodawcę jako ponoszących koszty utrzymania jego i rodziny odnośnie wielkości i częstotliwości przekazywanych jemu i rodzinie środków finansowych umożliwiających pokrycie tych koszów wraz z dokumentami zaświadczającymi wielkość uzyskiwanych przez te osoby dochodów,
- - wyjaśnienia czy, jakie i z jakim skutkiem podejmowane są przez wnioskodawcę i jego żonę działania w celu uzyskania pracy czy też pomocy finansowej z instytucji zajmującej się pomocą społeczną wraz z dowodami, że takie działania były bądź są przez nich podejmowane,
- - stosownych zaświadczeń z urzędu pracy odnośnie aktualnego statusu bezrobotnego wnioskodawcy i jego żony oraz wyciągów i odpisów z kont i lokat bankowych za ostatnie trzy miesiące.
W odpowiedzi skarżący przedłożył pismo z 29 grudnia 2009 r., w którym zwrócił o zaliczenie pisma z 19 lutego 2009 r. wraz załączonymi do niego dokumentami jako uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w niniejszej sprawie i jako zgodnie z wezwaniem z 4 grudnia 2009 r., oświadczając zarazem, iż jego sytuacja materialna i finansowa od czasu przekazania do tut. Sądu wskazanego pisma nie uległa zmianie.
Zatem dokonując analizy sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego wykorzystano informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i wynikające z materiału dowodowego przekazanego wraz z pismem skarżącego z 19 lutego 2009 r. wykorzystanego przy rozpatrywaniu prawa pomocy w sprawach o sygn. I SO/ Op od 1 do 12/09. W wyniku dokonanej analizy należało stwierdzić, iż w przypadku skarżącego zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie wnioskowanego prawa pomocy w zakresie z zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W oparciu o informacje zawarte w tym materiale dowodowym ustalono bowiem, iż aktualnie w prowadzeniu swojego gospodarstwa domowego skarżący korzysta z pomocy rodziców uzyskujących dochody z tytułu emerytury i syna prowadzącego działalność gospodarczą, natomiast brak jest w przypadku jego i małżonki własnych dochodów (z przekazanego zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w O. z dnia 18 lutego 2009 r. wynika, iż małżonka skarżącego posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, zaś w odniesieniu do samego skarżącego poza zawarciem umowy z kontrahentem, którego celem jest doprowadzenie do zawarcia umowy sprzedaży odpadów ołowianych nie ma dowodów świadczących, iż w chwili obecnej uzyskuje jakiekolwiek dochody).
Jednocześnie ustalono, że w gospodarstwie domowym skarżącego brak jest zgromadzonych zasobów finansowych (na co wskazuje m.in. przekazany wyciąg z rachunku bankowego), a także majątku, który umożliwiłby pozyskanie dodatkowych środków finansowych pozwalających na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w/w ustawy, orzeczono jak w sentencji.