Uzasadnienie
Pismem z dnia 4 marca 2026 r. M. R. (dalej zwana skarżącą), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu - za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (Oddział w Opolu Inspektorat w S.) skargę - jak sama stwierdziła - na "decyzję dotyczącą 800 PLUS, która została negatywnie wydana". Skarżąca stwierdziła, że z dniem 6 grudnia (nie wskazano roku) mieszka sama z dziećmi, ponieważ jest w trakcie rozwodu i wobec tego nie mieszka z mężem, a termin rozprawy jeszcze nie został ustalony. Podała, że wcześniej nie mogła złożyć odwołania, bowiem nie miała dostępu do Internetu. Nie umiała także wysłać żądanych informacji na temat zabezpieczenia alimentacyjnego, które otrzymuje; nie posiada z Sądu żadnych twierdzeń, że dzieci mieszkają ze skarżącą, jednakże tym razem składa ze skargą "papiery" od notariusza, z których jednoznacznie wynika, że dzieci od grudnia są pod adresem na [...] razem ze skarżącą.
Podkreśliła, że jest samotną matką wychowującą dzieci J. i N., uczciwie pracuje całe życie, a jest pozbawiana świadczeń dla dzieci. Skarżąca wskazała także, że jej małżonek wyjaśniał, że dzieci mieszkają ze skarżącą, więc nie rozumie dlaczego dostała odmowę świadczenia. Zwróciła się ponadto o wyjaśnienie, dlaczego mężowi zostało wstrzymane na dwa miesiące świadczenie 800 PLUS. Stwierdziła, że nastąpiło ze strony organu uchybienie, kwestionując przesyłanie jej korespondencji przez Platformę ZUS, zamiast w drodze pisemnej, bowiem nie każdy może mieć dostęp do Internetu i nie każdego na niego stać. Jednocześnie do akt sprawy, skarżąca dołączyła kopię umowy najmu lokalu mieszkalnego z dnia 5 grudnia 2025 r.
W odpowiedzi na skargę, pełnomocnik Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (zwanego dalej organem) wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., bowiem roszczenie skarżącej zostało w pełni zaspokojone przez wydanie przez organ rozstrzygnięć przyznających prawo do świadczenia wychowawczego za sporny okres na dzieci N. R. i J. R. Pełnomocnik poinformował, że organ rentowy przekazuje w załączeniu skargi M. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na postanowienia Prezesa ZUS z dnia 15 maja 2026 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ZUS (CSR - Centrum Świadczeń dla Rodzin) z dnia 8 kwietnia 2026 r. o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na dzieci N. R. i J. R.(znak sprawy: [...]; postępowanie: [...] – N. R., [...] – J. R.).
Pełnomocnik organu podniósł także, że z dokumentacji niniejszej sprawy wynika, że w dniu 22 października 2025 r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dwoje dzieci (J.R. i N. R.) na okres świadczeniowy trwający od 1 czerwca 2025 r. do 31 maja 2026 r., a wcześniej z tożsamym wnioskiem o to samo świadczenie, na te same dzieci, na ten sam okres świadczeniowy wystąpił ojciec dzieci – R. R. i ZUS przyznał ojcu prawo do wnioskowanego świadczenia. Wobec powyższego organ uznał, że doszło do zbiegu osób uprawnionych do pobierania świadczenia i 4 grudnia 2025 r. ZUS wezwał obie strony (obojga rodziców) do dostarczenia dokumentów z sądu, potwierdzających sprawowanie wyłącznej lub naprzemiennej opieki nad dziećmi, a przypadku gdy w sprawie nie wydano orzeczenia, zobowiązano strony do złożenia pisemnego oświadczenia wskazującego, w jaki sposób jest sprawowana opieka nad dziećmi.
Obie strony nie odpowiedziały na powyższe wezwanie w rzeczonej materii, wobec czego w dniu 4 grudnia 2025 r. ZUS wydał decyzję ojcu dzieci – R. R. o wstrzymaniu wypłaty świadczenia, a matce dzieci – M. R. o odmowie przyznania prawa do świadczenia. Pełnomocnik organu wskazał także, że w dniu 8 kwietnia 2026 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji ZUS (CSR) o odmowie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego. Dołączyła ponadto do akt sprawy postanowienie Sądu Okręgowego w O. [...] Wydział - Cywilny, na mocy którego postanowiono, że przez czas trwania procesu o rozwód ojciec dzieci – R. R. zobowiązany będzie do łożenia tytułem alimentów na rzecz małoletnich synów określonych kwot.
Z kolei, w dniu 10 kwietnia 2026 r. ojciec dzieci oświadczył, że opiekę nad dziećmi sprawuje ich matka. Następnie, w dniu 15 maja 2026 r. Prezes ZUS wydał postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ZUS (CSR) z dnia 19 marca 2026 r., bowiem organ ustalił, że ww. decyzje zostały doręczone skarżącej w dniu 19 marca 2026 r., elektronicznie przez RUE ZUS-UPD, natomiast skarżąca wniosła odwołanie w dniu 8 kwietnia 2026 r. Reasumując przebieg czynności dokonanych w przedmiotowej sprawie, pełnomocnik organu wskazał, że w dniu 25 maja 2026 r. ZUS jako organ I instancji uchylił prawo do świadczenia ojcu dzieci R. R. od dnia 1 kwietnia 2026 r., tj. od miesiąca wstrzymania wypłaty świadczenia, a w dniu 25 marca 2026 r. ZUS uchylił decyzję odmawiającą matce dzieci świadczenia w całości i przyznał jej owo świadczenie od dnia 1 kwietnia 2026 r. do końca okresu świadczeniowego.
Następnie ZUS ponownie rozpoznał sprawy skarżącej i w dniu 1 czerwca 2026 r. wydał decyzję matce (skarżącej) o zmianie okresu świadczenia i przyznał jej świadczenie na okres od dnia 5 grudnia 2025 r. do końca okresu świadczeniowego oraz wydał decyzję uchylająca prawo do świadczenia od 1 grudnia 2025 r.
W związku z powyższym - w ocenie pełnomocnika organu - roszczenie skarżącej zostało w pełni zaspokojone przez wydanie przez organ I instancji rozstrzygnięć przyznających prawo do świadczenia wychowawczego na synów za sporny okres, co czyni złożoną skargę bezprzedmiotową, ponieważ cel zaskarżenia został zaspokojony.
Wobec wątpliwości Sądu powstałych podczas lektury skargi, w której nie wskazano jednoznacznie skarżonego aktu, a jednocześnie, w której poruszonych zostało szereg wątków związanych z wieloma aktami wydanymi w sprawie (tj. na przykład zastrzeżenia co do odmowy przyznania świadczenia, zastrzeżenia co do wstrzymania wypłacania świadczenia ojcu dziecka, sposobu doręczenia korespondencji przez organ co wpłynęło na uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez skarżącą), wezwano skarżącą zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2026 r., do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych skargi pod rygorem jej odrzucenia, przez jednoznaczne, prawidłowe oznaczenie przedmiotu zaskarżenia i w tym zakresie wskazanie daty i numeru zaskarżonego aktu/aktów (tj. decyzji, postanowienia).
Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została skutecznie doręczona do rąk skarżącej w dniu 25 czerwca 2026 r. (zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem doręczenia – k. 20 akt sądowych), jednak do dnia wydania niniejszego postanowienia czynności wskazane w wezwaniu nie zostały przez skarżącą wykonane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić.
Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności (pkt 1); oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy (pkt 2); określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego (pkt 3).
Jeżeli pismo (w tym skarga) strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. Skarga, której braków formalnych strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie, podlega odrzuceniu zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi doręczono skarżącej w dniu 25 czerwca 2026 r., a zatem ostatnim dniem siedmiodniowego terminu wyznaczonego na uzupełnienie powyższych braków był dzień 2 lipca 2026 r. (czwartek). Skoro skarżąca nie zastosowała się do wezwania i nie uzupełniła wskazanych braków formalnych wniesionej skargi w zakreślonym terminie - pomimo prawidłowego pouczenia o skutkach niezastosowania się do wezwania - to skargę należało odrzucić.
Odnosząc się natomiast do wniosku organu o umorzenie postępowania wobec jego bezprzedmiotowości, to Sąd zważył, że umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga wniesiona została skutecznie. W przypadku natomiast, gdy skarga nie została skutecznie złożona, postępowanie sądowe nie może się toczyć w ogóle, a zatem nie może zostać również umorzone.
Wobec przywołanych okoliczności sprawy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a w związku z art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.