Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 4 lipca 2019 r., wydana na podstawie art. 1 i 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570 ze zm.) oraz na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 poz. 900 z późn. zm. – dalej w skrócie op), utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] z 6 marca 2019 r., nr [...], ustalającą P. N., G. N. i A. N. (dalej wskazywanych jako: strona, skarżący, podatnicy) łączne zobowiązanie pieniężne na 2019 r. w kwocie 11 827,00 zł.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Postanowieniem z 22 stycznia 2019 r. Burmistrz [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia P. N., G. N. i A. N. łącznego zobowiązania pieniężnego na 2019 r., a następnie decyzją z 6 marca 2019 r., nr [...], ustalił im łączne zobowiązanie pieniężne na 2019 r. w kwocie 11 827,00 zł.
W uzasadnieniu wskazał, że podatnicy, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia 8 marca 2018 r..o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej w dniu [...] września 2017 r. S. N. zostali współwłaścicielami nieruchomości położonej w [...], działki nr a o powierzchni 5 4935,00 ha stanowiącej tereny mieszkaniowe (B) - 0,6800 ha, tereny rekreacyjno- wypoczynkowe (Bz) - 2,9735 ha, pastwiska trwałe (Ps HI) - 0,6000 ha, grunty pod rowami (W) - 0,0800 ha oraz grunty pod [...] (Wsr) - 1,1600 ha.
Na omawianej działce nr a w [...] znajduje się również zabytkowy [...], jednakże z uwagi na jego stan techniczny, a mianowicie brak dachu tego obiektu który uległ zawaleniu, budynek ten jako niespełniający warunków z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1445 z póżn. zm., zwanej dalej upol), nie stanowił przedmiotu opodatkowania.
W skład omawianej nieruchomości, jak wynikało z decyzji Wojewody [...] z 1976 r., nr [...], wchodził park [...] wpisany do rejestru zabytków pod nr [...]. Jednakże z pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z 14 stycznia 2019 r., nr [...], wynikało, że park ten nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Do akt sprawy włączono również kopię protokołu kontroli przedmiotowego parku, przeprowadzonej 27 czerwca 2018 r. przez pracownika Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] oraz zalecenia pokontrolne Konserwatora z 13 lipca 2018 r. wskazujące termin 28 lutego 2019 r. do wykonania niezbędnych prac konserwatorskich.
Ponieważ w zakreślonym terminie nie wykonano zaleceń Konserwatora, co przyznały także same strony wskazując, że w ich ocenie możliwe jest to nie wcześniej niż do końca 2019 r., organ I instancji uznał, że tym samym przedmiotowy park nie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 7 ust. 1 pkt 6 upol.
W związku z powyższym grunty terenu parku o powierzchni 0,6800 ha i 2,9735 ha powierzchni gruntów rekreacyjno-wypoczynkowych, tj. łącznie 3,6535 ha, należało opodatkować jako grunty pozostałe według stawek podatku od nieruchomości określonych w uchwale nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia 27 października 2017 r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Op. z 2017 r. poz. [...]), a wynoszących zgodnie z § 1 pkt 1 lit. c tej uchwały za "grunty pozostałe" 0,32 zł od 1 m2 powierzchni.
W związku z tym wysokość podatku od nieruchomości w odniesieniu do 3,6535 ha powierzchni "gruntów pozostałych" wynosi 11 691,00 zł (po zaokrągleniu do pełnych złotych zgodnie z art. 63 § 1 op).
Ponieważ podatnicy są nadto właścicielami 0,9980 ha przeliczeniowych użytków rolnych (pastwiska trwałe (Ps HI) - 0,6000 ha, grunty pod rowami (W) - 0,0800 ha, grunty pod [...] (Wsr) - 1,1600 ha), do wyliczenia podatku rolnego, przyjęto zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1892 z późn. zm. zwanej dalej upr) równowartość pieniężną 2,5 q żyta 1 ha przeliczeniowy gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, a którego średnią cenę skupu żyta, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w terminie do dnia 20 października roku poprzedzającego rok podatkowy. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 października 2018 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2019, średnia cena skupu żyta wyniosła 54,36 zł za 1 dt. W związku z tym wysokość podatku rolnego w odniesieniu do 0,9980 ha przeliczeniowych użytków rolnych wynosi 136,00 zł (po zaokrągleniu do pełnych złotych zgodnie z art. 63 § 1 op).
We wniesionym od tej decyzji odwołaniu strona zażądała, aby organ wstrzymał się z opodatkowaniem przedmiotowych nieruchomości do końca 2019 r., tj. do czasu przeprowadzenia konserwacji parku oraz wyjaśnienia "kwestii przeznaczenia urbanistycznego terenu" i "znalezienia rozwiązania w związku z bezprawnym zajmowaniem części (...) działki do celów sportowych, boiska Gminę [...]".
Jednocześnie w treści odwołania zwrócono się do samej gminy [...] o zwrócenie zajmowanego nielegalnie terenu o powierzchni ok. 9 arów, na którym bezprawnie usytuowano boisko sportowe wraz z infrastrukturą sportową, a także usunięcia walca i materiału biologicznego wytworzonego przy utrzymaniu boiska i zapłaty 120.000 zł za prawie 30-letnie zajmowanie gruntu- początkowo w dobrej wierze, a obecnie znając już aktualny stan rzeczy niewątpliwie już w złej wierze.
Dodatkowo w piśmie z 1 lipca 2019 r. P. N. wniosła o wstrzymanie się przez Kolegium z wydaniem decyzji o ponad półtora miesiąca ("w terminie po 15 sierpnia"), tłumacząc, że wyjechała na wakacje. Powieliła jednocześnie argumentację odwołania, zarzucając naruszenie jej prawa własności przez Gminę [...] i nieudzielenie jej czasu potrzebnego na doprowadzenie nieruchomości do stanu utrzymania i konserwacji zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
Wskazaną na wstępie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu utrzymano w mocy zaskarżoną decyzje organu I instancji.
W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium na wstępie omówiło mające zastosowanie w niniejszej sprawie regulacje ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a to art. 1 a ust. 1 pkt 1 art. 2 ust. 1 i ust 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 1,art. 7 ust. 1 pkt 6. W odniesieniu do tej ostatniej regulacji wskazano, że wprawdzie zgodnie z nią zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, jednakże pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
W ocenie Kolegium organ I instancji mając na uwadze treść pisma [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z 14 stycznia 2019 r., nr [...], z którego wynika, że wchodzący w skład nieruchomości wpisany do rejestru zabytków park nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami zasadnie uznał, że nie podlega on zwolnieniu z podatku od nieruchomości. Wprawdzie z protokołu kontroli przedmiotowego parku, przeprowadzonej 27 czerwca 2018 r. przez pracownika Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] oraz w zaleceniach pokontrolnych Konserwatora z 13 lipca 2018 r. wskazano jako termin do wykonania niezbędnych prac konserwatorskich dzień 28 lutego 2019 r., jednakże już z samych oświadczeń P. N., w tym tych zawartych w odwołaniu, wynika, że nie wykonała ona zaleceń we wskazanym przez Konserwatora terminie i nie jest to w jej ocenie możliwe wcześniej niż do końca 2019 r.
W kwestii podatku rolnego Kolegium wskazało na uregulowania art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1, ust 5, ust. 7 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 1i ust 2 oraz art. 6c ust. 1 upr, uznając następnie, że w ramach zaskarżonej decyzji organ I instancji prawidłowo dokonał opodatkowania gruntów rolnych stron, stanowiących 0,9980 ha przeliczeniowych użytków rolnych według średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2019, wynoszącej 54,36 zł za 1 dt.
W rezultacie tak przeprowadzonej oceny stanu prawnego i faktycznego sprawy Kolegium uznało za prawidłowe dokonane przez organ I instancji wyliczenie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 r. ciążącego na P. N., G. N. i A. N., a wynoszącego 11 827,00 (11 691,00 zł podatek od nieruchomości + 136,00 zł podatek rolny).
Końcowo Kolegium odnosząc się do zarzutów odwołania wskazało, że brak jest regulacji prawnych pozwalających na odroczenie wydania decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego. W związku z tym Burmistrz [...] i Kolegium nie były uprawnione do wstrzymania wydania decyzji do końca 2019 r. - tj. terminu wskazywanego przez P. N. jako wystarczającego do doprowadzenia przedmiotowego parku [...] do stanu, w którym będzie on utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Ponadto ewentualne doprowadzenie parku do takiego stanu będzie mogło wywoływać skutki prawnopodatkowe na dalsze lata podatkowe, a nie minione.
Z kolei wniosek o "deklasyfikację urbanistyczną" w związku z przebiegającą pod przedmiotowym terenem kanalizacją, wniosek o "ustalenie służebności przepływu do konserwacji tejże kanalizacji na rzecz zarządcy" oraz zarzut przekroczenia granic przez dwie gminne wiaty pozostają bez wpływu na kwestię opodatkowania przedmiotowej nieruchomości.
Kolegium nie przychyliło się również do wniosku o wstrzymanie się do "po 15 sierpnia" z wydaniem decyzji, ponieważ materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był kompletny i pozwalał na podjęcie rozstrzygnięcia.
We wniesionej na decyzję SKO skardze skarżący wnieśli o jej uchylenie decyzji I umorzenie postępowania, a także orzeczenie aby Gmina [...] została zobligowana do przeprowadzenia konserwacji parku-lasu w związku z faktem, że obszar jest oficjalnie i prawnie przeznaczony do użytkowania publicznego. Domagają się również zwrócenia wpłaconej kwoty podatku za rok 2017.
W uzasadnieniu skargi P. N. wskazała, że wraz z jej małoletnimi dziećmi przedmiotową posiadłość odziedziczyła po swojej teściowej S. N. po jej śmierci w 2017 roku.
Nieruchomość ta była od 2012 r. zarządzana przez syna zmarłej A. N. (jako pełnomocnika), który to w późniejszym czasie został mężem skarżącej, a który to niedawno zginął w [...]. Dlatego też na temat stanu spornej nieruchomości skarżąca nic nie wiedziała, a aktualną wiedzę nabywa stopniowo od 2018 roku, kiedy to odziedziczyła ją wraz ze swoimi małoletnimi dziećmi.
To według niej wyjaśnia trudność w odtworzeniu prawdy dokumentalnej, stąd tak istotna jest ostatnia prezentacja ważnych załączników z odzyskanych z dokumentów zebranych przez jej zmarłego męża, a wysłanych do Kolegium dopiero w sierpniu 2019 r. Jednakże Kolegium Odwoławcze w Opolu podjęło już w sprawie decyzję w dniu 4 lipca 2019 r., a zatem. nie mogło zapoznać się z dosłaną dokumentacją.
W związku z tym, skarżący nie zgadzając się z wydaną decyzją wnieśli o uwzględnienie przy obecnym rozpoznaniu sprawy nowo ujawnionych dokumentów, a mianowicie z projektu rewitalizacji parku z lipca 2012 r. sporządzonego przez arch. L. M., zatwierdzonego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków w [...] oraz samą Gminę [...], z którego wynika, że zabytkowy park został oficjalnie przeznaczony do użytku publicznego, zarówno w odniesieniu do [...] używanego przez miejscowych [...], jak i w odniesieniu do parku zabytkowego powszechnie uznanego za miejsce spacerów, rekreacji mieszkańców, imprez wiejskich, oraz jako otoczenie obiektów sportowych Gminy.
Ta okoliczność wynika nie tylko z opisu projektu sporządzonego przez architekta krajobrazu, ale także została ujęta w liście zatwierdzającym projekt przez [...] konserwatora zabytków, w którym zezwala on na wycięcie aż 361 drzew na 4ha. Zabieg ten ma z jednej strony przywrócić z wieloletniego i stabilnego lasu funkcje parku, a drugiej strony ma zlikwidować wszelkie niebezpieczeństwo wynikające z wiszących na wysokości suchych gałęzi nad głową spacerujących po terenie mieszkańców wsi.
Las ten już w 2012 r. nie był historycznym parkiem w stylu angielskim zasługującym na podtrzymanie jego ochrony zabytkowej, co przyznaje sam konserwator, lecz w rzeczywistości był od dawna lasem, któremu chciano nadać "formę parku": W parku, którego nikt nie konserwował oprócz zaledwie paru drzew, większość stanowiła roślinności będąca wieloletnimi spontanicznymi samosiejkami.
Wpis do listy zabytków sięga roku 1975, kiedy być może jeszcze zachowała się forma i oryginalne elementy [...] parku, którego charakterystyczne cechy w następnych dziesięcioleciach uległy zatarciu. Teren ten powinien już w 2012 r. zostać wykreślony z rejestru zabytków, ponieważ jako całość nie stanowi już wtedy parku, lecz było to kilka drzew, które należało chronić. Nie powinno było się zezwalać na wycinanie aż 361 drzew w celu odtworzenia z dzikiego lasu nowego parku, który nie ma już związku z historycznym, pierwotnym parkiem.
Dzisiejszy stan parku, nie ma bowiem nic wspólnego z oryginalnym historycznym parkiem i nie posiada elementów, które usprawiedliwiałyby jego dalszą ochronę historyczną.
Dlatego też teren ten, uczęszczany przez wszystkich został jak wynika z archiwów Gminy zwolniony z płacenia pełnego gminnego opodatkowania od 2012 r. Natomiast konserwator zwolnił z płatności opłat za wycięcie każdego drzewa, ponieważ w większości przypadków były to spontaniczne samosiejki.
Za sprawą oficjalnego projektu rewitalizacji z 2012 r. "Projekt koncepcyjny rewitalizacji parku" arch. L. M., nadal aktualnego, zatwierdzonego zarówno przez konserwatora zabytków w [...], jak i Gminę [...], cała sporna nieruchomość stała się de facto i prawnie obszarem do użytku publicznego, zarówno przez miejscową ludność (z układem ławek w planie) jak i miejscem przeprowadzenia głównej sieci kanalizacji całej wsi łączącej się z oczyszczalnią ścieków i to bez wieczystoksięgowego uregulowania jakiejkolwiek służebności.
Dlatego też według skarżących nie można zasadnie twierdzić, że właściciel "parku" oficjalnie użytkowanego i przeznaczonego do użytku publicznego jest zobowiązany do zapłaty podatku gminnego, mając jednocześnie obowiązek utrzymania go na własny koszt dla dobra całej społeczności lokalnej bez możliwości korzystania z własności prywatnej w sposób wyłączny. W rzeczywistości w takiej sytuacji mamy do czynienia z uwłaszczeniem własności prywatnej.
W dodatkowym piśmie procesowym skarżąca P. N. opisała swój aktualny stan zdrowia, wymagający stałego i długotrwałego leczenia. Wskazała także na istotną jej zdaniem okoliczność dotyczące trudnej sytuacji osobistej i majątkowej jej rodziny.
W odpowiedzi na skargę SKO w Opolu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019.2325 j.t. ze zm. - dalej jako ppsa), decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie wystąpienia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Ponadto w myśl art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania).
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia wskazanych kryteriów, a przy tym niezależnie od zarzutów i wniosków skargi oraz powołanej podstawy prawnej (art. 134 § 1 ppsa), Sąd stwierdza, że nie narusza ona prawa.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie została poddana decyzja SKO w Opolu z dnia 4 lipca 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] z 6 marca 2019 r., nr [...], ustalającą P. N., G. N. i A. N. łączne zobowiązanie pieniężne na 2019 r. w kwocie 11 827,00 zł. dotyczące będącej w ich współwłasności działki nr a w [...]
Podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowił omówiony we wstępnej części uzasadnienia stan faktyczny, zdaniem Sądu prawidłowo ustalony, z którego wynikało, że w 2019 r. skarżący byli współwłaścicielami gruntu położonego w [...] o powierzchni 5 4935,00 ha stanowiącej tereny mieszkaniowe (B) - 0,6800 ha, tereny rekreacyjno- wypoczynkowe (Bz) - 2,9735 ha, (podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości) oraz pastwiska trwałe (Ps ID) - 0,6000 ha, grunty pod rowami (W) - 0,0800 ha, grunty pod [...] (Wsr) - 1,1600 ha. (podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym). Powyższe dane co do powierzchni i klasyfikacji poszczególnych gruntów wynikały z ewidencji gruntów i budynków i nie były kwestionowane.
Poza opisanymi kategoriami gruntów na działce nr a w [...] znajduje się również zabytkowy [...], który jednakże z uwagi na jego aktualny stan techniczny- brak dachu- nie podlegał opodatkowaniu, gdyż jak stwierdziły organy podatkowe obu instancji, nie stanowił on w spornym roku podatkowym budynku, którym to zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 1 upol jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Na wstępie dalszych rozważań przytoczyć należy materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2 (...). Z art. 6c ust. 2 upr wynika, że łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy).
W niniejszej sprawie zaistniała wyżej wskazana sytuacja, albowiem w skład stanowiącej własność skarżących nieruchomości położonej w [...] wchodzą zarówno grunty podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jak i grunty podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym.
W zakresie podatku od nieruchomości opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty;
- 2) budynki lub ich części;
- 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają natomiast, stosownie do art. 2 ust. 2 upol, użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Zgodnie z kolei art. 1 upr opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 - 4 upol podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; użytkownikami wieczystymi gruntów; posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Nieruchomości Rolnych lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości lub jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
Jak wynika z art. 3 ust. 4 upol, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 4a i 5.
Również w odniesieniu do podatku rolnego, przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 upr zawiera analogiczną normę, zgodnie z którą podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym nieruchomości i grunty rolne skarżących podlegają opodatkowaniu łącznym zobowiązaniem pieniężnym w ustalonej w zaskarżonej decyzji wysokości, mając na uwadze argumentację skarżących przedstawioną w kierowanych przez nich pismach procesowych do organów podatkowych, a także w odwołaniu oraz w samej skardze, jak również w przedłożonej dokumentacji.
W pierwszej kolejności ustosunkowując się do podnoszonego przez skarżących żądania kierowanego pod adresem organów podatkowych o wstrzymanie się z wydaniem decyzji wymiarowej za sporny rok podatkowy, Sąd stwierdza, iż nie znajdowało ono żadnego umocowania w obowiązujących przepisach prawa regulujących kwestie podatku od nieruchomości i podatku rolnego. Organy podatkowe nie mają bowiem kompetencji do " czasowego odstąpienia od wydania decyzji", a wręcz przeciwnie mając na uwadze regulacje art. 68 op. obligowane są do wydania takiej decyzji w okresie przed upływem przedawnienia danego zobowiązania.
W decyzjach wymiarowych, na co słusznie zwróciło uwagę Kolegium uwzględnia się stan faktyczny zaistniały na moment powstania obowiązku podatkowego. Natomiast w sytuacji gdy w toku roku podatkowego zaistnieją zmiany/zdarzenia mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie (art. 6 ust 3 upol).
Powyższa uwaga Sądu dotyczy spornej w niniejszej sprawie kwestii opodatkowania gruntów wchodzących w skład opodatkowywanej nieruchomości skarżących parku [...] wpisanego decyzją Wojewody [...] z 1976 r., nr [...] do rejestru zabytków pod nr [...].
W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 6 upol zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Jednakże w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości prawidłowość stanowiska organów obu instancji w kwestii braku spełnienia - na moment wydania przez nie decyzji - przesłanek do zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 6 upol. Trafnie wskazało SKO, że obowiązek właściciela zabytku do jego zabezpieczenia i utrzymania w jak najlepszym stanie, zapewnienia warunków prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku wynika wprost z ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zatem, dla zastosowania zwolnienia podatkowego o którym mowa, istotne znaczenie ma to czy nakaz konserwatorski został wykonany, a tym samym doszło do wykonania niezbędnych prac, wskazanych w niniejszej sprawie w protokole kontroli przeprowadzonej 27 czerwca 2018 r. przez pracownika Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] oraz zaleceniach pokontrolnych Konserwatora z 13 lipca 2018 r. wskazujących termin do ich wykonania do dnia 28 lutego 2019 r.
Sami skarżący nie negowali, że termin ten nie został przez nich dochowany, co stanowiło powód domagania się przez nich odroczenia wydania samej decyzji wymiarowej do końca 2019 r. W tej kwestii jak już Sąd zauważył powyżej brak jest regulacji prawnych pozwalających na odroczenie wydania decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego. W związku z tym Burmistrz [...] i Kolegium nie były uprawnione do wstrzymania wydania decyzji do końca 2019 r. - tj. terminu wskazywanego przez skarżących jako wystarczającego do doprowadzenia przedmiotowego parku [...] do stanu, w którym będzie on utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.
Ponadto, jak słusznie zauważono, ewentualne doprowadzenie parku do takiego stanu będzie mogło wywoływać skutki prawnopodatkowe na następne okresy rozliczeniowe, nie mając wstecznie wpływu na rozliczenie tych okresów podatkowych, w których nie były spełnione wymogi konserwatorskie.
W tym miejscu Sąd jedynie zauważa, że w samej skardze skarżący w swojej szerokiej argumentacji w ogóle podważają zabytkowy charakter parku [...], kwestionując też samą prawidłowości ujmowania go nadal w rejestrze zabytków.
Jak bowiem wskazali sami skarżący wpis do listy zabytków sięga roku 1975, kiedy być może jeszcze zachowała się forma i oryginalne elementy [...] parku, którego charakterystyczne cechy w następnych dziesięcioleciach uległy zatarciu, Jak dalej zauważyli, później stan rzeczywisty parku nie wart był dalszej jego ochrony, co miał stwierdzić też sam konserwator. Teren ten powinien już w 2012 r. zostać rozsądnie wypisany z rejestru zabytków, ponieważ jako całość nie mieliśmy już wtedy do czynienia z parkiem, lecz kilkoma drzewami, które należało chronić. Nie powinno było się zezwalać na wycinanie aż 361 drzew w celu odtworzenia z dzikiego lasu nowego parku, który nie miał już nic wspólnego z historycznym, pierwotnym parkiem. Skoro dzisiejszy stan parku, nie ma nic wspólnego z oryginalnym historycznym parkiem, tym samym nie posiada on już elementów, które usprawiedliwiałyby jego dalszą ochronę historyczną.
W tym stanie rzeczy, w pełni uzasadnione było ze strony organów podatkowych objęcie gruntów wchodząc w skład parku [...] opodatkowaniem, według stawki podatkowej przewidzianej w uchwale nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia 17 października 2018 r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości dla gruntów pozostałych.
Niewątpliwe bowiem w dacie podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia nie były spełnione przesłanki z art. art. 7 ust. 1 pkt 6 upol do objęcia ich zwolnieniem podatkowym. Co więcej sama strona – świadomie lub nieświadomie – również zanegowała ich zabytkowy charakter, a tym samym fakt przysługiwania jej w tym zakresie zwolnienia podatkowego.
Również nieskuteczna okazała się ta część argumentacji skarżących, w ramach w której nie negując samego faktu przysługiwania im własności działki nr a w [...] o powierzchni 5 4935,00 ha wywodzili oni, że nie są oni zobowiązani do ponoszenia obciążeń podatkowych, w sytuacji, gdy brak jest możliwości korzystania z niej w sposób wyłączny. Ich zdaniem w wyniku zajęcia części nieruchomości przez gminę mamy do czynienia z uwłaszczeniem własności prywatnej.
Odnosząc się do tej części argumentacji skarżących należy zauważyć, że w kwestii istnienia obowiązku podatkowego istotne znaczenie ma wyłącznie prawo własności danej nieruchomości. W sytuacji zaś, gdy według skarżących ma miejsce naruszenie ich własności, a na taki stan rzeczy wskazywać mają przytoczone w skardze okoliczności faktyczne (Sąd nie ocenia w tym postępowaniu ich prawdziwości), to właścicielowi przysługuje możliwość dochodzenia przed sądem powszechnym ochrony swoich praw, poprzez stosowne powództwo. Również kwestia odszkodowania za bezumowne skorzystanie z cudzej własności należy do kognicji sądów powszechnych.
O ile zatem zdnieniem skarżących miały miejsce opisane przez nich sytuacje, to winni oni skorzystać z prawa do ochrony swojej własności, co nie zmienia samego faktu, że jako prawni właściciele objętych niniejszym postępowaniem podatkowym gruntów, to na nich ciążył obowiązek podatkowy zarówno w podatku od nieruchomości jak i podatku rolnym.
W tym też zakresie organy podatkowe były w pełni uprawnione do wydania decyzji wymiarowej za sporny w niniejszej sprawie 2019 rok, a wysokość ustalonego zobowiązania została ustalona w oparciu o prawidłowe dane uzyskane z ewidencji gruntów i budynków, przy zastosowaniu właściwych stawek podatkowych przewidzianych dla poszczególnych kategorii gruntów wchodzących w skład działki nr a w [...].
Końcowo odnosząc się do dodatkowego pisma procesowego skarżących, w którym to wskazano na ich trudną sytuację osobistą i finansową, wskazać należy że ta część ich argumentacji wykracza poza zakres przedmiotowy niniejszej sprawy, gdyż okoliczności te pozostają bez wpływu na samą wysokość należnego zobowiązania podatkowego.
Mogą one natomiast stanowić postawę do ewentualnego ubiegania się przed organami podatkowymi w odrębnym postępowaniu o ulgę w jego płatności w ramach umorzenia zaległości podatkowej czy też rozłożenia jej na raty. O tym jednakże rozstrzygają organy podatkowe w sytuacji zainicjowania przez stronę stosownego postępowania.
Z tych względów zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione i na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalono.