Uzasadnienie
Skarżąca "A" Sp. z o.o. w P. wywiodła do tut. Sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia [...] Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. z dnia [...] Nr [...], który działając m.in. na podstawie przepisu art. 99 ust. 12 i art. 109 ust. 6 i 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zmianami) [dalej: u.p.t.u.], określił spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za październik i grudzień 2005r. oraz określił nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc następny za poszczególne miesiące roku 2005 i ustalił dodatkowe zobowiązanie za styczeń, luty, kwiecień i grudzień 2005r.
Skarżącą zarzuciła, że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, a to: przepisów prawa materialnego – art. 41 ust. 6 u.p.t.u. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe uznanie, iż nie potwierdziła ona wywozu towarów poza terytorium Wspólnoty i przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. poprzez jego niezastosowanie w sprawie i przyjęcie, że ujawnione w toku inwentaryzacji niedobory towarów podlegają opodatkowaniu, co spowodowało wystąpienie nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym. Jednocześnie skarżąca zarzuciła, iż organ podatkowy zaskarżoną decyzję wydał również z naruszeniem przepisów postępowania, a to art. 122, art. 187 §1, art. 188, art. 191 i art. 194 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zmianami).
Na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2008r. pełnomocnik skarżącej spółki złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek uzasadnił prywatnym interesem podatnika i wysokością zobowiązania.
Nadto ustalono, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 31 lipca 2007 r., wydanym w sprawie o sygnaturze I FSK 1062/06, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z pytaniami następującej treści:
- czy art. 2 ust. 1 i 2 I Dyrektywy w związku z art. 2, art. 10 ust. 1 lit. a) i art. 10 ust. 2 VI Dyrektywy wyłącza możliwość nałożenia obowiązku zapłaty przez podatnika podatku od towarów i usług dodatkowego zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 109 ust. 5 i 6 u.p.t.u. w przypadku stwierdzenia, że podatnik podatku od towarów i usług w złożonej deklaracji podatkowej wykazał kwotę zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wyższą od kwoty należnej;
- czy "środki specjalne", o których mowa w art. 27 ust. 1 VI Dyrektywy, z uwagi na swój charakter i cel, mogą polegać na możliwości nakładania na podatnika podatku od towarów i usług dodatkowego zobowiązania podatkowego, ustalanego decyzją organu podatkowego, w razie stwierdzenia faktu zadeklarowania przez podatnika zawyżonej kwoty zwrotu różnicy podatku albo zawyżonej kwoty zwrotu podatku naliczonego;
- czy w uprawnieniu przewidzianym w art. 33 VI Dyrektywy mieści się prawo do wprowadzenia dodatkowego zobowiązania podatkowego określonego w art. 109 ust. 5 i 6 u.p.t.u.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skierowane przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich pytanie prejudycjalne dotyczy zgodności przepisów polskiej ustawy o podatku od towarów i usług, przewidujących możliwość nałożenia na podatnika tego podatku obowiązku zapłaty dodatkowego zobowiązania podatkowego w wypadku zawyżenia wykazanego przez podatnika zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego lub zawyżenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, z art. 2 ust. 2 I Dyrektywy i z art. 2, art. 10 ust. 1 lit. a i art. 10 ust. 2 VI Dyrektywy. Nadto pytanie odnosi się także do wykładni użytego w VI Dyrektywie pojęcia "środki specjalne" i zakresu uprawnień Państw Członkowskich, wynikających z treści art. 33 VI Dyrektywy.
Jednocześnie w sprawie zawisłej przed tutejszym Sądem, jedynym z głównych zagadnień poddanych kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie, czy ustalenie dodatkowego zobowiązania podatkowego wedle reguł ustanowionych w polskiej ustawie o podatku od towarów i usług jest zgodne z przepisami unijnymi. Rozstrzygnięcie zatem przez Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich sprawy zainicjowanej pytaniem prejudycjalnym Naczelnego Sądu Administracyjnego, której aspekt prawny jest zbieżny ze sprawą rozpoznawaną obecnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, będzie miało wpływ także na rozstrzygnięcie w tej ostatniej sprawie. Jeżeli bowiem okaże się, że implementacja przepisów I i VI Dyrektywy w polskiej ustawie o podatku od towarów i usług jest nieprawidłowa, może to być podstawą stwierdzenia wadliwości kwestionowanych przez skarżącą decyzji organów podatkowych.
Przepis art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) [dalej: P.p.s.a.] stanowi, że sąd może z urzędu zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wprawdzie przepis ten bezpośrednio nie wskazuje na możliwość zawieszenia postępowania w razie badania przez Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich zagadnienia zgodności z prawem wspólnotowym polskiego aktu prawnego, który stanowił podstawę do wydania zaskarżonej decyzji, to jednak charakter postępowania przed tym Trybunałem wykazuje zasadnicze podobieństwo do postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, badającym zgodność aktów normatywnych z Konstytucją lub aktami normatywnymi wyższego rzędu. Skutkiem orzeczeń obydwu Trybunałów może być bowiem odmowa zastosowania przez wyrokujący w sprawie sąd przepisu polskiej ustawy, który jest sprzeczny – czy to z Konstytucją, czy to z prawem wspólnotowym. Uprawniony jest zatem pogląd, że jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku toczącego się przed Trybunałem Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich postępowania zainicjowanego pytaniem prejudycjalnym zadanym w innej sprawie, sąd administracyjny może z urzędu zawiesić postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego powinna być także analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją. Jak wynika bowiem z treści art. 240 § 1 pkt 11 ustawy Ordynacja podatkowa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich ma wpływ na treść wydanej decyzji.
Pogląd taki znajduje oparcie w piśmiennictwie, m.in. w Komentarzu – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, autorstwa M.Niezgódki – Medek, B.Dautera, B.Gruszczyńskigo, A.Kabata, Wydawnictwo Zakamycze 2005., gdzie w tezie 3 do art. 125 (str. 302) wskazano, iż celowość zawieszenia postępowania sądowo - administracyjnego na podstawie art. 125§ 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją. Zauważyć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 240 § 1 punkt 11 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 30 czerwca 2005r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199), w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ma wpływ na treść wydanej decyzji.
Z tych względów, zdaniem Sądu, zawieszenie postępowania w rozpoznawanej sprawie należy uznać za konieczne.
Stosownie do treści art. 128 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postępowanie zostanie podjęte przez Sąd z urzędu gdy tylko ustanie przyczyna zawieszenia, to jest po wydaniu orzeczenia przez Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich.
Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, sąd doszedł do przekonania, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części (zaskarżonego) aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z treści wskazanego przepisu wynika, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko na wniosek skarżącego, który uprawdopodobni istnienie przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 powołanej ustawy. Oznacza to, że sąd jest uprawniony do uwzględnienia wniosku tylko, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W przepisie tym chodzi o taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego dobrowolnie lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu.
Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę w jej wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wniosek złożony przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie nie zawiera argumentów, które uzasadniałyby możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. We wniosku tym powołano się jedynie na prywatny interes strony, nie wskazując na czym miałby on polegać, oraz na wysokość podatku. Przywołane argumenty nie uprawdopodabniają zatem możliwości wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ani nie określają żadnych elementów, które by o tym świadczyły. Nie mogą zatem stanowić podstawy do wstrzymania wykonania decyzji, gdyż nie powodują konsekwencji, o jakich mowa w art. 61 § 3, a rodzaj obowiązku nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne z natury rzeczy przecież odwracalne. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot.
Z tych względów wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić.