Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę spółki "A" C.S. Spółka jawna w B. (zwanej dalej: skarżącą) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 10 października 2012 r., w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za wrzesień 2009r., Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącej w dniu 8 kwietnia 2013 r., co oznacza, iż termin do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego rozstrzygnięcia rozpoczął bieg w dniu 9 kwietnia 2013 r. i upłynął w dniu 9 maja 2013 r.
W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika (doradcy podatkowego). We wniosku skarżąca wskazała m.in. iż z uwagi na wysokość ciążących na niej zobowiązań nie jest w stanie opłacić pełnomocnika, a w kolejnym piśmie poinformowała Sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa doradcy podatkowemu E.K.
Rozpoznając powyższy wniosek referendarz sądowy postanowieniem z dnia 31 maja 2013 r., odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w jego uzasadnieniu podnosząc, iż skarżąca jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego oraz, że nie wykazała braku środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Rozstrzygnięcie to zostało doręczone skarżącej w dniu 6 czerwca 2013 r.
W dniu 10 czerwca 2013 r. (data stempla pocztowego) ustanowiony z wyboru pełnomocnik skarżącej - doradca podatkowy E.K., złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Opolu 13 marca 2013 r. Jednocześnie pełnomocnik złożył skargę kasacyjną wraz z pełnomocnictwem udzielonym mu w dniu 10 czerwca 2013 r.
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, iż strona, licząc na pomoc prawną z urzędu nie zawarła umowy, ani też nie udzieliła pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej żadnej z osób uprawnionych do jej wniesienia. W tej sytuacji niedotrzymanie terminu było przez stronę niezawinione, gdyż rozpatrzenie jej wniosku nastąpiło już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżąca po otrzymaniu tego rozstrzygnięcia przystąpiła niezwłocznie do wyznaczenia pełnomocnika, który natychmiast po udzieleniu pełnomocnictwa sporządził i wniósł skargę kasacyjną, co czyni wniosek o przywrócenie terminu uzasadnionym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył co następuje.
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zasługuje na uwzględnienie.
Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej - p.p.s.a) jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 i art. 87 p.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu.
W ocenie Sądu warunki formalne wniosku zostały w sprawie spełnione. Przyczyna uchybienia terminu określona jako oczekiwanie na wyznaczenie pełnomocnika z urzędu ustała w momencie doręczenia skarżącej postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, tj. w dniu 6 czerwca 2013 r. Wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w dniu 10 czerwca 2013 r. oznacza zatem, że określony w art. 87 p.p.s.a. siedmiodniowy termin został zachowany. Załączenie z kolei do wniosku skargi kasacyjnej spełnia warunek art. 87 § 4 p.p.s.a.
Przechodząc do kwestii braku winy – jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, zauważyć należy, że polega ona na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2005 r. sygn. Fz 713/04). Przy ocenie tej przesłanki należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu.
Podkreślenia wymaga, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, które Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni podziela, że okolicznością usprawiedliwiającą uchybienie terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej jest oczekiwanie przez skarżącego na przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu (por. postanowienie NSA z dnia 06.11.2009 r., sygn. akt I OZ 1037/09.) Wystąpienie strony skarżącej do sądu o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu nie wstrzymuje bowiem biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który przeważnie upływa bezskutecznie przed zakończeniem postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 9 maja 2013 r. zaś postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy doręczono skarżącej w dniu 6 czerwca 2013 r., w związku z czym czas rozpatrzenia wniosku strony o ustanowienia dla niej pełnomocnika uniemożliwił dochowanie tego terminu.
W tym stanie rzeczy przedstawione przez pełnomocnika skarżącej okoliczności uzasadniały przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżąca bowiem niezwłocznie po otrzymaniu postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy ustanowiła we własnym zakresie pełnomocnika, który dochował należytej staranności i bezpośrednio po uzyskaniu pełnej możliwości działania w sprawie (powstającej z chwilą podpisania pełnomocnictwa), dokonał czynności zmierzających do zaskarżenia wyroku z dnia 13 marca 2013 r.
Reasumując, złożony przez pełnomocnika wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej podlegał uwzględnieniu, o czym tutejszy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.