Uzasadnienie
Przedmiotem skargi S. K. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 grudnia 2008 r. Nr.[...], utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Opolu z dnia 23 sierpnia 2006 r. Nr 143/2006 w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek za okres od grudnia 1992 r. do stycznia 1998 r. na koncie osobistym oraz za okres luty-marzec 1993 r. na koncie za zatrudnionych pracowników w łącznej kwocie 41.638,68 zł.
Skarżący, na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) - zwanej dalej ustawą, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych w całości.
Z informacji podanych przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak w przedłożonym, wskutek wezwania, piśmie z 21 marca 2009 r. odnośnie swojej sytuacji rodzinnej i finansowej wynika, iż sam prowadzi gospodarstwo domowe, koszty utrzymania ponosi dzierżawca pola, zaś wydatki związane z wyżywieniem ponoszą dzieci i znajomi. Jednocześnie oświadczył, że nie posiada konta bankowego oraz że ze względu na wiek i wykształcenie nie może znaleźć zatrudnienia.
Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2, pkt 7 w związku z art. 258 § 3 ustawy wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje:
Przepisy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyróżniają dwa rodzaje zwolnień od kosztów sądowych (zgodnie art. 211 – 213 ustawy opłat sądowych – wpisu i opłaty kancelaryjnej oraz zwrotu wydatków) – zwolnienie z mocy ustawy i zwolnienie przyznane przez sąd.
W art. 239 ustawodawca wprowadził podmiotowe i przedmiotowe zwolnienia od kosztów sądowych. Wśród zwolnień przedmiotowych w art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy znajdują się sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, do których należą m.in. szeroko rozumiane sprawy związane z płatnością składek na ubezpieczenie społeczne.
Zatem złożenie przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdzie przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest skarga na decyzję w sprawie płatności składek na ubezpieczenie społeczne, sprawia, iż postępowanie zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stało się bezprzedmiotowe.
Jednocześnie mając na względzie okoliczności podane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak też w wymienionym piśmie, należało stwierdzić, iż w przypadku skarżącego zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie wnioskowanego prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 1 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1, pkt 2 ustawy, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Treść powołanych wyżej przepisów art. 246 § 1 ustawy wskazuje bowiem, iż prawo pomocy zarówno w pełnym w zakresie jak i w częściowym stanowi instytucję wyjątkową i dlatego udzielenie tego prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach szczególnych.
W sytuacji gdy skarżący nie posiada żadnych źródeł dochodów należało bowiem uznać, że taka szczególna sytuacja ma miejsce w jego przypadku.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 2, pkt 7 i art. 258 § 3 ustawy, orzeczono jak w sentencji.