Uzasadnienie
W postępowaniu wszczętym ze skargi B. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 27 września 2013 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006 r. skarżąca złożyła na druku PPF wniosek w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu należnego od skargi.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadczyła, że pozostaje w gospodarstwie domowym wyłącznie z synem A. P., uzyskując pomoc finansową od rodziny oraz od byłego męża a ojca A. Wskazała następnie, iż od dwóch lat nie może podjąć pracy zarobkowej, gdyż zmuszona jest zajmować się opieką nad chorym synem. Skarżąca oświadczyła również, że poza lokalem mieszkalnym o powierzchni 65 m² nie posiada innego majątku jak też żadnych zasobów pieniężnych. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca załączyła kserokopię opinii lekarskiej o stanie chorobowym jej syna.
Ponadto, na wezwanie referendarza sądowego, skarżąca przedłożyła oświadczenie, iż mieszka w lokalu mieszkalnym wspólnie z bratem i synem, dzieląc po połowie koszty utrzymania mieszkania w wysokości 562,10 zł (podobnie jak koszty energii elektrycznej w wysokości 119 zł) z bratem, oraz że były mąż a ojciec dziecka przekazuje jej środki pieniężne z tytułu alimentów w wysokości 1.200 zł, finansując zarazem wszelkie dodatkowe potrzeby syna. W załączeniu do pisma skarżąca przedłożyła kserokopię zawiadomienia o wysokości opłat za lokal mieszkalny, kserokopię faktury wystawionej za dostawę energii elektrycznej, kserokopie pisemnych pokwitowań odbioru świadczenia alimentacyjnego w kwocie 1.200 zł, a także pismo J. P. (byłego męża skarżącej), w którym oświadczył, iż poza świadczeniem alimentacyjnym przekazywanym regularnie pokrywa również wszelkie inne wydatki związane z potrzebami swojego dziecka.
Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2014 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od skargi.
Następnie, po wydaniu przez tut. Sąd wyroku z dnia 4 czerwca 2014 r. oddalającego skargę B. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 27 września 2013 r. - skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. We wniosku wskazała, że w sprawach zainicjowanych jej skargami na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu w zakresie podatku od towarów i usług za lata 2005-2009 przyznano jej prawo pomocy poprzez zwolnienie z wpisu od skarg. Skarżąca oświadczyła, że jej sytuacja materialna nie uległa zmianie i brak jest w najbliższym czasie perspektyw na jej zmianę.
Ponadto w piśmie z dnia 13 lipca 2014 r. skarżąca ponownie opisała swą sytuację życiową, wskazując, że z uwagi na chorobę syna nie jest w stanie podjąć pracy i jedynym jej źródłem utrzymania są alimenty w kwocie 1.200 zł, z której to kwoty, po opłaceniu czynszu i prądu, na utrzymanie dwóch osób pozostaje kwota 859 zł.
Postanowieniem z dnia 8 września 2014 r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy. U podstaw rozstrzygnięcia legło stwierdzenie, że skarżąca nie wywiązała się z obowiązku nałożonego w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 t.j.) – dalej jako: [p.p.s.a.] i nie przedłożyła żądanych dokumentów, potwierdzających jej stan majątkowy i możliwości płatnicze.
W złożonym na powyższe rozstrzygnięcie sprzeciwie pełnomocnik skarżącej podniósł, że skarżącej nie można zarzucać niewykonania obowiązku złożenia dodatkowych informacji, gdyż złożyła ona oświadczenie, że jej sytuacja nie uległa zmianie. Ponadto pominięto informację, że skarżąca przebywa na leczeniu z chorym dzieckiem poza miejscem zamieszkania i nie była w stanie zebrać żądanych dowodów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez stronę.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od poniesienia kosztów opłaty kancelaryjnej (100 zł), zatem rozpoznanie jej wniosku sprowadza się do ustalenia, czy w niniejszej sprawie spełniona jest przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do brzmienia tego przepisu, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wskazać przy tym należy, że prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, publikowane na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie.
Dokonując oceny przedstawionych przez stronę okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że spełnione zostały przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, gdyż skarżąca wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Świadczy o tym trudna sytuacja materialna skarżącej, która z racji opieki nad chorym synem, pozostaje bez pracy a jedynym źródłem utrzymania są środki pieniężne z tytułu pobieranych na syna alimentów. Środki te, po opłaceniu niezbędnych wydatków, pozwalają jedynie na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny skarżącej. W tej sytuacji uznać należy, iż skarżąca nie posiada zasobów umożliwiających jej poniesienie wskazanych we wniosku kosztów postępowania sądowego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.