Uzasadnienie
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 8 marca 2010 r., stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej jako: [p.p.s.a.], odrzucono skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] odmawiającą uchylenia decyzji utrzymującej w mocy decyzję ustalającą podatek od nieruchomości za 2000 r. jako wniesioną po upływie trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Postanowienie to, wraz z pełnym pouczeniem o sposobie i trybie jego zaskarżenia skargą kasacyjną, doręczono skarżącej w dniu 25 marca 2010 r., co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru w aktach sprawy.
Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2010 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata, a Okręgowa Rada Adwokacka w Opolu pismem z dnia 21 kwietnia 2010 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 26 kwietnia 2010 r., poinformowała o wyznaczeniu dla skarżącej pełnomocnikiem z urzędu adwokata P. N. W dniu 4 maja 2010 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek pełnomocnika z urzędu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wskazanego wyżej postanowienia z dnia 8 marca 2010 r. o odrzuceniu skargi. Równocześnie z wnioskiem, jako załącznik do niego, pełnomocnik ten złożył opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Jak wskazano w uzasadnieniu, o fakcie ustanowienia go pełnomocnikiem w tej sprawie (jak też w pozostałych sprawach z udziałem skarżącej zawisłych w tut. Sądzie o sygn. akt I SA/Op 83-89/10) został on powiadomiony przez ORA w Opolu w dniu 26 kwietnia 2010 r., w tym samym dniu zapoznał się z aktami sądowymi, z których wynikało, że wobec doręczenia skarżącej postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi w dniu 25 marca 2010 r. termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 26 kwietnia 2010 r. (ostatni dzień 30-dniowego terminu upływał wprawdzie 24 kwietnia 2010 r., lecz wobec faktu, że była to sobota, upłynął w dniu 26 kwietnia 2010 r. zgodnie z art. 83 § 2 p.p.s.a.).
Wobec powyższego wyznaczenie pełnomocnika (równoznaczne z datą dojścia do wiadomości adresata informacji ORA o wyznaczeniu go pełnomocnikiem – art. 61 § 1 k.c.) zbiegło się z końcowym upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Taka sytuacja, zdaniem pełnomocnika, uzasadnia przywrócenie terminu zgodnie z przykładowo wskazanymi przez niego orzeczeniami sądów administracyjnych, np. wyrok WSA z dnia 27.06.2008 r. IV SA/Wr 566/07, wyrok NSA z dnia 25.01.2008 r., II OZ 22/08, oraz orzecznictwem Sądu Najwyższego. W jego ocenie poinformowanie go o wyznaczeniu pełnomocnikiem w dniu 26.04.2010 r. nastąpiło wprawdzie formalnie w ostatnim dniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jednak niemożliwym jest przyjęcie, by w normalnym toku pracy zawodowej adwokata prowadzącego jednoosobową kancelarię można było w tym samym dniu dokonać przejrzenia akt, ich prawnej analizy oraz sporządzenia i wniesienia pisma procesowego.
Wniosek o ustanowienie adwokata został przez stronę zgłoszony w czasie biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, co dodatkowo potwierdza brak zawinienia w przekroczeniu terminu. Taki wniosek jest również konieczny ze względu na umożliwienie Sądowi merytorycznej analizy składanego wraz z tym wnioskiem pisma procesowego (czyli opinii prawnej).
Następnie pełnomocnik wskazał, iż zgodnie z normą art. 87 § 4 p.p.s.a., do wniosku dołącza opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm.- zwanej p.p.s.a.) jest bezskuteczność czynności podjętej przez stronę w postępowaniu sądowym po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w tym postępowaniu bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu.
W piśmiennictwie i orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku osób wykonujących prawo pomocy, do których zawiadomienie o wyznaczeniu ich do wykonywaniu tego prawa, przyznanego stronie procesu, dociera już po upływie wniesienia skargi kasacyjnej, przyczyna uchybienia terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej przez osobę wykonującą prawo pomocy ustaje w dniu, w którym osoba ta miała rzeczywistą możliwość sporządzenia tej skargi (por. B. Dauter [w]: Gruszczyński Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III, komentarz do art. 87 i powołane tam orzecznictwo).
Uwzględniając powyższe stanowisko należy przyjąć, że w analizowanym przypadku siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu został zachowany, skoro wniosek został złożony dnia 4 maja 2010 r. (dzień 3 maja 2010 r. był dniem wolnym od pracy), a zawiadomienie o wyznaczeniu P. N. przez Okręgową Radę Adwokacką w Opolu pełnomocnikiem z urzędu skarżącej M. K. zostało doręczone temuż pełnomocnikowi w dniu 26 kwietnia 2010 r.
Jednakże równocześnie z wnioskiem pełnomocnik nie dopełnił uchybionej czynności, tj. nie złożył skargi kasacyjnej od postanowienia WSA w Opolu z dnia 08.03.2010 r., przedkładając zamiast tego opinię o braku faktycznych i prawnych podstaw do jej wniesienia.
A zatem pomimo tego, że wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności został złożony z zachowaniem terminu, to jednocześnie wraz z jego złożeniem nie dopełniono uchybionej czynności, co skutkuje uznaniem, iż nie spełniono wszystkich ustawowych przesłanek warunkujących przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Należy bowiem zauważyć, że opinia prawna o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej nie może być utożsamiana ze skargą kasacyjną a tym samym nie może być dołączona zamiast niej do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i traktowana na równi ze spełnieniem wymogu dokonania czynności, dla której ma być przywrócony uchybiony termin.
Dodatkowo Sąd zauważa, iż jakkolwiek w sytuacji, gdy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu nie dokonano czynności, dla której określony był termin (nie wniesiono skargi kasacyjnej), Sąd powinien wezwać pełnomocnika strony, na podstawie art. 49 p.p.s.a, do uzupełnienia braku wniosku o przywrócenie terminu poprzez dołączenie skargi kasacyjnej, to jednak w tej sprawie z uwagi na to, że ustanowiony z urzędu pełnomocnik w osobie adwokata w przedłożonej Sądowi opinii prawnej stwierdził brak podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, bezprzedmiotowym jest wzywanie go do dołączenia skargi kasacyjnej. Skoro bowiem w zajętym już przez niego stanowisku w sporządzonej opinii prawnej wyraził jednoznaczny pogląd o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej, to tym samym wezwanie go do usunięcia braku wniosku poprzez złożenie skargi kasacyjnej, pozostawałoby w sprzeczności z zajętym już przez niego stanowiskiem prawnym
W tym stanie faktycznym i prawnym należało, na podstawie art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.