Uzasadnienie
Skargą wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu J. B. (dalej określany jako: strona, skarżący) zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 10 grudnia 2018 r., wydane na podstawie art. 37 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "kpa"), którym za nieuzasadnione uznano ponaglenie strony na przedłużenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie -Koźlu terminu do rozpatrzenia wniesionego przez stronę sprzeciwu na zawiadomienie o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1991 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby wniósł o jej odrzucenie, wskazując na niedopuszczalność skargi na postanowienie wydane w trybie art. 37 § 6 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu, albowiem przedmiot zaskarżenia nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. W ramach tej wstępnej kontroli Sąd dokonuje badania swojej właściwości biorąc pod uwagę przepisy art. 3 § 2, 2a i 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.)- dalej jako "ppsa".
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 ppsa, sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Z przepisu tego a contrario wynika, że skarga jest niedopuszczalna, gdy postanowienie jest niezaskarżalne.
W postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, że na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi (art. 141 § 1 kpa) lub gdy przewiduje to przepis szczególny.
Materialnoprawną podstawę wydania skarżonego postanowienia stanowił art. 37 § 6 kpa, zgodnie z którym organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym: 1) wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone i zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości.
Unormowanie to służy więc zwalczaniu bezczynności lub przewlekłości w załatwianiu sprawy, czyli wydaniu decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Postanowienie wydane w wyniku rozpatrzenia ponaglenia jest rozstrzygnięciem podejmowanym w ramach nadzoru organu wyższego stopnia nad organami niższego stopnia. Analizowany przepis nie zawiera normy, która uprawniałaby adresata postanowienia do wniesienia zażalenia. Zarazem postanowienie wydane w trybie art. 37 § 6 kpa nie jest postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, jako że jego celem jest jedynie spowodowanie, aby tego rodzaju rozstrzygnięcie (co do istoty) zostało podjęte w sytuacji, gdy organ administracji pozostaje w bezczynności lub w sposób przewlekły prowadzi postępowanie, albo też poinformowanie strony, że jej zarzuty w tym zakresie ocenione zostały jako niezasadne.
Postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 6 kpa nie jest także postanowieniem kończącym postępowanie administracyjne w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 ppsa, ponieważ na skutek wniesienia ponaglenia nie toczy się żadne nowe postępowanie administracyjne, a jedynie – jak już Sąd wskazał – postępowanie w trybie nadzoru organu wyższego stopnia nad organem niższego stopnia.
Zaskarżonego postanowienia nie można również zakwalifikować do innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 ppsa, aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Postanowienie wydane w odpowiedzi na ponaglenie nie stwarza bowiem po stronie adresata jakichkolwiek uprawnień lub obowiązków, a tym samym nie można go zaliczyć do aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa
Możliwość poddania postanowienia wydanego w trybie art. 37 § 6 kpa kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nie wynika także z żadnego przepisu szczególnego w rozumieniu art. 3 § 3 ppsa – w szczególności zaś z żadnego przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego.
W konsekwencji Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie mieści się w kategorii spraw podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wniesiona przez J. B. skarga na to postanowienie podlega zatem odrzuceniu.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 ppsa postanowił jak w sentencji.