Uzasadnienie
Pismem z 18 lutego 2026 r. (k. [...]-[...] akt Samorządowego Kolegium Odwoławczego) P. J. [dalej także jako skarżący] zwrócił się z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. o zarejestrowaniu pojazdu (tablice rejestracyjne nr [...]) jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa; wniosek został złożony w Urzędzie Miasta P. i przekazany zgodnie z właściwością do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (k. [...] akt Kolegium), w dniu 24 lutego 2026 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 08 kwietnia 2026 r. nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z 20 grudnia 2016 r. nr [...] Postanowienie doręczono skarżącemu 13 kwietnia 2026 r. (k. [...]), zawierało ono stosowne pouczenie o prawie do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a jeżeli strona nie chce skorzystać z prawa do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o prawie do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Pismem z 12 maja 2026 r. (data stempla pocztowego:13 maja 2026 r., k. [...] akt sądowych) P. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 08 kwietnia 2026 r.
Jak wynika z akt sprawy dołączonych do skargi, P. J. pismem z 19 kwietnia 2026 r. (k. [...] akt Kolegium) zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 08 kwietnia 2026 r. którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z 20 grudnia 2016 r.
Postanowieniem z 15 czerwca 2026 r. nr [...] (akta Kolegium) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie własne z 08 kwietnia 2026 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu, przy czym – stosownie do brzmienia art. 52 § 3 P.p.s.a. – jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu który wydał decyzję lub postanowienie, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę bez skorzystania z tego prawa.
Ustawodawca w art. 52 § 3 P.p.s.a. wprowadził wybór sposobu zaskarżenia, albo poprzez złożenie do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Prawo wyboru zostało pozostawione stronie, co jednak nie oznacza, że może ona wnieść równolegle wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jak i skargę do sądu administracyjnego.
W przypadku skorzystania przez skarżącego z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Sąd nie może skontrolować rozstrzygnięcia organu l instancji, bowiem zrobi to organ. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy otwiera stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Sytuacja w której strona (tutaj: skarżący) składa skargę do sądu administracyjnego równolegle z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy oznacza, że skarga na postanowienie wydane w I instancji staje się skargą przedwczesną.
Możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego bezpośrednio na rozstrzygnięcie organu w l instancji [w niniejszej sprawie: postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 08 kwietnia 2026 r.], z pominięciem kontroli rozstrzygnięcia tego organu w toku instancji, to wyjątek od zasady składania skargi na rozstrzygnięcia, w stosunku do których wyczerpano środki zaskarżenia (art. 52 § 1 i § 2 ustawy P.p.s.a.). Wyjątku tego nie można interpretować rozszerzająco.
Skargę do sądu administracyjnego wnosi strona wtedy, jeżeli nie chce skorzystać ze złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Innymi słowy strona może dokonać wyboru, czy wystąpić z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy czy wystąpić od razu ze skargą do sądu administracyjnego z pominięciem etapu ponownego rozstrzygania sprawy. Konsekwencje tego wyboru obciążają stronę (por. postanowienia NSA: z 20 grudnia 2022 r. I GSK 1844/22, z 24 kwietnia 2020 r., II GSK 63/20; postanowienie WSA w Warszawie z 27 maja 2026 r. I SA/Wa 828/26; postanowienia WSA w Poznaniu: z 26 maja 2026 r. III SA/Po 225/26, z 18 grudnia 2025 r. II SA/Po 593/25; postanowienie WSA w Białymstoku z 30 czerwca 2025 r. II SA/Bk 1021/25; postanowienie WSA w Krakowie z 30 marca 2022 r. III SA/Kr 7/22, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego).
W niniejszej sprawie skarżący równolegle złożył skargę do sądu administracyjnego oraz wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. Sąd zaznacza przy tym, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 08 kwietnia 2026 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, zawierało stosowne pouczenie, że możliwość wniesienia skargi jest w sytuacji, w której strona nie chce skorzystać z prawa zwrócenia się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn niż wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5a P.p.s.a. wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu (k. [...]) Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. jak w punkcie drugim sentencji postanowienia. Zgodnie z tym przepisem Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.