Uzasadnienie
W uzasadnieniu wyroku z dnia 5 kwietnia 2005 r. w sprawie I SA/Po 406/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przyjął na podstawie niespornego stanu faktycznego, że kontrahent skarżącej Spółki - G.G. nie odprowadził podatku należnego od wystawionej skarżącej Spółce faktury dokumentującej świadczone na jej rzecz usługi.
Na podstawie tych ustaleń Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z treścią § 50 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług podatnik traci prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury, której kopii wystawca nie posiada.
Sąd zwrócił uwagę na zapis § 50 ust. 6 rozporządzenia, zgodnie z którym treści § 50 ust. 4 pkt 2 nie stosuje się w sytuacji, gdy wystawca faktury, mimo nie posiadania jej kopii, uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w deklaracji dla podatku od towarów i usług.
Zdaniem Sądu I instancji skarżąca Spółka mogłaby odliczyć od podatku należnego podatek naliczony wykazany w fakturze, pod warunkiem, że kontrahent Spółki /sprzedawca usługi/ w złożonej deklaracji VAT[...] za luty 2001 r. wykazał sprzedaż i podatek należny od faktury wystawionej stronie skarżącej. Warunek ten jest spełniony, gdy sprzedawca uiścił podatek wykazany w fakturze.
Rozpoznając skargę kasacyjną J.K., A. K., E. W. s.c. "A" w G.W. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok z 5 kwietnia 2005 r. i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi w Poznaniu do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że stan faktyczny sprawy jest niesporny.
Wynika z niego, że skarżąca, będąca nabywcą usługi posiada fakturę potwierdzoną kopią u sprzedawcy, który nie złożył jednak deklaracji podatkowej i nie odprowadził podatku należnego.
Zgodnie z § 50 ust. 4 pkt 2 cytowanego rozporządzenia, w przypadku, gdy nabywca posiada fakturę nie potwierdzoną kopią u sprzedawcy, faktura ta nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Z kolei w myśl § 50 ust. 6 tego rozporządzenia, przepisu ust. 4 pkt 2 nie stosuje się w przypadku, gdy wystawca faktury uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w deklaracji dla podatku od towarów i usług.
Z zestawienia treści § 50 ust. 4 pkt 2 z § 50 ust. 6 cytowanego rozporządzenia Ministra Finansów, wynika, że § 50 ust. 6 stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w § 50 ust. 4 pkt 2, zgodnie z którą brak kopii faktury u sprzedawcy skutkuje utratą prawa do odliczenia podatku naliczonego z niej wynikającego. Zastosowanie § 50 ust. 6 jest możliwe dopiero wówczas, gdy będziemy mieli do czynienia z sytuacją faktyczną braku kopii u sprzedawcy. W związku z tym przepis ten /§ 50 ust. 6/ nie może stanowić samoistnej podstawy do pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego. Niezapłacenie podatku wykazanego w fakturze przez jej wystawcę nie ma decydującego wpływu na możliwość obniżenia przez nabywcę towaru /usługi/ podatku należnego o podatek naliczony wykazany w tej fakturze. W sytuacji przewidzianej w § 54 ust. 4 pkt 2 i ust. 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 156, poz. 1024 ze zm./ istotne jest jedynie to, czy faktura, którą ma nabywca, jest potwierdzona kopią znajdującą się u sprzedawcy, a zatem - czy wystawca faktury przechowuje jej kopię /§ 56 powyższego rozporządzenia/ i może ją przedstawić na żądanie organów skarbowych, a jeśli w dokumentacji prowadzonej przez wystawcę faktury nie ma jej kopii - czy uwzględnił w deklaracji podatkowej wykazane w tej fakturze sprzedaż i podatek należny.
Orzeczenie powyższe dotyczy stanu prawnego pod rządami rozporządzenia z 1997 r., jednak zachowało ono swoją aktualność również w stanie prawnym obejmującym okres obowiązywania rozporządzenia z 1999 r. z uwagi na jednobrzmiącą treść przywołanych przepisów.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew stanowisku zaprezentowanym w zaskarżonym wyroku, z przepisu § 50 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r., nie wynika bowiem aby brak zapłaty podatku przez sprzedawcę skutkował brakiem możliwości odliczenia podatku naliczonego w sytuacji gdy sprzedawca posiada fakturę. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, że tylko w przypadku gdy sprzedawca nie posiada faktury, nabywca nie może dokonać obniżenia podatku naliczonego z niej wynikającego. W przepisach regulujących opodatkowanie podatkiem od towarów i usług brak było natomiast jakiegokolwiek przepisu, który uzależniałby prawo podatnika do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony /art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym/, od dokonania zapłaty podatku przez sprzedawcę towaru bądź usługi. Przepisem tym nie był § 50 ust. 6 cytowanego rozporządzenia, który jak słusznie zauważył autor skargi kasacyjnej, "łagodzi" skutki sytuacji, w której nabywca posiada fakturę nie potwierdzoną u sprzedawcy, uznając za dopuszczalne odliczenie przez nabywcę podatku naliczonego, gdy wystawca faktury uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny w swojej deklaracji VAT. Ponadto w rozpoznawanej sprawie, sprzedawca posiadał kopię faktury, w związku z czym § 50 ust. 6 cytowanego rozporządzenia, nie znajdował zastosowania.
Konsekwencją wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego jest uchylenie decyzji organów skarbowych obu instancji wobec naruszenia prawa materialnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.
O kosztach, na które składają się wpis od skargi w kwocie 257,20 zł. i 1200,- zł. tytułem wynagrodzenia radcy prawnego orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy, a wstrzymaniu wykonania zaskarżonych decyzji na podstawie art. 152.
/-/ K.Nikodem /-/ J.Ruszyński /-/ J.Małecki uk