Uzasadnienie
ISA/Po 1083/08
Wpis od skargi kasacyjnej wynosi [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] oddalił skargę A sp. z o.o. w P na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. Wobec tego skarżąca spółka, reprezentowana przez radcę prawnego JK, pismem z dnia [...] wniosła skargę kasacyjną od w.w wyroku i jednocześnie złożyła sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W rubryce 2.7 - Rodzaj prowadzonej działalności skarżąca podała, że obecnie nie prowadzi działalności. W uzasadnieniu wskazała, że z uwagi na brak środków faktycznie zaprzestała prowadzenia działalności i nie uzyskuje żadnych przychodów. Wszystkie wartościowe ruchomości sprzedał komornik. Rachunki bankowe i wierzytelności są zajęte. Nieruchomości także są zajęte. Hipoteki na nieruchomościach znacznie przekraczają ich wartość. Wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...], wartość środków trwałych [...], wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu [...].
Stan rachunków bankowych prowadzonych przez B, C Oddział w P, D Bank na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi [...]. Skarżąca podała, że wszystkie wartościowe ruchomości sprzedał komornik. Rachunki bankowe i wierzytelności są zajęte.
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że nie posiada odpisów z kont bankowych, ponieważ wszystkie konta zostały zajęte przez komornika. Skarżąca nie ponosi również kosztów utrzymania swojej siedziby, ponieważ została wystawiona na licytację przez komornika. Równocześnie odcięty został dopływ wody i energii elektrycznej. Wszelkie ewentualne połączenia wykonywane są z prywatnych telefonów komórkowych, ponieważ żadnych służbowych skarżąca nie posiada. Obecnie wnioskodawczyni zatrudnia tylko księgową na [...] etatu, przy wynagrodzeniu brutto [...]. Prezes zarządu nie pobiera wynagrodzenia. Skarżąca załączyła kserokopie zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych, z którego wynika, że za rok podatkowy [...] przychód skarżącej spółki wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i strata [...] [karta nr [...] akt sądowych].
Bilans sporządzony na dzień [...] po stronie aktywów i pasywów zamykał się sumą [...], natomiast na dzień [...] odpowiednio sumą [...] [karta nr [...]]. Skarżąca przedłożyła kartotekę środków trwałych na dzień [...], z której wynika, że wartość netto środków trwałych wynosi [...]. Do pisma skarżąca załączyła "Wprowadzenie do sprawozdania finansowego za [...] firmy A sp. z o.o. w P", w którym w punkcie 5 wskazano, że "sprawozdanie finansowe sporządzone zostało przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej spółki, oraz, że nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenia kontynuowania takiej działalności". Z załączonych do pisma kserokopii deklaracji VAT-7 za miesiące [...] wynika, iż podstawa opodatkowania wynosiła odpowiednio [...] [karta nr [...] akt sądowych].
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania, w tym również uiszczają wpis od skargi. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia skarżącemu prawa pomocy. Przepis art. 245 § 3 w.w ustawy stanowi, iż prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Przez pojęcie "środki" należy rozumieć zarówno środki finansowe gromadzone na rachunkach bankowych, jak i wartość środków trwałych oraz wysokość kapitału zakładowego.
Zauważyć należy, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi bowiem wyjątek od zasady ich ponoszenia przez stronę i dlatego może znaleźć zastosowanie jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Jak już wyżej wskazano, to na wnioskującym spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.
Skarżąca spółka nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść wpisu od skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie.
Jak wynika z dokumentów przedłożonych przez skarżącą dysponuje i obraca ona środkami przekraczającymi wysokość wpisu od skargi kasacyjnej. W złożonym oświadczeniu skarżąca wskazała, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi [...], wartość środków trwałych [...]. Z deklaracji CIT-8 za rok [...] wynika, iż przychody w tym roku wyniosły [...], koszty uzyskania przychodów [...], strata [...]. Jednakże strata w prowadzonej działalności gospodarczej jest wynikiem bilansowym kosztów nad przychodami i prowadzi do braku dochodu, jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Strata nie uzasadnia zatem potrzeby kredytowania skarżącej należnych opłat sądowych, związanych z wniesioną przez nią skargą kasacyjną.
Na uwagę skarżącej zasługuje ponadto fakt, iż we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca spółka oświadczyła, że nie prowadzi działalności gospodarczej. Natomiast z załączonych przez skarżącą deklaracji VAT-7 za miesiące [...] wynika, że skarżąca wykonywała czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem z przedłożonych przez skarżącą spółkę dokumentów nie wynika w żaden sposób, że zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto godzi się zauważyć, że skarżąca spółka dysponuje majątkiem o wartości wielokrotnie przewyższającej wysokość wpisu od skargi. Taka sytuacja nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 cyt. ustawy (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2004r., sygn. akt FZ 463/04). Wprawdzie na nieruchomościach spółki dokonano wpisu hipotek przymusowych, jednakże wpis taki ma charakter zabezpieczenia na majątku spółki zaległości podatkowych, nie wpływa jednakże na to, iż skarżąca z tytułu posiadania tych nieruchomości nie może uzyskiwać przychodów.
Skarżąca w swoim wniosku całkowicie pominęła okoliczność, która to pozwoliła jej na zabezpieczenie środków na wynagrodzenie dla swojego pełnomocnika – radcy prawnego JK, domagając się finansowania w znacznej części ze środków Skarbu Państwa należności publicznoprawnych, do jakich należą koszty sądowe. Godzi się bowiem zauważyć, że do kosztów postępowania sądowego należą zarówno koszty sądowe, o zwolnienie od których ubiega się, jak również inne wydatki, w tym wynagrodzenie radcy prawnego, któremu skarżąca udzieliła pełnomocnictwa. Zabezpieczając wydatki na koszty postępowania skarżąca powinna była w równym stopniu zadbać o możliwość pokrycia wszystkich ich składników, w tym przede wszystkim o charakterze publicznoprawnym.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 i art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
/-/ V.Mielcarek