Uzasadnienie
Wpis sądowy od skargi wynosi [...],- zł.
Skarżący K. Ś. pismem z dnia [...] 2009r. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. w zakresie dotyczącym określenia odsetek od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za lipiec, sierpień oraz październik 2005r. Jednocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] 2009r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku zawartym w punkcie IV skargi podał, że z uwagi na prowadzone postępowania podatkowe, których wynikiem było zajęcie wierzytelności przysługujących mu od kontrahentów, zakończył prowadzenie działalności gospodarczej.
Skarżący musiał spłacić liczne zobowiązania cywilne i podatkowe związane z zamknięciem przedsiębiorstwa. Zobowiązania zostały pokryte z debetu na rachunku bankowym. Wskutek zajęć wierzytelności skarżący stracił wiarygodność w środowisku lokalnym. Zajęcie w wyżej wymienionych postępowaniach podatkowych wierzytelności skarżącego spowodowało, iż wnioskodawca nie miał możliwości zgromadzenia oszczędności. Aktualnie skarżący jest zatrudniony na umowę o pracę i osiąga dochód w kwocie [...],- zł miesięcznie. Podał, że żona w dniu [...] 2009r. urodziła drugie dziecko. Od tego czasu przebywała na urlopie macierzyńskim, obecnie jest na urlopie wypoczynkowym. Z tytułu umowy o pracę uzyskiwała dochód miesięczny w wysokości [...],- zł. Od dnia [...] 2010r. małżonka rozpocznie urlop wychowawczy i nie będzie uzyskiwała żadnych dochodów, pozostanie na utrzymaniu męża. Sytuacja majątkowa skarżącego, który od stycznia 2010r. będzie miał na utrzymaniu żonę i dwójkę dzieci, nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania.
Koszt wpisu od skargi w kwocie [...],- zł stanowi [...] dochodu skarżącego, przy czym dochód ten nie wystarcza na pokrycie kosztów utrzymania czteroosobowej rodziny. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z synami. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Żona i dzieci również nie posiadają majątku. Skarżący z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości [...],- zł netto, żona w wysokości [...],- zł netto.
Na wezwanie z dnia [...] 2010r. do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] 2010r. oświadczył, że poza jednym rachunkiem bankowym żony, nie posiadają innych rachunków, kont i lokat bankowych. Wnioskodawca i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują dodatkowych dochodów. Żona na podstawie decyzji Burmistrza K. W. z dnia [...] 2010r. pobiera świadczenie rodzinne. Koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...],- zł, przy czym: czynsz, ogrzewanie, woda [...] zł, gaz [...],- zł, energia elektryczna [....],- zł, wyżywienie [...],- zł, telefony komórkowe [...],- zł, środki czystości [...],- zł. Skarżący i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają samochodów osobowych.
Skarżący i jego żona posiadają spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego. Wnioskodawca zakończył prowadzenie działalności gospodarczej w dniu [...] 2008r. Do pisma załączył kserokopie: zeznań podatkowych, wyciągu z rachunku bankowego żony, decyzji o ustaleniu prawa do pobierania świadczeń rodzinnych, opłaty za użytkowanie lokalu, umowy o ustanowieniu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, decyzji o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej.
Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 ustawy). Art. 246 § 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że argumentacja skarżącego odnosząca się co do braku środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w rozpatrywanej sprawie jest wiarygodna. Skarżący uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie [...],- zł netto, jego żona otrzymuje zaś świadczenia rodzinne. Wnioskodawca i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają również żadnego majątku. Na utrzymaniu skarżącego pozostaje żona i dzieci: syn Bartosz mający 13 lat i syn Jakub mający siedem miesięcy.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
/-/V.Mielcarek