Uzasadnienie
Pismem z dnia 5 maja 2015 r. X. Sp. z o.o. z siedzibą w X., reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...], nr [...], wymierzającą spółce karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automacie [...] nr [...] poza kasynem gry, w wysokości [...] zł.
W petitum skargi wniesiono także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W argumentacji zgłoszonego żądania skarżąca w pierwszej kolejności podniosła, że sformułowane w skardze zarzuty wskazują na wysoką wiarygodność wadliwości zaskarżonej decyzji. Nadto stwierdziła, że wykonanie spornej decyzji może spowodować utratę przez spółkę płynności finansowej, a to wyrządzi jej znaczną i nieodwracalną szkodę. Spółka zwróciła uwagę, że ze względu na fakt dokonywania przez urzędy celne zatrzymania urządzeń oraz wydawania decyzji i tytułów wykonawczych, jej kondycja finansowa została mocno naruszona, powodując stratę. Podkreśliła, że w stosunku do niej prowadzone są już liczne postępowania egzekucyjne w oparciu o dotychczas wydane tytuły, co bardzo utrudnia jej normalne funkcjonowanie m.in. z uwagi na zajęcia ruchomości czy rachunków bankowych oraz dokonywanie wpłat na poczet kar. Może to skutkować w dalszej kolejności jej szybką upadłością, a wygranie sporu, jak też późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, nie przywróci pierwotnego stanu rzeczy i nie naprawi szkody.
Wnioskodawczyni stanęła na stanowisku, że uiszczanie na obecnym etapie postępowania kar pieniężnych, kiedy nie zapadło żadne prawomocne orzeczenie na gruncie kodeksu karnego skarbowego z pewnością pogorszy jej sytuację finansową. Podniosła przy tym, że wykonanie kwestionowanej decyzji naraża także Skarb Państwa na niepowetowaną i znaczną szkodę w związku z ewentualną koniecznością zwrotu tych kar wraz z odsetkami oraz odszkodowaniem za utracone korzyści.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość.
Treść normatywna powyższych przepisów wskazuje, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Będące podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a., to taka szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., o sygn. akt GZ 138/04, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jest przedstawienie Sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. został bowiem tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., o sygn. akt II FZ 460/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia Sądowi merytoryczną ocenę (por. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., o sygn. akt FZ 65/04, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jednocześnie, należy zauważyć, że wobec braku należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu rolą Sądu nie jest działanie za stronę i poszukiwanie dowodów na poparcie twierdzeń wnioskodawcy. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tj. wykazania, że zaskarżona decyzja w razie wykonania mogłaby narazić ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, tak aby przekonać Sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z dnia 6 marca 2012 r., o sygn. akt I OZ 116/12, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, skarżąca spółka nie wykazała w treści złożonego wniosku konkretnych okoliczności, z których wynikałoby, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla niej istotną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Podkreślenia bowiem wymaga, że do wykazania realnej możliwości ziszczenia się przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., nie jest wystarczający sam wywód strony. Wnioskodawczyni powinna bowiem poprzeć swoje twierdzenia dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2004 r., o sygn. akt GZ 120/04, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl), a tego skarżąca w niniejszej sprawie nie uczyniła.
Sąd zauważa, że skarżąca jedynie w sposób bardzo lakoniczny stwierdziła, iż wykonanie zaskarżonej decyzji narazi ją na szkodę i doprowadzi do nieodwracalnych skutków. Wprawdzie wnioskodawczyni podniosła, że względem niej prowadzone są już liczne postępowania egzekucyjne, co bardzo utrudnia jej normalne funkcjonowanie m.in. z uwagi na zajęcia ruchomości czy rachunków bankowych oraz dokonywanie wpłat na poczet kar, a także, że ze względu na fakt dokonywania przez urzędy celne zatrzymania urządzeń oraz wydawania decyzji i tytułów wykonawczych, jej kondycja finansowa została mocno naruszona, powodując stratę, jednakże - co należy szczególnie podkreślić - skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów, które potwierdziłyby lub uprawdopodobniłyby możliwość wystąpienia w jej majątku opisanej powyżej szkody (utraty płynności finansowej) z uwagi na prowadzenie wobec niej egzekucji.
W związku z powyższym Sąd uznał, że na podstawie zawartych we wniosku ogólnikowych i niczym nie popartych stwierdzeń dotyczących sytuacji skarżącej nie sposób przyjąć, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym stwierdzić należy, że swoją biernością skarżąca uniemożliwiła Sądowi dokonanie oceny, czy w sprawie w istocie zaistniały przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji.
Ponadto Sąd zaznacza, że kwestia ewentualnej wadliwości zaskarżonej decyzji i jej uchylenie jest przedmiotem merytorycznego rozpoznania w sprawie i nie może w żadnym wypadku stanowić przesłanki wstrzymania wykonania takiego aktu. Kwestia ta nie może być bowiem badana na etapie rozstrzygania w postępowaniu wpadkowym.
Samodzielną przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie może być fakt wystąpienia przez Naczelny Sąd Administracyjny z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, co podnosi skarżący w uzasadnieniu wniosku. Argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie także w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015 r. wydanego w sprawie P 4/14, w którym Trybunał orzekł, że sporna regulacja z art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest zgodna z Konstytucją RP.
Na marginesie Sąd wskazuje, że każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.