Uzasadnienie
Wnioskiem z [...] r. J. C. (dalej: "Podatnik") zwrócił się do Burmistrza Miasta K. o umorzenie zaległego podatku od nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] w zakresie IV raty za 2015 r. w kwocie [...]zł wraz z kosztami upomnienia. Wniosek uzasadnił trudną sytuację materialną i prawną. Stwierdził, że płacenie podatków nie może prowadzić go do ubóstwa. Ponadto przedstawił trwający od 2008r. konflikt pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości dotyczący nieruchomości i toczące się postępowania sądowe. Zaproponował organowi podatkowemu przejęcie na zasadzie umowy użyczenia jego lokalu mieszkalnego na opodatkowanej nieruchomości.
Burmistrz Miasta K. decyzją z [...] r. nr [...] [...] na podstawie art. 207 i 210 w związku z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r. poz. 613 ze zm.), dalej: "O.p.", orzekł o odmowie umorzenia zaległości. Z decyzji wynika, że organ podatkowy dokonał analizy sytuacji materialnej podatnika biorąc pod uwagę twierdzenia wniosku, treść pism i dowody przedstawione przez podatnika, oświadczenie administratora nieruchomości I. S. jak również oświadczenia współwłaścicieli tj. K. i P. C., w tym pisma M. i J. D. stwierdzającego, że księgowy E. S. sprawuje zarząd nieruchomości nieodpłatnie, za zgodą pozostałych współwłaścicieli
Natomiast organ podatkowy ustalił, że zarządcą nieruchomości jest I. S., która dysponuje środkami pieniężnymi pochodzącymi z rozliczeń za lata 2011 - 2014, które są należne podatnikowi J. C. jako jego udział w dochodach z dzierżawy w kwocie [...]zł. oraz kwotę [...]zł z rozliczenia roku 2015. Podatnik nie odbiera tych należności wskazując, że pieniądze te pozostają w depozycie zarządcy z przeznaczeniem na remonty bieżące pomimo, że ciążący na nim obowiązek podatkowy wynika z faktu posiadania nieruchomości.
Organ podatkowy przede wszystkim wziął pod uwagę, że Podatnik ma możliwość uregulowania zaległości podatkowych z postawionych do jego dyspozycji środków pochodzących z rozliczeń finansowych współwłaścicieli z tytułu dochodów z dzierżawy części nieruchomości. Ocenił, że niskie dochody, kłopoty zdrowotne, nieporozumienia pomiędzy współwłaścicielami, jak również ponoszone wydatki bieżące, nie stanowiły podstawy do umorzenia zaległego podatku. W sprawie brak jest obiektywnych przesłanek potwierdzających nadzwyczajny i niezależny od podatnika charakter przyczyn powstania zaległości oraz wskazujących istnienie ważnego interesu podatnika (art. 67a O.p.), uprawniającego do umorzenia zaległej raty podatku.
W odwołaniu podatnik J. C. domagał się uchylenia decyzji i ponownego rozpatrzenia sprawy. W uzasadnieniu odwołania podniósł kwestię sporów w tym sądowych związanych z nieruchomością wspólną oraz podkreślił, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. W jego ocenie E. i I. S. traktują nieruchomość jako prywatne ranczo i nie pozwalają mu osobiście odbierać jego części pieniędzy za dzierżawę, by mógł zapłacić podatek. Według podatnika I. S. jest urzędnikiem Burmistrza i broni "swojego koryta". Decyduje ona na co podatnik ma wydać pieniądze. Podatnik poinformował, że ma [...] zł emerytury miesięcznie, do spłaty pożyczkę w kwocie [...]zł. W tej sytuacji w pierwszym rzędzie dba o zabezpieczenie zdrowia (leki i lekarza), a następnie zastanawia się jak przeżyć kolejny miesiąc. Podkreśla, że ubiera się w "lumpeksie", a bieda pcha go do marketu po przecenioną żywność.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W ocenie Kolegium odmowa umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości w kwocie [...]zł, nie przekroczyła granic uznania administracyjnego i została dostatecznie uzasadniona. Organ podatkowy pierwszej instancji ustalił sytuację życiową i materialną podatnika. Wziął pod uwagę fakt, że dodatkowo sytuacja ta jest mu znana również z wcześniejszych postępowań z wniosków podatnika o umorzenie zaległości podatkowych.
Jednocześnie ustalił, że podatnik ma możliwość bez pogorszenia swojej sytuacji materialnej uiszczenia zaległości podatkowej. W depozycie znajduje się kwota [...]zł należnych podatnikowi z rozliczenia finansowego współwłaścicieli nieruchomości, którą może przeznaczyć na zapłacenie zaległości podatkowych. W tej sytuacji brak ważnego interesu po stronie podatnika w rozumieniu art. 67a § 1 O.p., uzasadniającego umorzenie zaległości podatkowej.
W skardze podatnik zastąpiony przez pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- - art. 67a § 1 pkt 3 O.p., poprzez jego niezastosowanie na podstawie błędnej oceny możliwości uregulowania zaległości podatkowej i stwierdzenie, że nie zachodziły przypadki uzasadnione ważnym interesem podatnika motywujące umorzenie zaległości, wskutek czego uznanie administracyjne okazało się dowolnym,
- - art. 120 do art. 122, art., 191 O.p. poprzez nieprawidłowe ustalenie sytuacji materialnej i osobistej podatnika i brak wnikliwych rozważań odnośnie faktów wynikających z zebranego materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skargi podkreślił, że nie tylko zły stan majątkowy, zły stan zdrowia ale i konflikty ze współwłaścicielami, łącznie świadczą o spełnieniu po stronie podatnika przesłanki ważnego interesu podatnika uzasadniającej umorzenie zaległości podatkowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Stwierdziło, że kwestie podnoszone w skardze nie są rozstrzygane w postępowaniu podatkowym bowiem dotyczą sporów współwłaścicieli na tle zarządu nieruchomością wspólną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj., czy organ administracyjny wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. Dotyczy ona jedynie tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z faktami.
W zakresie faktów organy podatkowe twierdzą, że w tym postępowaniu została ustalona sytuacja życiowa i materialna Podatnika. Wzięły pod uwagę fakt, że dodatkowo sytuacja ta jest im znana również z wcześniejszych postępowań z jego wniosków o umorzenie zaległości podatkowych. Jednakże formuła ta nie potwierdza, że zebrany materiał dowodowy został w całości w sposób wyczerpujący rozpatrzony. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że, liczy lat 75, zajmuje mieszkanie dwupokojowe z kuchnią i łazienką w K. ul. [...] (taki adres figuruje na niezrealizowanych receptach), otrzymuje rentę w kwocie [...]zł miesięcznie, pomaga mu materialnie rodzina, cierpi na nadciśnienie tętnicze, ponadto z dowodu przeprowadzonego przez sąd na rozprawie wynika, że cierpi nowotwór złośliwy, obciążony jest kredytem na leki. Do podatnika należy Ľ udziału w nieruchomości w K. przy ul. [...].
Część twierdzeń Podatnika, w tym o braku zaufania do zarządcy nieruchomości, w kwestii nieporozumień pomiędzy współwłaścicielami, została uznana za nieprzydatną do rozstrzygnięcia. Nie można jednak z góry przesądzić, że w tym stanie faktycznym Podatnik nie żadnej racji, że nie ma to znaczenia dla kwestii możliwości zapłaty podatku. Tymczasem w sprawie brak rozważań czy i jaki wpływ te fakty mają na kwestię możliwości zapłaty spornej raty podatku. Zarządca nieruchomości I. S., dysponuje środkami pieniężnymi Podatnika z części dochodów (wg. rozliczenia roku 2015), pochodzącymi z rozliczeń dzierżawy za lata 2011 – 2014. Jednakże Podatnik nie odbiera tych należności ponieważ nie ma zaufania do rozliczeń finansowych zarządcy, uważa, że pieniądze winny być złożone do depozytu sądowego. Twierdzi, że zarządca potrąca jakąś amortyzację, nie pytając go o zgodę, nie zna podstawy prawnej na podstawie której pobiera ona cały czynsz, którego przypadającą mu część chciałby sam odbierać i rozliczać podatkowo.
Zarządca nie pozwala mu wynająć samodzielnie pomieszczeń handlowych. Nie chce pobierać, jak twierdzi, tylko to, co wskazuje zarządca. Trwa konflikt pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości. Trwa postępowanie sądowe o dopuszczenie Podatnika do posiadania strychu. Twierdzi, że czuje się zagrożony dążeniem zarządcy pozostałych współwłaścicieli do wykupienia jego udziału w nieruchomości.
W tej sytuacji organy podatkowe, by uniknąć przekroczenia granic uznania administracyjnego obowiązane były do wnikliwego ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu publicznego a ważnym interesem strony. Pojęcia te nie zostały ustawowo zdefiniowane, co powoduje, że odpowiednią treść powinien im w tej konkretnej sprawie nadać organ orzekający. Organy podatkowe stwierdziły jedynie, że brak jest ważnego interesu po stronie Podatnika w rozumieniu art. 67a § 1 O.p., uzasadniającego umorzenie zaległości podatkowej. Tymczasem już dokonanie chociażby wrażliwej oceny wiarygodnych twierdzeń Podatnika, że w pierwszym rzędzie dba o zabezpieczenie zdrowia (leki i lekarza), a następnie zastanawia się jak przeżyć kolejny miesiąc, że ubiera się w "lumpeksie", a bieda pcha go do marketu po przecenioną żywność, z oceną wagi obowiązku zapłaty [...] zł raty podatku na rzecz wspólnoty (Gminy) w której żyje Podatnik, mogłaby ułatwić znalezienie właściwej proporcji pomiędzy kryterium ważnego interesu strony a kryterium interesu publicznego. Ponadto natężenie sporu z współwłaścicielami, brak (chociażby subiektywny) zaufania do zarządcy, łącznie wymagają wzięcia pod rozwagę przy kształtowaniu wspomnianej proporcji.
Wyposażenie organu w luz decyzyjny oznacza, że sąd badając zgodność z prawem, nie wnikał w istotę rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie sposób korzystania z uznania administracyjnego, nie dał się skontrolować. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 120 do art. 122, art. 191 O.p., które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy (zwłaszcza wskutek braku wnikliwych rozważań odnośnie faktów wynikających z zebranego materiału dowodowego).
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ podatkowy pierwszej instancji zebrany materiał dowodowy rozpatrzy w całości w sposób wyczerpujący, nada ustawowemu kryterium interesu publicznego i kryterium ważnego interesu podatnika treść adekwatną do stanu faktycznego sprawy, a następnie wyda decyzję.
Dlatego sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016, poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.