Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w N., na podstawie przesłanego przez Dyrektora Urzędu Celnego tytułu wykonawczego, wszczął postępowanie egzekucyjne przeciwko zobowiązanemu J.Z..
W dniu [...] października 2001 r. poborca skarbowy doręczył zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego oraz spisał protokół o stanie majątkowym.
Pismem z dnia [...] października 2001 r. pełnomocnik strony złożył zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wnosząc jednocześnie o umorzenie tego postępowania.
Po uzyskaniu wypowiedzi wierzyciela Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. postanowieniem z dnia [...] listopada 2001 r., wydanym na podstawie art. 33 pkt 1 i 6 oraz art. 34 § 1-3, art. 59 § 1 pkt 1, 2 i 7 oraz § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.), oddalił zarzuty wniesione na postępowanie egzekucyjne i odmówił umorzenia tego postępowania.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ egzekucyjny wyjaśnił, że należności Skarbu Państwa wymienione w tytule wykonawczym ustalone zostały decyzją ostateczną Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] r. Natomiast zabezpieczenie złożone przez zobowiązanego w formie gwarancji ubezpieczeniowej dotyczyło odpraw towarów wynikających ze zgłoszeń celnych z dnia [...]grudnia 2000 r.
Do uregulowania pozostaje niedobór cła wynikający z decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2001 r.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i wstrzymanie wykonania tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu strona wyjaśniła, że Urząd Celny na pokrycie jej zobowiązań przyjął gwarancję ubezpieczeniową, wydaną przez Spółkę "A" SA, która w całości zaspokajała roszczenie organu celnego.
W tej sytuacji należało uznać, że obowiązek został wykonany, a roszczenie winno być skierowane do gwarancji i gwaranta.
Izba Skarbowa po rozpatrzeniu zażalenia utrzymała zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia Izba zaznaczyła, że w postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie może rozstrzygać, czy dochodzony obowiązek istnieje, czy nie.
Zgodnie bowiem z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, bada zaś z urzędu dopuszczalność egzekucji. Jeżeli więc podstawą zarzutu jest kwestionowanie roszczeń organu celnego, czyli istnienie obowiązku podlegającego egzekucji lub jego wymagalność, to oczywistym jest, iż chodzi o sytuacje powstałe po wystawieniu tytułu wykonawczego. Na taka wykładnię przepisów art. 29 § 1 i art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 grudnia 1998 r. nr III SA 1418/97.
Ponadto organ egzekucyjny uzyskał od wierzyciela wyjaśnienie, że obowiązek dłużnika nie został wykonany i jest wymagalny, a jego żądanie jest bezzasadne.
Ewentualne wyjaśnienie zasadności roszczenia winno być dokonane między Urzędem Celnym a zobowiązanym. Jedynie uznanie przez wierzyciela argumentów podnoszonych przez zobowiązanego może skutkować wycofaniem tytułów wykonawczych.
Na postanowienie Izby Skarbowej skargę do Ośrodka Zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł J.Z..
W uzasadnieniu swej skargi skarżący opisał przebieg postępowania przed Dyrektorem Urzędu Celnego zakończonego wydaniem przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł w dniu [...] sierpnia 2001 r. dwóch postanowień, stwierdzających uchybienia terminu do wniesienia odwołań od decyzji organu celnego I instancji z dnia [...] czerwca 2001 r.
Zdaniem skarżącego przedmiotowe postępowanie egzekucyjne nigdy by się nie rozpoczęło, gdyby nie rozbieżności istniejące między skarżącym a organami celnymi w sprawie daty wniesienia środka odwoławczego. Stosowne postanowienia Prezesa Głównego Urzędu Ceł, który stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołań, zostały zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, przytaczając argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 ww. ustawy).
Skarga w niniejszej sprawie okazała się nieuzasadniona.
Jak słusznie zauważyła w swoim postanowieniu Izba Skarbowa, organ egzekucyjny nie może w postępowaniu egzekucyjnym rozstrzygać, czy dochodzony obowiązek istnieje, czy nie.
Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji - nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Badanie to obejmuje m.in. ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie.
W przedmiotowej sprawie wszystkie te czynności przez organ egzekucyjny zostały wykonane.
W niniejszej sprawie zachowują moc tezy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego powołanego przez Izbę. Potwierdzają to liczne inne orzeczenia tego Sądu, np. wyrok z dnia 24 czerwca 1999 r. o sygnaturze I SA/Po 2576/98 (opubl. "Biuletyn Skarbowy" Nr 1, s. 30 z 2000 r., "Lex" nr 39423), w którym Sąd sformułował tezę, że organ egzekucyjny nie jest upoważniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi, bowiem badanie zasadności obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym zamieniłoby je w kolejną fazę postępowania orzekającego.
W rozpatrywanej sprawie skarżący podważał nie tylko tytuł wykonawczy, ale i decyzję Dyrektora Urzędu Celnego. W istocie cała skarga poświęcona jest zarzutom na postępowanie organów celnych. Jest to jednak zagadnienie odrębne i pozostaje poza oceną Sądu w niniejszej sprawie.
W tych okolicznościach, skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
/-/ K. Pawlicki /-/ I. Konieczna /-/ B. Koś
E. Sz.