Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny zważał, co następuje:
- I. Nie uznanie przez organy podatkowe za koszty uzyskania przychodów wydatków poniesionych przez skarżącą na szkolenie we Włoszech "przedstawicieli" skarżącej nie narusza przepisu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zmian./.
Skarżąca zaewidencjonowała te wydatki jako wartości niematerialne i prawne, ustalając ich 5-letni okres amortyzacji według stawki 20 procent.
Przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992 r. w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, zasad i stawek ich amortyzacji oraz trybu i terminów aktualizacji wyceny środków trwałych /Dz.U. nr 30 poz. 130 ze zm./ nie dawały żadnych podstaw do uznania za wartości niematerialne i prawne kosztów szkolenia pracowników i innych osób. Zgodnie z par. 3 rozporządzenia za wartości niematerialne i prawne uznaje się: 1/ koszty nabycia praw majątkowych, w szczególności projektów wynalazczych, patentów, licencji, znaków towarowych, 2/ wartość firmy, 3/ koszty organizacji i zgromadzenia kapitału zakładowego, jeżeli przepis szczególny zezwala na pokrycie tych kosztów przez jednostkę, 4/ nabyte oprogramowanie komputerów, których wartość jest wyższa niż 5.000.000 st. zł.
Cytowany przepis wymienia zatem taksatywnie koszty, które stanowią wartości niematerialne i prawne.
W świetle brzmienia tego przepisu nie można uznać poniesionych przez skarżącą wydatków na szkolenie za wydatki na nabycie praw majątkowych.
Poprzez szkolenie "przedstawicieli" skarżąca nie nabyła żadnych praw majątkowych, a zatem również wartości niematerialnych i prawnych, a więc nie mogą one być amortyzowane.
Pozostaje do rozważenia kwestia czy wydatki poniesione na szkolenie "przedstawicieli" mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów, to jest czy spełniają przesłanki określone w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z tym przepisem kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust.
1. W utrwalonym w tej mierze orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że określenie "w celu" oznacza istnienie bezpośredniego związku pomiędzy poniesionymi kosztami a przychodami podatnikami.
W sprawie niniejszej nie zostało wykazane, aby taki bezpośredni związek pomiędzy wydatkami poniesionymi przez skarżącą na szkolenie "przedstawicieli" a przychodami skarżącej zachodził.
Według twierdzeń skarżącej w szkoleniu uczestniczyli agenci i przedstawiciele skarżącej i w wyniku tego szkolenia przychody skarżącej wzrosły.
Skarżąca nie przedłożyła żadnej umowy agencyjnej, a zestawienie osób uczestniczących w szkoleniu znajdujące się w aktach podatkowych obejmuje jedynie "wykaz przedstawicieli" /20 osób/, nie agentów. Z powyższego wynika, że w szkoleniu tym nie uczestniczyły żadne osoby, z którymi skarżącą łączyła umowa agencyjna. Uczestniczyli w nim natomiast właściciele, dyrektorzy i wiceprezesi dwudziestu różnych firm stanowiących odrębne od skarżącej podmioty gospodarcze. Skarżąca przedłożyła zawartą z jedną z tych firm /Spółka z o.o. "S."/ "umowę o przedstawicielstwo". Z treści tej umowy wynika, że Spółka "S." zobowiązała się do sprzedaży na własny rachunek wyrobów wytwarzanych przez skarżącą, a skarżąca zobowiązała się do udzielenia Spółce "S." upustu cenowego. Skarżąca miała zatem sprzedawać Spółce "S." swoje wyroby po obniżonej cenie, a Spółka "S." miała te wyroby zbywać innym podmiotom - we własnym imieniu.
Nie można w tej sytuacji uznać Spółki "S." za przedstawiciela skarżącej. Przedstawicielstwo polega bowiem - zgodnie z art. 95 par. 1 i par. 2 Kc - na dokonywaniu czynności prawnych w granicach umocowania w imieniu mocodawcy. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.
Spółka "S." jako nabywca wyrobów skarżącej dokonująca sprzedaży tych wyrobów innym podmiotom we własnym imieniu, osiągała z tego tytułu określone przychody, na których wielkość mogło mieć wpływ szkolenie w zakresie sprzedaży wyrobów stolarskich, w których uczestniczył prezes wymienionej Spółki.
Trudno natomiast dopatrzyć się bezpośredniego związku pomiędzy udziałem prezesa Spółki "S." w szkoleniu a przychodami skarżącej.
Istnienia takiego związku nie można wyprowadzić z samego faktu wzrostu wartości sprzedaży dokonywanej w 1995 r. przez firmy, których pracownicy uczestniczyli w szkoleniu w stosunku do roku 1994.
II. Nie można również podzielić poglądu skarżącej, że nie uznanie odpisu dokonanego przez skarżącą na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych narusza przepis art. 16 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Zgodnie z tym przepisem nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów i wpłat na różnego rodzaje fundusze tworzone przez podatnika, kosztem uzyskania są jednak podstawowe odpisy i wpłaty na te fundusze, jeżeli obowiązek lub możliwość ich tworzenia w ciężar kosztów określają odrębne przepisy.
Obowiązek tworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych wynika z ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych /Dz.U. nr 43 poz. 163 ze zm./. Zgodnie z art. 9 tej ustawy środki funduszu są gromadzone na odrębnym rachunku bankowym.
Według wyjaśnień skarżącej nie posiadała ona w 1994 r. odrębnego rachunku dla gromadzenia środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Z porównania kwoty pozostałej z tego funduszu z roku 1993 z wydatkami poniesionymi na rzecz pracowników w roku 1994 wynika, że kwota której dotyczył odpis dokonany w 1994 r., nie została w tymże roku przez skarżącą na cele funduszu wydatkowana. Zasadnie organy podatkowe uznały, że dokonanie operacji księgowej w postaci odpisu bez przekazania środków na specjalnie otwarty rachunek bankowy nie jest wystarczające do uznania kwoty odpisu za koszty uzyskania przychodów. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach wydanych m.in. na sprawach SA/Rz 1699/95 wyrok z dnia 9 maja 1996 r., SA/Wr 3466/95 - wyrok z dnia 27 marca 1997 r., I SA/Po 322/96 - wyrok z dnia 10 października 1996 r.
Z wyżej przytoczonych motywów - wobec nie stwierdzenia w zaskarżonej decyzji naruszenia prawa - Sąd na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zmian./ skargę oddalił.