Uzasadnienie
Skarżący EA pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Równocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego, który na wezwanie z dnia [...] podpisał. W uzasadnieniu wniosku podał, że obecnie mieszka razem z matką w mieszkaniu kwaterunkowym o pow. [...] m2. Skarżący wskazał, że łączny osiągany dochód nie pozwala na opłacenie wszystkich bieżących opłat oraz spłatę powstałych zaległości. Matka pobiera emeryturę w wysokości [...], z której opłaca wszystkie wydatki związane z utrzymaniem mieszkania. Przychody osiągane z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przekazywane są na pokrywanie innych kosztów związanych z leczeniem matki, a także naukę.
Skarżący podał, że w miarę możliwości starają się spłacać wszystkie zaległości. Skarżący wskazał, że ukończył studia doktoranckie z informatyki i obecnie prowadzi badania związane z pseudolosowością oraz jest w trakcie pisania rozprawy doktorskiej na temat zagadnienia pseudolosowości. Zamierza również rozpocząć dodatkowe kształcenie w związku z podnoszeniem swoich kwalifikacji z dziedziny informatyki. Wnioskodawca wskazał, że trwające już kilkuletnie działania urzędnicze mają szczególny wpływ na jego osiągnięcia w nauce, a także na stan zdrowotny i materialny. Wnioskodawca podał, że w związku ze sprawą musiał wykreślić się z listy biegłych sądowych, co spowodowało utratę części dochodów oraz brak możliwości swobodnego kontynuowania badań.
Skarżący wskazał, że organizowane do dnia dzisiejszego działania przeciwko niemu są różnorodne i wykonywane z premedytacją przez osoby trzecie za pośrednictwem innych osób w tym nawet znajomych. Wnioskodawca podał, że z uwagi na jego obecną sytuację życiową i majątkową nie stać go na wniesienie opłaty, która jest bardzo wysoka, ponieważ nie stać go na bieżące utrzymanie. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] córką i z matką. Skarżący nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, posiada samochód F, rok prod. [...] o wartości brutto [...], samochód jest częściowo uszkodzony oraz V, rok prod. [...] o wartości brutto [...], samochód wymaga remontu, wnioskodawca nie posiada biżuterii i innych przedmiotów o wartości powyżej [...], posiada mieszkanie komunalne o pow. [...] m2.
Osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego majątku. Wnioskodawca podał, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej uzyskuje dochód netto w wysokości [...], matka z tytułu emerytury uzyskuje dochód netto w wysokości [...]. Skarżący wskazał, że zobowiązania i stałe wydatki wynoszą: [...]. Skarżący podał, że ciążą na nim zobowiązania wobec ZUS, Urzędu Skarbowego, z tytułu alimentów, ubezpieczenia na życie, czynszu i rat z tytułu czynszu.
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi wyjaśnił, że wnosi o ustanowienie doradcy podatkowego. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje w związku małżeńskim, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. Skarżący oświadczył, że nie posiada i nie posiadał wartościowych przedmiotów. Wnioskodawca podał, że jego konta osobiste oraz firmowe zostały zajęte przez Urząd Skarbowy i komorników. Poinformował, że w okresie ostatnich [...] miesięcy z kont nie korzystał. Skarżący do pisma załączył deklaracje dla podatku od towarów i usług za [...], z których wynika, że w [...] podatnik wykazał podstawę opodatkowania w wysokości [...], podatnik nabył towary i usługi za wartość netto [...], w [...] skarżący wykazał podstawę opodatkowania w wysokości [...], podatnik nabył towary i usługi za wartość netto [...].
Skarżący załączył ewidencję przychodów i rozchodów, z której wynika, że w okresie [...] przychody wyniosły [...], koszty uzyskania przychodów [...]. Wnioskodawca załączył historię operacji z rachunku bankowego matki, z którego wynika, że w dniu [...] uruchomiono linię kredytową, w dniu [...] wypłacono kredyt w wysokości [...], rata kredytu wynosi [...] miesięcznie, w dniu [...] uruchomiono linię kredytową w wysokości [...], rata kredytu wynosi [...]. Skarżący załączył zeznania roczne podatkowe za [...], z których wynika, że w [...] przychód skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...], dochód [...], z działalności wykonywanej osobiście przychód skarżącego wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i dochód [...], w [...] przychód skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę wyniósł [...], koszty uzyskania przychodu [...], dochód [...], z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej przychód skarżącego wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...] i strata [...].
Matka skarżącego w [...] z tytułu emerytury uzyskała dochód w wysokości [...], z innych źródeł w wysokości [...]. Z załączonych przez skarżącego wyciągów z rachunków bankowych wynika, że matka wnioskodawcy posiada kartę kredytową w A, limit na karcie wynosi [...], kwota całkowita do spłaty [...]. Skarżący załączył wyciągi z rachunku bankowego matki prowadzonego przez A za okres [...], saldo końcowe na tym rachunku wynosi [...], na rachunek ten w okresie [...] wpłynęły środki z tytułu świadczenia z ZUS w wysokości [...], z rachunku tego przelano środki tytułem części alimentów dla córki skarżącego, częściowych zapłat za faktury, spłat należności, rat kredytów.
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...], nadanej listem poleconym w dniu [...] oświadczył, że środków trwałych nie posiada i dlatego ewidencji środków trwałych nie załącza. Oświadczył również, że nie zatrudnia pracowników. Wnioskodawca wyjaśnił, że osiąga dodatkowy dochód z prac dorywczych czy nieregularnych zleceń czy też dorabia za granicą i w ten sposób dodatkowo uzyskuje średni dochód w wysokości [...] miesięcznie. Skarżący oświadczył, że on i jego matka nie posiadają udziałów ani akcji w spółkach, nie pełnią też funkcji członka zarządu, prokurenta, członka rady nadzorczej. Skarżący podał, że obecnie z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej ponosi stratę. Koszty utrzymania skarżącego i jego matki ponoszone są z emerytury matki i z uzyskiwanych przez wnioskodawcę dochodów.
Do pisma załączył kserokopie: zawiadomień Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego skierowanego do B, zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] skierowanego do C, z dnia [...] skierowanego do D, z dnia [...] skierowanego do E, zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia [...] o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat, zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia [...] o zajęciu wynagrodzenia za pracę oraz wierzytelności zasiłku chorobowego i wezwania do dokonywania potrąceń, zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia [...] o zajęciu rachunku bankowego i zakazie wypłat, zawiadomienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia [...] o zajęciu wynagrodzenia za pracę oraz wierzytelności zasiłku chorobowego i wezwania do dokonywania potrąceń, zawiadomień Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] skierowanego do F o zajęciu wynagrodzenia za pracę, zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego skierowanego do G, zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej skierowanego do Sądu Rejonowego, zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] o zajęciu innej wierzytelności skierowanego do Sądu Rejonowego, zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej skierowanego do H, zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej skierowanego do I, protokołu zajęcia ruchomości z dnia [...], zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem skierowanego do J, zawiadomienia Urzędu Miejskiego z dnia [...], na podstawie którego poinformowano, że w dniu [...] Wydział Spraw Obywatelskich dokonał wpisu w rejestrze pojazdów marki: F i V o treści "pojazd nie może być darowany, ani sprzedany bez zgody Sądu lub Komornika".
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i,wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego doradcy podatkowego, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącego wynika, że nie pozostaje w związku małżeńskim, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, która jest emerytką, wnioskodawca ma na utrzymaniu [...] córkę, na którą płaci alimenty, które, jak wynika z załączonego wyciągu z rachunku bankowego matki, płaci w części. Z tego tytułu prowadzone były wobec skarżącego postępowania egzekucyjne, na co skarżący załączył do akt sprawy kserokopie dokumentów. Z oświadczeń skarżącego wynika, że prowadzi działalność gospodarczą, z tego tytułu ponosi stratę, nie posiada środków trwałych i nie zatrudnia żadnych pracowników.
Skarżący nie posiada nieruchomości, mieszka w mieszkaniu kwaterunkowym, ma zaległości w opłacaniu czynszu. Wnioskodawca posiada [...] samochody, o wartości ok. [...], który jest częściowo uszkodzony, o wartości ok. [...] z [...], który wymaga remontu, na w.w pojazdach dokonano zastawu rejestrowego, skarżący nie posiada innego majątku, t.j. oszczędności, wierzytelności, innych przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Matka, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, również nie posiada żadnego majątku. Matka wnioskodawcy ma [...] lat, jest emerytką, otrzymuje emeryturę w wysokości [...] netto.
Skarżący i jego matka nie posiadają udziałów w spółkach, nie pełnią również funkcji członka zarządu, czy prokurenta. Wnioskodawca i jego matka utrzymują się z emerytury matki i ze środków, które skarżący osiąga z tytułu prac dorywczych.
W przedmiotowej sprawie skarżący wykazał, że z uzyskiwanych przez niego i jego matkę środków nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący nie posiada również żadnego majątku, z którego mógłby ponieść choć w części w.w koszty.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.