Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] P.S. zwrócił się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o udzielenie pomocy przewidzianej przepisami ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Wnioskodawca podał, że obciążony jest na kwotę [...], z czego [...] dotyczy zaległości w podatku obrotowym za rok [...], a kwota [...] dotyczy zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok [...]. Z kolei z załączonego do wniosku zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego wynika, że organ egzekucyjny obciążył zobowiązanego również kosztami egzekucyjnymi w wysokości [...].
Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając jako organ egzekucyjny na podstawie art. 17 § 1 oraz art. 64e § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odmówił P.S. umorzenia kosztów egzekucyjnych.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że pismo zobowiązanego zostało potraktowane jako wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych powstałych w wyniku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...].
Organ wskazał, że koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeśli spełniony zostanie jeden z warunków wskazanych w art. 64 e § 2 ustawy egzekucyjnej.
Odmawiając umorzenia organ wyjaśnił, że powoływanie się przez zobowiązanego na trudną sytuację finansową spowodowaną prowadzeniem w latach ubiegłych działalności gospodarczej, w związku z którą powstały zaległości podatkowe, nie może stanowić szczególnej okoliczności przemawiającej za umorzeniem kosztów egzekucyjnych.
Z problemem tym na rynku boryka się bowiem obecnie wiele firm. Podejmując działalność gospodarczą zawsze ponosi się pewne ryzyko z tym związane. Na uwagę zasługuje to, iż zobowiązany osiąga dochody z tytułu zatrudnienia w firmie A. oraz z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Posiada zatem źródła dochodów, z których może uregulować koszty egzekucyjne. Podkreślić należy również to, iż pomimo, że na podatniku ciąży do uregulowania wysokie zobowiązanie z tytułu należności podatkowych, to w pierwszej kolejności ze środków uzyskanych z egzekucji pokrywa się koszty egzekucyjne. W tym przypadku umorzenie kosztów egzekucyjnych działałoby ze szkodą na rzecz organu egzekucyjnego, który w związku z prowadzoną przeciwko zobowiązanemu egzekucją, podniósł już koszty z tym związane.
W zażaleniu z dnia [...] P.S., odnosząc się do treści uzasadnienia zaskarżonego aktu, zwrócił uwagę na okoliczność, że jego zatrudnienie w firmie A. ustało z dniem [...]. Z kolei o wysokości swoich dochodów poinformował w "Oświadczeniu o stanie majątkowym" złożonym w dniu [...] w Urzędzie Skarbowym.
Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia podzielił pogląd organu egzekucyjnego, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki przewidziane w art. 64 e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Ponadto wskazano, że z poczynionych przez organ egzekucyjny ustaleń wynika, że zobowiązany w dniu [...] zawarł umowę na zbycie [...] udziałów o łącznej wartości [...]. Taką samą umowę zawarła małżonka zobowiązanego. Z kolei rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło wskutek wypowiedzenia złożonego przez zobowiązanego.
Powyższe okoliczności oraz fakt, że stosowane środki egzekucyjne są częściowo skuteczne, miały wpływ na podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych.
W skardze z dnia [...] P. S. zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 64 e § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zdaniem skarżącego organy nie przeprowadziły należycie postępowania wyjaśniającego. W szczególności zwrócił uwagę na okoliczność, że kwota ok. [...], wskazana jako roczny dochód z gospodarstwa rolnego, jest w całości przeznaczana na bieżące utrzymanie rodziny. Ponadto wskazał, że dochód uzyskany ze sprzedaży udziałów w spółce A. zostały przekazane w [...] na spłatę kredytu z A. S.A., a w [...] - przejęte przez Urząd Skarbowy tytułem spłaty zaległych zobowiązań podatkowych.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W przedmiotowej sprawie skarga okazała się zasadna, choć nie z przyczyn podanych w skardze.
Instytucja umorzenia kosztów egzekucyjnych w administracji uregulowana w art. 64e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma niewątpliwie charakter uznaniowy, co nie oznacza jednak dowolności w jej stosowaniu. Organ, w celu prawidłowego zastosowania wskazanej normy prawnej i wydania odpowiedniego postanowienia, jest obowiązany przeprowadzić postępowanie dowodowe dla wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia. Ustalając stan faktyczny, organ zobowiązany jest jednocześnie badać, czy w sprawie zachodzą przesłanki do umorzenia kosztów egzekucyjnych, które wymienione zostały w § 2 wskazanego wyżej artykułu ustawy egzekucyjnej.
Tymi przesłankami są;
- - nieściągalność dochodzonego obowiązku lub wykazanie przez zobowiązanego, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej,
- - ważny interes publiczny,
- - niewspółmierność wydatków egzekucyjnych do kosztów egzekucyjnych, gdyby ściągnięciu podlegały tylko te koszty.
Wskutek prawidłowego przeprowadzenia postępowania i ustalenia braku powyższych przesłanek organ byłby zobowiązany do odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych.
W przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego, oprócz przytoczenia brzmienia art. 64 e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, brak szczegółowego odniesienia się do każdej z omawianych przesłanek.
W uzasadnieniu faktycznym rozstrzygnięcia organ powołał tylko dwie okoliczności faktyczne: dochód z tytułu zatrudnienia w firmie A. i prowadzonego gospodarstwa rolnego. Organ nie dokonał natomiast analizy sytuacji rodzinnej i materialnej zobowiązanego opisanej w oświadczeniu z dnia [...]. Należy przy tym zauważyć, że dopiero w skardze zawarto informację, że z dochodów z gospodarstwa rolnego utrzymują się - oprócz skarżącego i jego żony - również syn (bezrobotny).
Z kolei informację o dochodach ze zbycia udziałów w spółce A. zawarto nie w postanowieniu z dnia [...], ale w piśmie przekazującym zażalenie organowi odwoławczemu. Tak więc do tej okoliczności skarżący mógł się odnieść dopiero w skardze do Sądu.
W dalszym postępowaniu organ egzekucyjny powinien ponownie dokonać analizy sytuacji rodzinnej i materialnej zobowiązanego przy uwzględnieniu przesłanek, o których mowa w art. 64 e ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach i wykonalności postanowień orzeczono na podstawie art. 152 i 200 w/w ustawy.
/-/ K.Pawlicki /-/ M.Skwierzyńska /-/ E.Brychcy uk