Uzasadnienie
Decyzją z dnia 13 lutego 2002r. Przewodniczący Zarządu Miejskiego w Z.ustalił S. G. wymiar zobowiązania w podatku rolnym za budynek mieszkalny i grunty o łącznej powierzchni [...], w tym grunty własne [...]i grunty dzierżawione od gminy [...]za rok 2002.
Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z., podnosząc w uzasadnieniu, że ww. decyzją błędnie naliczono mu podatek rolny od nieruchomości stanowiących własność podatnika oraz od gruntów dzierżawionych przez niego od Gminy. Gmina Z. z dniem [...] wypowiedziała umowę dzierżawy zawartą z podatnikiem. Zdaniem podatnika fakt wypowiedzenia przez Gminę dzierżawy stanowi podstawę do odliczenia od należnego podatku zobowiązania z tytułu podatku rolnego od dzierżawionego gruntu i do żądania przez niego zwrotu nadpłaty ww. podatku.
Decyzją z dnia[...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art.121 § 1 i art.123 § 1 oraz art.200 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art.3 ust.1 pkt. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1985r. o podatku rolnym (t.j. Dz.U.93.94 poz.431) obowiązek uiszczania podatku rolnego spoczywa m.in. na osobach fizycznych posiadających na podstawie umowy albo innego tytułu prawnego, bądź bezumownie grunty wchodzące w skład gospodarstw rolnych stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy. Organ podatkowy I instancji w zaskarżonej decyzji nie ustalił w sposób jednoznaczny czy przedmiotowe grunty pomimo rozwiązania umowy dzierżawy znajdują się w dalszym ciągu w posiadaniu podatnika. Jedynie taki stan faktyczny uzasadniałby nałożenie na S. G. podatku rolnego także za grunty objęte rozwiązaną umową dzierżawy. W związku z tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za celowe przeprowadzenie oględzin ww. gruntów.
Zgodnie z decyzją organu odwoławczego organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę przeprowadził oględziny, w wyniku których stwierdził, że na przedmiotowym gruncie znajdują się samosiejki nie nadające się, zdaniem podatnika do dalszej uprawy.
Następnie postanowieniem z dnia [...]Przewodniczący Zarządu Miejskiego w Z. działając na podstawie art.201 § 1 pkt. 2 i §3, art.216 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137 poz.926 ze zm.), zawiesił postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wymiaru podatku rolnego od dzierżawionego przez S. G. gruntu do czasu wydania wyroku przez Sąd Rejonowy Wydział Cywilny w Ś. w sprawie o sygn.akt [...]o unieważnienie aktu notarialnego z dnia [...]Nr [...]dotyczącego sprzedaży działek dzierżawionych do dnia[...]. przez podatnika.
Na postanowienie to S. G. złożył zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Podatnik, powołując się na art.123 § 1 Ordynacji podatkowej podnosi, że w toku postępowania przed organem podatkowym I instancji wbrew obowiązującym przepisom, został pozbawiony prawa czynnego udziału w tym postępowaniu, a także nie miał możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego zgodnie z art. 200 § 1 Ordynacji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art.39 ust.5 ustawy z dnia 08 marca 1990 o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 142 poz.1591), art. 1i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 79 poz. 856), art. 233 § 1 w związku z art.201 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia 13 czerwca 2002r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że organ podatkowy I instancji zgodnie z prawem zawiesił postępowanie, gdyż wydanie decyzji w sprawie podatku rolnego uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Rejonowy w Ś. - Wydział Cywilny. Podatnik bowiem wystąpił do Sądu Rejonowego z pozwem o uznanie umowy sprzedaży nieruchomości oraz dzierżawy tejże nieruchomości za nieważne i przywrócenie mu posiadania dzierżawionego gruntu.
Na powyższe postanowienie S. G.złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi podatnik zarzuca organowi podatkowemu I instancji wadliwe postępowanie co do przeznaczenia przedmiotowych gruntów, a nadto kwestionuje naliczenie podatku rolnego od wcześniej dzierżawionych przez niego działek za czas, w którym sporne grunty znajdowały się we władaniu Gminy Z. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy II instancji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skargę uznać należy za uzasadnioną.
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia zauważyć należy zgodnie z art.201 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej zawieszenie postępowania podatkowego następuje w sytuacji, gdy wydanie decyzji przez organ podatkowy uzależnione jest od rozpatrzenia zagadnienia wstępnego (zwanego też kwestią wstępną lub prejudycjalną) przez sąd lub inny organ.
Miano kwestii wstępnej obejmuje zaś zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie (wyrok NSA w Lublinie sygn.akt I SA/Lu 1199/96 z dnia 28 lutego 1997r. nie publ. LEX nr 32663 oraz postanowienie NSA w Krakowie sygn.akt I SA/Kr 519/96 z dnia 21 listopada 1996r. nie publ. LEX nr 28934) wszelkie sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie toczącej się przed organem podatkowym uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego należącego z istoty swojej do kompetencji innego sądu lub organu.
Organ podatkowy władny jest zawiesić toczące się przed nim postępowanie podatkowe opierając się na art.201 § 1 pkt. 2 jeżeli łącznie wystąpią następujące przesłanki:
- 1. postępowanie podatkowe jest w toku,
- 2. rozstrzygnięcie sprawy podatkowej będącej jego przedmiotem uzależnione jest od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd lub inny organ
- 3. zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.
Ww. przepis może więc stanowić podstawę zawieszenia postępowania podatkowego, jeżeli między wydaniem deczyji w sprawie, a rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego zachodzi związek przyczynowy.
W przedmiotowej sprawie postępowanie podatkowe zostało zawieszone ze względu na toczące się przed Sądem Rejonowym w Ś. postępowanie cywilne w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu notarialnego dotyczącego sprzedaży gruntów dzierżawionych przez skarżącego, z którym gmina rozwiązała umowę dzierżawy. Według przyjętego przez organy podatkowe tak I jak i II instancji poglądu rozstrzygnięcie kwestii ważności ww. aktu stanowi w przedmiotowej sprawie kwestię prejudycjalną, której rozstrzygnięcie jest konieczne celem wydania decyzji rozstrzygającej o wysokości zobowiązania podatkowego S. G. w podatku rolnym za rok 2002.
Pogląd ten uznać należy za błędny. Celem toczącego się przed Sądem Rejonowym postępowania jest rozstrzygnięcie sporu między Gminą Z., a skarżącym dotyczącego bezpodstawnego - zdaniem S. G. - rozwiązania z nim umowy dzierżawy i następnie sprzedaży gruntów stanowiących przedmiot tej umowy. Postępowanie podatkowe ma zaś na celu ustalenie czy na S.G. ciąży zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym i określenie wysokości podatku. Warunkiem koniecznym dla określenia wysokości podatku rolnego należnego od skarżącego jest jedynie, zgodnie z art.3 ust.1 pkt. 2 ustawy o podatku rolnym wykazanie, że skarżący - i w jakim okresie - posiadał na podstawie umowy lub bezumownie przedmiotowy grunt w roku podatkowym 2002.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że organy podatkowe bezzasadnie zawiesiły postępowanie podatkowe w sytuacji, gdy kwestia będąca przedmiotem postępowania sądowego wszczętego z powództwa S. G, nie ma istotnego znaczenia dla sprawy ustalenia mu podatku rolnego za rok 2002.
W niniejszej sprawie organy podatkowe winny prawidłowo ustalić w jakim okresie i w jakim rozmiarze skarżący posiadał dzierżawione grunty i ustalić (uwzględniając grunty własne podatnika) S. G. podatek rolny za rok 2002r, a nie zawieszać postępowanie podatkowe.
Z wyżej wskazanych względów, skoro zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie I instancji naruszają przepis art.201 § 1 pkt.2 Ordynacji podatkowej na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c ustawy z dnai 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.12670) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1271). O kosztach orzeczono na podstawie art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
/-/K.Pawlicki /-/I.Konieczna /-/B.Koś