Uzasadnienie
Skarżąca EM, reprezentowana przez adwokata, pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Równocześnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że miesięczne, średnie koszty utrzymania rodziny wynoszą: [...]. Wnioskodawczyni podała, że jak zaoszczędzi na prądzie, wodzie i żywności może kupić odzież. Skarżąca podała, że spłaca mandat karny nałożony przez Sąd w ratach po [...] miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, matką, ojcem i z synami w wieku [...] lat. Skarżąca podała, że posiada mieszkanie o pow. [...] m2, pawilon handlowy, który został zajęty przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, ruchomości, które zostały zajęte przez Urząd Skarbowy i Komornika Sądowego, wnioskodawczyni nie posiada innych nieruchomości oraz oszczędności. Skarżąca podała, że mąż otrzymuje zasiłek chorobowy w wysokości [...], matka w wysokości [...], ojciec otrzymuje rentę w wysokości [...].
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że zawiesiła działalność gospodarczą w [...], którą następnie w [...] zlikwidowała. Z końcem [...] zamknęła rachunki bankowe. Skarżąca oświadczyła, że nie posiadają udziałów w spółkach. Małżonek i matka obecnie nie otrzymują zasiłku chorobowego, nie podjęli pracy z uwagi na stan zdrowia, czekają na rozpatrzenie wniosków o przyznanie renty. Skarżąca podjęła pracę, ale po miesiącu okazało się, że z uwagi na stan zdrowia nie jest w stanie pracować. Wnioskodawczyni obecnie leczy się i pozostaje na zwolnieniu lekarskim. Osoby, z którymi skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym nie prowadzą działalności gospodarczej. Rodzice i mąż skarżącej również chorują. Skarżąca podała na co ona, jej rodzice i małżonek chorują. Wnioskodawczyni wskazała, że starszy syn uczy się, młodszy przebywa w domu.
Do pisma załączyła wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej R.P., z którego wynika, że z dniem [...] zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni załączyła kserokopię decyzji, z której wynika, że posiada nieruchomość, na której ustanowiono hipotekę przymusową oraz pojazdy mechaniczne, na których ustanowiono zastawy skarbowe zabezpieczające spłatę zaległości podatkowych, zeznania roczne podatkowe za [...], zaświadczenie z dnia [...], z którego wynika, że wnioskodawczyni leczy się.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że ze złożonych przez skarżącą oświadczeń wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, rodzicami i z dziećmi. Wnioskodawczyni posiada mieszkanie o pow. [...] m2, pawilon handlowy, na którym ustanowiono hipotekę przymusową oraz pojazdy mechaniczne, na których ustanowiono zastaw skarbowy. Obecnie skarżąca ma problemy ze zdrowiem, leczy się. Również rodzice i mąż skarżącej chorują, przy czym ojciec ma przyznaną rentę, matka i małżonek wnioskodawczyni byli na zasiłkach chorobowych, starają się o przyznanie renty. Skarżąca nie ma zatem środków na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Majątek, który posiada, z uwagi na zajęcia, również nie może stanowić źródła finansowania tych kosztów.
W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.