Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. o nr [...] Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej określił Spółce z o. o. "A" w P. w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do października oraz grudzień [...] r., styczeń i luty [...] r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc, za miesiąc listopad [...] r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika, za miesiące marzec i kwiecień [...] r. zobowiązanie podatkowe, zaległość wraz z odsetkami oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe za listopad [...] r., marzec i kwiecień [...] r.
Po wniesieniu przez Spółkę odwołania Inspektor wydał w trybie art. 226 § 1 Ordynacji podatkowej nową decyzję z dnia [...] r.
Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie zarzucając jej naruszenie art. 226 § 1 Ordynacji poprzez nieuwzględnienie w całości żądania strony.
Decyzją z dnia [...] r. Izba Skarbowa uchyliła decyzję z [...] r. w całości i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu podano, że zgodnie z treścią art. 226 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli organ podatkowy, który wydał decyzję, uzna, że odwołanie wniesione przez stronę zasługuje na uwzględnienie w całości, wyda nową decyzję, którą uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Przesłanką zastosowania uregulowanej w powyższym przepisie instytucji samokontroli organu I instancji jest tylko i wyłącznie sytuacja, gdy wniesione dowołanie zasługuje na uwzględnienie w całości.
Kolejną decyzję w sprawie wydał w dniu [...] r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej.
Od tej decyzji Spółka wniosła odwołanie.
Decyzją z dnia [...] r. Izba Skarbowa, działając w oparciu o art. 233 §1 pkt 2 lit. "a" Ordynacji podatkowej, uchyliła decyzję organu I instancji w całości i umorzyła postępowanie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że decyzja z [...] r. wydana została w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, po uchyleniu przez Izbę decyzji z [...] r. W związku zaś z uchyleniem tejże decyzji w obrocie prawnym pozostawała i nadal pozostaje pierwsza decyzja Inspektora Kontroli Skarbowej z [...] r. W tej sytuacji po przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organ I instancji zobowiązany był ustosunkować się do złożonego przez stronę pierwszego odwołania, a nie wydać nową decyzję. Takie rozstrzygnięcie spowodowało, że w obecnym stanie sprawy istnieją dwie decyzje orzekające co do istoty w tym samym zakresie. Dlatego wtórną decyzję należało wyeliminować z obrotu prawnego.
Od tej decyzje Spółka wniosła skargę do Ośrodka Zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której podniosła, że umorzenie postępowania było nieprawidłowe. Według skarżącej organ odwoławczy winien rozstrzygnąć co do istoty sprawy, uwzględniając wszelkie zarzuty wniesione przez Spółkę w toku całego postępowania albo, uchyliwszy decyzję, zobowiązać organ I instancji do ustosunkowania się do odwołania.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie skarga okazała się zasadna. Słusznie bowiem zauważyła skarżąca Spółka, iż organ odwoławczy stwierdzając naruszenie art. 226 §1 Ordynacji podatkowej powinien rozstrzygnąć co do istoty.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażono już pogląd, że "gdy w wyniku odwołania od decyzji, wydanej w trybie art. 226 § Ordynacji podatkowej (uchylającej decyzję, od której złożono pierwsze odwołanie), organ odwoławczy uchyla tę decyzję, to powinien jednocześnie rozpatrzyć pierwsze odwołanie i wydać rozstrzygnięcie odnoszące się do decyzji, od której wniesiono to odwołanie" (wyrok NSA z dnia 17 lipca 2001 r., sygn. I SA/ Łd 1045/99, opubl. "Przegląd Podatkowy" z 2002 r., nr 4, s. 63, "Lex" nr 53242).
W okolicznościach niniejszej sprawy nic nie stało na przeszkodzie, aby Izba Skarbowa rozpoznając odwołanie od decyzji z [...] r., rozstrzygnęła sprawę co do istoty. W konsekwencji wydanie decyzji z dnia [...] r. spowodowało jedynie przedłużenie postępowania w czasie.
Sąd, uchylając decyzje wymienione w p. I sentencji wyroku, działał na podstawie art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z nim Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Podzielić przy tym należy pogląd, że rozstrzygnięcie kwestii "głębokości" upoważnień do orzekania sądu administracyjnego powinno odpowiadać istocie i funkcjom sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej.
W świetle podstawowego celu tej kontroli, o którym mowa w art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, należy przyjąć, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest - przez wydanie orzeczenia - stworzenie takiego stanu, że w obrocie nie będzie istniał i funkcjonował żaden akt lub czynność organu niezgodny z prawem (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod. red. Tadeusza Wosia, Warszawa 2005 r., s. 440-442).
W przedmiotowej sprawie skład orzekający uznał, że nie mogą się ostać w obrocie prawnym zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzje wymienione w p. I sentencji niniejszego wyroku.
Skutkiem takiego rozstrzygnięcia aktualne pozostaje rozpoznanie odwołania od decyzji z dnia [...] r.
W tych okolicznościach orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" w związku z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200, a o wstrzymaniu wykonania - na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ K. Pawlicki /-/ M. Skwierzyńska /-/ S.Zapalska