Uzasadnienie
Decyzją z dnia 10.06. [...]r. o nr [...] Burmistrz na podstawie art.207 i 210 w zw. z art. 21 § 3 i art. 53 § 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 z późn, zm.; dalej Ordynacja podatkowa), art.9 i 11 ust.1 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9 poz.31 z 1991 r. z póź. zm.) i Uchwały Rady Miejskiej nr XLIV/312/98 z dnia 30.01.1998 r., III/24/98 z 11.12.1998 r., XIX/141/99 z dnia 30.11.1999 r. postanowił określić T.P. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych w łącznej kwocie [...]zł oraz określić wysokość odsetek za zwłokę w łącznej kwocie [...]zł. Decyzja ta została doręczona w miejscu zamieszkania T.P. w G., przy ul. [...] w dniu 13.06. [...]r. jego żonie K.P., która podjęła się oddania pisma adresatowi. Doręczenie zostało dokonane przez pracownika Urzędu Miejskiego – W.K. – za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na którym K.P. podpisała odbiór i wpisała datę odbioru.
Odwołanie od tej decyzji datowane na 28.06. [...]r. nadane zostało przez T.P. w Urzędzie Pocztowym dnia 12.07. [...]r. W treści odwołania wskazano, że decyzja Burmistrza z dnia 10.06. [...]r. została doręczona odwołującemu dnia 27.06. [...]r.
Postanowieniem z dnia 5.08. [...]r. w sprawie [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art.1, 2 i art.17, 28 ustawy z dnia 12.10.1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. nr 79 poz.856) oraz art.228 § 1 pkt.2 i § 2 w zw. z art.223 § 2 pkt.1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz.926 ze zm.; dalej Ordynacja podatkowa) postanowiło stwierdzić, że odwołanie T.P. zostało wniesione z uchybieniem terminowi przewidzianemu dla jego wniesienia w art. 223 § 2 pkt.1 Ordynacji podatkowej. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał, że odbiór decyzji w dniu 13.06. [...]r. został potwierdzony na druku "potwierdzenie odbioru" znajdującym się w aktach sprawy. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W przypadku nie zachowania terminu zgodnie z art.228 § 1 pkt.2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy wydaje postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, co skutkuje pozostawieniem go bez rozpatrzenia. Termin do złożenia odwołania upłynął z dniem 27.06. [...]r. Wskazano także na tryb przywracania terminu do wniesienia odwołania.
Od tego postanowienia T.P. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wniósł w niej o uchylenie zaskarżonego postanowienia lub o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienia odwołania jako skutecznego.
W uzasadnieniu stwierdził, że postanowienie zostało wydane "w sposób mechaniczny i niedopuszczalny" nie uwzględniając ważnego interesu podatnika. Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego podniósł, że każda decyzja musi dotrzeć bezpośrednio do adresata, co oznacza, że odbiór decyzji musi własnoręcznie potwierdzić adresat. Wydanie decyzji oznacza nie tylko jej sporządzenie lecz także wprowadzenie jej do obrotu prawnego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie zostało wykazane jakoby odbiór decyzji nastąpił 13.06. [...]r. Doręczenie przez pracownika Urzędu Miejskiego na druku zwrotnego poświadczenia odbioru nie jest żadnym dowodem doręczenia dnia 13.06. [...]r. przedmiotowej decyzji i własnoręcznym potwierdzeniem przez adresata czyli przez T.P. Podniósł, że nie przedstawiono mu kserokopii tego dowodu. Termin policzono błędnie od dowolnie przyjętej i nie wpisanej własnoręcznie przez niego daty doręczenia.
Wskazał, że dopiero z treści uzasadnienia dowiedział się, że przywrócenie terminu możliwe jest tylko na wniosek zainteresowanego. Ani Burmistrz ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie doręczyło mu postanowienia, ani zawiadomienia z art.162 § 1 i 2 i art.163 § 1, 2 i 3 Ordynacji podatkowej. Co pozbawiło go prawa wniesienia zażalenia na wypadek przewidziany w art.163 § 3 Ordynacji podatkowej. Naruszono zadaniem skarżącego zasadę, ze urzędy jak i wymiar sprawiedliwości winny być ludziom przyjazne. Publiczną tajemnicą jest, że urzędy nie uwzględniają ważnego interesu podatnika. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie przytoczono żadnych dowodów, ani logicznych argumentów, że w przedmiotowej sprawie nie został wniesiony wniosek o przywrócenie terminu. Zdaniem autora skargi z wyłącznej winy organów pozbawiono go obrony jego praw.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do przepisu art.97 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153 po.1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz 1270). Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy obowiązujące, a zatem przepisy ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. u. Nr 74 poz.368 ze zm.).
Na podstawie art.134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postępowaniu sądowo – administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius).
Skarga okazała się bezzasadna albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Tryb doręczania pism przez organ podatkowy został całościowo i szczegółowo uregulowany w Rozdziale 5 Działu IV Ordynacji podatkowej. Sposób doręczania bezpośrednio pisma adresatowi został zawarty w art.148 Ordynacji podatkowej. Jednakże jego uzupełnienie stanowi przepis art.149 Ordynacji podatkowej. Przewiduje on mianowicie, że w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Doręczenie to określane jest jako zastępcze. Ma ono charakter uzupełniający, a jego celem jest przede wszystkim umożliwienie biegu postępowania w przypadku opieszałości lub złej woli adresatów.
Wymaga podkreślenia, że taka forma doręczenia ma charakter równorzędny z doręczeniem pisma samej stronie. Możliwość i skuteczność doręczenia w trybie art.149 Ordynacji podatkowej uzależniona jest od spełnienia łącznie kilku przesłanek. Są nimi: nieobecność adresata w danym momencie w mieszkaniu, w którym zamieszkuje, pismo zostaje oddane domownikowi, odbiór pisma zostaje pokwitowany przez domownika i osoba ta zobowiązuje się oddać pismo adresatowi.
Wszystkie te niezbędne warunki zostały spełnione przy doręczeniu decyzji żonie skarżącego K.P. w dniu 13.06. [...]r. i w takim przypadku za datę doręczenia uznaje się datę doręczenia pisma domownikowi. W tym momencie procedura doręczenia się kończy i okoliczność, że osoba ta nie oddała w stosownym czasie pisma do rąk adresata nie ma wpływu na bieg terminu związanego z datą doręczenia, np. terminu do wniesienia odwołania (por. t.6 do art.149 w Ordynacja podatkowa. Komentarz, S.Babiarz i inni, Wydawnictwo prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, str.467-8 i powołane tam orzecznictwo). Przepisy zatem nie wymagają bezwzględnego doręczania pism bezpośrednio do rąk adresata dla ich skuteczności.
Bezpodstawne są także wywody uzasadnienia skargi dotyczące naruszenia art.162 i art.163 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy wskazał jedynie stronie na możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Wobec braku wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przez T.P. organy podatkowe nie mogły rozpatrywać tej kwestii, a tym samym naruszyć jakichkolwiek uprawnień skarżącego. Nie można zatem przyjąć, by organy podatkowe naruszyły zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych wyartykułowaną w przepisie art.121 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie bowiem z art.162 § 1 Ordynacji podatkowej termin można przywrócić jedynie na wniosek osoby zainteresowanej, a niedopuszczalne jest prowadzenie tego postępowania z urzędu przez organy podatkowe.
Na marginesie powyższych rozważań należy podnieść, że przyjmując nawet jako datę doręczenia wskazywany przez skarżącego w odwołaniu dzień 27.06. [...]r., to i tak termin do wniesienia odwołania upłynął bezskutecznie dnia 11.07. [...]r. Odwołanie zostało bowiem nadane listem poleconym dopiero dnia 12.07. [...]r.
Z tych przyczyn, nie dopatrując się naruszenia procesowego i materialnego prawa podatkowego, orzeczono jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270).
/-/ M.Jaśniewicz /-/ J.Ruszyński /-/ J.Małecki uk