Uzasadnienie
Skarżący TŁ pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Równocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że z uwagi na sytuację majątkową i rodzinną nie może dokonać opłaty bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córkami. Wnioskodawca we współwłasności z żoną posiada dom o pow. [...] m2, dom obciążony jest kredytem (do spłaty pozostało ok. [...]). Wnioskodawca nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Małżonka skarżącego nie posiada ruchomości o wartości powyżej 3.000 euro ani żadnych innych nieruchomości.
Wnioskodawca podał, że ma do spłaty kredyt hipoteczny w A, kwota całkowita ok. [...], rata miesięczna ok. [...] oraz kredyt konsumpcyjny w B w kwocie ok. [...], miesięczna rata ok. [...]. Skarżący podał, że uzyskuje dochód miesięczny brutto w wysokości [...] z tytułu zatrudnienia na [...] etatu, żona nie uzyskuje dochodów. Skarżący podał, że jego młodsza córka jest osobą niepełnosprawną, na poczet jej rehabilitacji korzystają z pomocy organizacji społecznych. Żona zrezygnowała z pracy zawodowej na rzecz opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, z tego tytułu ma zostać objęta opieką finansową MOPS.
Skarżący oświadczył, że bieżące środki nie starczają na pokrycie bieżących potrzeb, stąd korzystają z pomocy najbliższej rodziny. Do wniosku załączył odpis orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...].
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] przedłożył kopie zeznań podatkowych za [...] złożonych przez niego i małżonkę oraz zeznania rocznego za [...] złożonego przez żonę. Wnioskodawca wyjaśnił, że jego zeznanie roczne podatkowe za [...] nie zostało jeszcze przygotowane. Skarżący podał, że nie posiada żadnego czynnego rachunku bankowego, załączył natomiast wyciąg z rachunku bankowego żony za ostatnie [...] miesiące. Wnioskodawca oświadczył, że on i jego żona nie posiadają lokat bankowych.
Skarżący podał, że dom, w którym mieszkają, ogrzewają za pomocą węgla lub drzewa. Na chwilę obecną otrzymują pomoc od teściów, od których otrzymują drewno, którym ogrzewają dom w okresie zimowym. Skarżący podał, że opłata miesięczna za wodę wynosi [...], wnioskodawca wyjaśnił, że dom nie jest podłączony do instalacji gazowej, rachunki za energię elektryczną wynoszą ok. [...] miesięcznie. Skarżący nie posiada telefonu stacjonarnego, korzysta z telefonu służbowego spółki, w której pracuje. Telefon małżonki kosztuje ok. [...] miesięcznie, podatek od nieruchomości wynosi ok. [...].
Skarżący i jego żona mają zaciągnięty kredyt hipoteczny na zakup domu, rata jest zmienna i wynosi ok. [...]. Wnioskodawca ma zaciągnięty kredyt konsumpcyjny w B, którego nie spłaca i znajduje się w windykacji komorniczej. Skarżący podał, że koszty miesięcznego leczenia niepełnosprawnej córki są praktycznie nie do oszacowania na dzień dzisiejszy. Wnioskodawca otrzymuje pomoc z C, która opłaca praktycznie wszelkie związane z tym wydatki. Skarżący podał, że wydatki na dojazdy na rehabilitację córki wynoszą ok. [...] miesięcznie i również są w całości refundowane przez C. Środki, którymi dysponuje C pochodzą ze zbiórki 1% podatku oraz bieżących wpłat darczyńców, np. z licytacji fantów, która jest prowadzona na profilu jego córki na portalu Facebooku. Często pojawiają się również wpłaty na przesyłkę w.w fantów w wysokości faktycznie ponoszonych kosztów wysyłki.
Skarżący podał, że posiada udziały w spółce D Sp. z o.o. o wartości p,,,[, której jest prezesem. Skarżący pobiera jedynie wynagrodzenie w wysokości [...] netto z tytułu umowy o pracę. Spółka na chwilę obecną nie wypłaca żadnych dywidend. Żona wnioskodawcy posiada samochód marki C, rok prod. [...] o wartości ok. [...]. Skarżący podał, że otrzymują również zasiłek z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, zasiłek rodzinny na dzieci. Wnioskodawca wskazał, że doraźnie otrzymują pomoc od rodziców i teściów. Do pisma załączył zaświadczenie o zarobkach z dnia [...], kserokopie zeznań rocznych podatkowych za [...], decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] nr [...] o przyznaniu zasiłku rodzinnego na dziecko MŁ, data ur.: [...] na okres od [...] do [...] w wysokości [...] miesięcznie, o przyznaniu zasiłku rodzinnego na dziecko: AŁ, data ur.: [...] na okres od [...] do [...] w wysokości [...] miesięcznie oraz o przyznaniu dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w wysokości [...] miesięcznie na okres od [...] do [...], decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] Nr [...] o przyznaniu w związku z opieką nad osobą: AŁ, data ur.: [...], która legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości [...] miesięcznie na okres od [...] do [...], świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości [...] miesięcznie na okres od [...] do [...], świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości [...] miesięcznie na okres od [...] do [...], wyciągi z rachunku bankowego żony za okres [...].
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że ze złożonych przez skarżącego oświadczeń wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córkami, przy czym młodsza córka od urodzenia jest osobą niepełnosprawną. Wnioskodawca utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę, małżonka z uwagi na stan zdrowia dziecka zrezygnowała z pracy i otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne na córkę, otrzymuje również zasiłek rodzinny na dzieci.
Skarżący i jego żona na leczenie dziecka otrzymują pomoc finansową od C, korzystają również z pomocy rodziców skarżącego i jego żony. Wnioskodawca posiada dom o pow. [...] m2, zakupiony na kredyt, rata wynosi ok. [...], ma również zaciągnięty kredyt konsumpcyjny, którego nie spłaca. Z oświadczeń skarżącego wynika, że uzyskiwane przez nich środki finansowe w całości przeznaczone są na miesięczne utrzymanie oraz na koszty leczenia rehabilitacji niepełnosprawnej córki.
W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.