Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniuz 2 grudnia 2004 r., sygn. akt I SA/Po 2523/03

Uzasadnienie

Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...]r. określił M. W. w podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2001 r.

1. - nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy - [...]zł.
2. - nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w wysokości - [...]zł.
3. - zobowiązanie podatkowe w wysokości [...]zł,
4. - zaległość podatkową w kwocie [...]zł
5. - odsetki za zwłokę w wysokości [...]zł

W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy, powołując się na ustalenia kontroli przeprowadzonej w prowadzonej przez podatnika firmie przedsiębiorstwo "A" w G., stwierdził, że nieprawidłowo dokonał on w miesiącu sierpniu 2001 r. odliczenia podatku naliczonego nad należnym wynikającego z faktur:

1. - Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. wartość netto [...]zł, podatek VAT [...]zł.,
2. - Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. wartość netto [...]zł, podatek VAT [...]zł., wystawionych przez Urząd Miejski z tytułu czynszu dzierżawnego przez M. W. gruntu przy ul. [...] w G., który zgodnie z oświadczeniem podatnika nie był wykorzystywany do celów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Tym samym poniesiony przez w/w wydatek na ten cel nie stanowi kosztu uzyskania przychodu i zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podatek VAT od czynszu dzierżawnego nie może podlegać odliczeniu od podatku należnego podatnika.

O kwotę tego podatku należało więc umniejszyć podatek naliczony.

Ponadto podatnik odliczył podatek naliczony z:

1. - faktury VAT Nr [...] z dnia [...]sierpnia 2001 r., wartość netto [...]zł, podatek [...]zł, wystawionej na Z. W. - matkę M. W. Nabywcą faktury nie był podatnik, w związku z czym zgodnie z art. 19 ust. 1 w/w ustawy, podatek w kwocie [...]zł nie podlegał odliczeniu od podatku należnego podatnika.
2. - faktury Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. wartość netto [...]zł, podatek [...]zł "związanej z gastronomią".

Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 3b powołanej ustawy obniżenia kwoty podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika usług noclegowych i gastronomicznych, wobec czego podatek w kwocie [...]zł, nie podlega odliczeniu.

1. - faktury Nr [...] z dnia [...] września 2001 r. wartość netto [...]zł, podatek VAT [...]zł. z tytułu badań okresowych.

Odliczenie podatku nastąpiło w miesiącu poprzedzającym otrzymanie przez podatnika faktury, wobec czego zgodnie z art. 19 ust. 3 pkt 1 i ust. 3a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r., było ono bezzasadne, a w myśl art. 19 ust. 3b podatnik utracił prawo do odliczenia tego podatku.

W świetle powyższych ustaleń Urząd Skarbowy stwierdził zawyżenie wartości zakupów towarów o kwotę [...]zł i podatku naliczonego o [...]zł.

Uznano natomiast za uzasadnione odliczenie podatku naliczonego z faktur VAT:

1. - Nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r. wartość netto [...]zł., podatek VAT [...]zł, za rozmowy telefoniczne, termin zapłaty [...] sierpnia 2001 r.,
2. - Nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r., wartość netto [...]zł, podatek VAT [...] zł za wywóz nieczystości termin zapłaty [...] sierpnia 2001 r.,
3. - Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. na zakup paliwa, wartość netto [...]zł, podatek VAT [...] wykazana w korekcie deklaracji

VAT za sierpień 2001 r. złożonej w Urzędzie w dniu [...] marca 2001 r. (sądzić należy że [...] marca 2002 r.).

Art. 27 ust. 4 powołanej ustawy wprowadza obowiązek prowadzenia przez podatnika ewidencji zawierającej m.inn. dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, koszty podatku naliczonego obniżającego podatek należny przez inne dane do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej.

Z kolei ust. 8 pkt 1 tegoż art. 27 stanowi, że w przypadku, gdy podatnik wykazał w deklaracji i otrzymał kwotę zwrotu różnicy podatku w sytuacji, gdy powinien wykazać kwotę zobowiązania podlegającą wpłacie do Urzędu Skarbowego, organ ten określa wysokość nienależnego zwrotu w prawidłowej wysokości oraz ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe, co odnosi się też do zawyżenia kwoty podatku do przeniesienia na następny miesiąc (art. 27 ust. 6).

Urząd Skarbowy, mając na względzie obwieszczenie Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 listopada 1998 r. o utracie mocy obowiązującej art. 27 ust. 5, 6 i 8 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym odstąpił od naliczenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za sierpień 2001 r.

Organ podatkowy po uwzględnieniu korekty deklaracji za miesiąc sierpień 2001 r. i decyzji z dnia [...]r. w sprawie podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2001 r., wartość zakupu towarów w sierpniu 2001 r. w wysokości [...]zł. (o [...]zł mniej niż zadeklarował podatnik) i podatek naliczony w kwocie [...]zł (o [...]zł mniej niż zadeklarował podatnik) oraz kwotę podatku naliczonego do odliczenia w wysokości [...]zł. (o [...]zł mniej niż zadeklarował podatnik). Nadwyżka podatku naliczonego nad należnym podlegająca wpłacie do Urzędu Skarbowego za w/w miesiąc wyniosła tym samym [...]zł.

Zaległość podatkowa określono w wysokości [...]zł, na którą to kwotę składa się [...]zł z tytułu nadwyżki podatku należnego nad naliczonym i [...]zł. z tytułu zadeklarowanej kwoty zwrotu na rachunek bankowy.

Dyrektor Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając zasadność stanowiska organu I instancji.

W skardze na tę decyzję, skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego wnosi o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji Urzędu Skarbowego jako wydanych z naruszeniem:

1. - art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej - przez tendencyjną i nieobiektywną ocenę materiału dowodowego i rozstrzygnięcie sprawy wbrew zgromadzonym dowodom,
2. - art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej - przez prowadzenie sprawy w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych i nie podjęcie działań niezbędnych do prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
3. - art. 180 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej przez odmowę przeprowadzenia dowodu z zeznań wykonawców zakwestionowanych robót,
4. - art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług przez zastosowanie go w sprawie bez uwzględnienia przepisu art. 25 ust. 2 pkt 1, zgodnie z którym odliczeniu podlega podatek wynikający z faktur dokumentujących wydatki inwestycyjne.

W uzasadnieniu skargi podniesiono okoliczności przede wszystkim dotyczące zakwestionowania przez organy podatkowe odliczeń podatku naliczonego określonego w fakturach wystawionych w miesiącach od marca do czerwca 2001 r. za roboty, na które wydatki nie zostały uznane za koszty uzyskania przychodu.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zważył co następuje:

W myśl przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z tym oceniając prawidłowość wydanych przez organy podatkowe obu instancji decyzji zauważyć należy, że nie odpowiadają one wymogom przepisu art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, co nie pozwala ocenić ich zgodności z przepisami prawa materialnego.

Zauważyć należy, że organ I instancji określił skarżącemu zaległość podatkową w kwocie o [...]zł wyższej niż podlegająca wpłacie do Urzędu Skarbowego nadwyżka podatku należnego nad naliczonym. Z uzasadnienia decyzji nie wynika jednak, czy kwota ta dotycząca, jak należy sądzić, nadwyżki podatku naliczonego nad należnym z poprzedniego bliżej nie określonego okresu podlegająca zwrotowi na rachunek bankowy, została podatnikowi faktycznie zwrócona. Kwota ta podlegałaby zwrotowi na rzecz Urzędu Skarbowego pod warunkiem, że podatnik bezzasadnie jej zwrot otrzymał.

Zgodnie bowiem z przepisem art. 51 Ordynacji podatkowej zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Z kolei art. 52 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej na równi z zaległością podatkowa traktuje nienależnie otrzymany zwrot podatku.

Ponieważ organy podatkowe nie wyjaśniły okoliczności tej sprawy tj. kwestii zwrócenia podatnikowi kwoty [...]zł, wbrew wymogom art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, uznać należy, że uchybienie to ma istotny wpływ na ocenę prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Z tych względów wydane w niniejszej sprawie decyzje nie mogły pozostawać w obrocie prawnym. W toku ponownego rozpatrywania sprawy organ podatkowy winien również rozpatrzyć kwestie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za poprzednie miesiące 2001 r., mając na względzie fakt uchylenia przez Sąd wyrokiem z dnia 2 grudnia 2004 r., sygn. akt I SA/Po 817/03 decyzji w sprawie określenia M. W. podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001. w aspekcie kosztów uzyskania przychodu.

Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i rt. 152 i art. 200 ustawy, z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzec zono jak w sentencji.

/-/G.Gorzan /-/S.Zapalska /-/M/.Skwierzyńska

LF