Uzasadnienie
ISA/ Po 2580/03
Decyzją z dnia [...] r. Urząd Skarbowy odmówił dokonania zwrotu kwoty [...] zł wpłaconej przez A.M.
W uzasadnieniu podano, że A.M. pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Urzędu Skarbowego o zwrot kwoty [...], - wpłaconej dnia [...] r., tytułem podatku od towarów i usług na rzecz Funduszu "A". Z pisma Funduszu z dnia [...] r. wynikało, że kwota [...],- dotyczyła częściowej zapłaty należności za zakupy dokonane w dniu [...] r. przez A.M.
Pełnomocnik A.M. w piśmie z dnia [...] r. wskazał, że w dniu [...] r. Fundusz "A" nie posiadał zaległości. Po przeprowadzonej analizie dokumentów podatkowych Funduszu "A" oraz zapisów księgowych będących w posiadaniu Urzędu ustalono, że:
- - należny podatek do zapłaty wg deklaracji VAT – 7 za [...] r. wynosił [...],
- - zł,
- - zaległość w podatku na dzień [...] r. wynosiła [...] zł i dotyczyła [...] r. (saldo początkowe dnia).
W dniu [...] r. do Urzędu wpłynęły dwa przelewy:
- - [...] zł przelew z Fundusz "A",
- - [...] zł przelew A.M.
Tak więc w dniu wpłaty kwoty [...], - zł Urząd był wierzycielem podatku od towarów i usług należnego od Fundusz "A". Zdaniem organu świadczenie zostało spełnione poza stosunkiem podatkowym, a relacja między wpłacającym i organem podatkowym nie wynika z obowiązku podatkowego. Nie można więc dokonać zwrotu żądanej kwoty tym bardziej, że z punktu wiedzenia przepisów podatkowych zobowiązanie podatkowe nie istnieje, ponieważ ciążące na innym podmiocie niż wpłacający, wygasło na skutek tejże zapłaty.
W odwołaniu podatnik zarzucił decyzji nieważność, przez naruszenie art. 247 § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej.
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie.
W uzasadnieniu podano, że w rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje fakt, że wpłata dokonana przez A.M. nastąpiła świadomie i dobrowolnie, a jej następstwem było wygaśnięcie zobowiązania podatkowego Funduszu "A", który będąc podatnikiem podatku od towarów i usług posiadał w nim zaległość. Na skutek wygaśnięcia zobowiązania podatkowego postępowanie wobec tego podatnika stało się bezprzedmiotowe.
Bezspornym jest również to, że A.M. nie wykonał czynności, w związku z którymi powstała zaległość podatkowa w kwocie [...] zł oraz nie jest podatnikiem z tytułu wykonywania takich czynności w miejscu, dla którego właściwym jest Urząd Skarbowy. Zatem między wpłacającym a tym organem nie powstał stosunek prawny o charakterze prawnopodatkowym. Z tego względu nie można rozpatrywać w trybie przepisów podatkowych wniosku o zwrot wpłaty dokonanej przez podmiot nie zobowiązany do jej uiszczenia. Brak jest bowiem w tych przepisach podstawy prawnej do dokonania takiego zwrotu.
Natomiast kwestią sporną pozostaje wniosek odwołującego o zwrot dokonanej wpłaty. Bezsprzecznie świadczenie to na rzecz Urzędu Skarbowego zostało dokonane na podstawie umowy z funduszem "A". Dowodzi tego pismo z dnia [...] r. skierowane do A.M. o przekazanie wpłaty [...] zł na konto Urzędu Skarbowego oraz fakt dokonania wpłaty żądanej kwoty tego samego dnia ze wskazaniem, iż następuje ona tytułem podatku od towarów i usług "za Fundusz "A"".
Wobec powyższego skoro żądanie skarżącego dotyczy sprawy, która nie podlega rozstrzygnięciu co do jej istoty przez organ podatkowy organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie.
W skardze wniesionej do Ośrodka Zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A.M. wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji.
W uzasadnieniu, przytaczając orzecznictwo sądowe oraz poglądy wyrażone w piśmiennictwie, strona wskazała, że podatnik nie może skutecznie zwolnić się z długu, przenosząc swoje zobowiązanie podatkowe w drodze umowy na osobę trzecią. W sytuacji zaś skarżącego zapłacenie przez niego podatku za osobę trzecią winno być uznane za świadczenie niezależne i w związku z tym zwrócone.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Orzekanie w sprawach objętych kognicją sądu obejmuje zarówno zgodność wydanych decyzji z prawem materialnym jak i sposobu postępowania przed ich wydaniem. W niniejszej sprawie nie wyjaśniono w sposób nie budzący wątpliwości, w jakim charakterze A.M. dokonał wpłaty [...]zł na konto Urzędu Skarbowego: - czy działał jako pełnomocnik Funduszu "A", czy też wykonywał zobowiązanie wynikające z umowy cywilnoprawnej zawartej z Funduszem.
W piśmie Funduszu z dnia [...]r. (k. 6 - 7 akt administracyjnych) zawarto sformułowanie: "w... każdej umowie sprzedaży środka trwałego zapisana jest dyspozycja dla kupującego przelania wskazanej w umowie kwoty tytułem zapłaty podatku VAT bezpośrednio na rachunek Urzędu Skarbowego z adnotacją, iż jest to zapłata podatku VAT-7 za Fundusz "A" SA".
W aktach administracyjnych brak jakiekolwiek umowy, z której wynikałby powyższy zapis. Z okoliczności sprawy nie wynika też, czy podobne zapisy istniały w innych umowach zawieranych przez Fundusz, w szczególności ze skarżącym. Na podstawie akt trudno też ustalić, czy i od kiedy treść takich umów była znana organowi podatkowemu.
Z oświadczenia A.M. z dnia [...] r. (k. 10) wynika, że zawierał z Funduszem umowy sprzedaży ruchomości i o przelew wierzytelności z dnia [...] r.
W tej sytuacji Sąd wskazuje na konieczność dokonania powyższych ustaleń w celu wyjaśnienia charakteru czynności, która spowodowała niniejszy spór.
Jako uchybienie procesowe należy również wskazać fakt, że decyzja organu odwoławczego nie została doręczona Funduszowi "A", choć został on włączony do toczącego się postępowania na podstawie art. 133 Ordynacji podatkowej (uzasadnienie decyzji Urzędu Skarbowego – k. 14).
W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie orzekł o wykonalności zaskarżonego aktu mając na uwadze, że rozstrzygnięcie organu I instancji ma charakter odmowy zwrotu określonej kwoty pieniędzy. Tak więc rozstrzyganie o wykonalności decyzji jest zbędne.
/-/K. Pawlicki /-/J. Małecki /-/ S. Zapalska
M.R.