Uzasadnienie
Skarżąca MŁ, reprezentowana przez radcę prawnego PK pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [....]. Jednocześnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że uzyskiwany dochód nie pozwala jej na opłacenie kosztów sądowych. Wskazała, że ponosi koszty utrzymania mieszkania oraz koszty wyżywienia. Oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Nie posiada domu, mieszkania, posiada nieruchomość położoną w D o pow. [...], z której prowadzona jest egzekucja oraz nieruchomość zabudowaną w K, wobec której również prowadzona jest egzekucja. Nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Wnioskodawczyni podała, że z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości [...] brutto, jej mąż z tytułu umowy o pracę otrzymuje również dochód w wysokości [...] brutto.
Na wezwanie z dnia [...] skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] wyjaśniła, że nie złożyła jeszcze zeznania podatkowego za [...]. Wskazała, że razem z mężem posiada wspólne konto bankowe. Podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Uzyskują oni miesięczne dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę, nie uzyskują natomiast żadnych innych dodatkowych dochodów. Wnioskodawczyni razem z mężem mieszka w domu, który jest własnością ich dzieci. Małżonkowie ponoszą koszty miesięcznego utrzymania w wysokości ok. [...], przy czym [...]. Wnioskodawczyni i jej małżonek nie posiadają żadnych samochodów. Do pisma załączyła kserokopie: zeznania rocznego podatkowego za [...], pisma z A z dnia [...] o wypowiedzeniu przez ten bank umowy rachunku bankowego z uwagi na brak spłaty zadłużenia przeterminowanego w wysokości [...], zaświadczeń o zarobkach z dnia [...], z których wynika, że dochód netto skarżącej w okresie ostatnich 3 miesięcy wynosił średnio [...], natomiast jej męża [...], faktur za wywóz nieczystości, usługi telekomunikacyjne, wodę, decyzji Burmistrza z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za [...], zawiadomień Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia [...] i [...] o terminie opisu i oszacowania nieruchomości.
Na kolejne wezwanie z dnia [...] skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] przedłożyła kserokopie: zeznania podatkowego za [...], z którego wynika, że jej roczny dochód wyniósł [...] oraz aktów notarialnych, z których wynika, że w dniu [...] i w dniu [...] skarżąca i jej mąż darowali swoim dzieciom nieruchomości.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, że spełnia przesłankę wynikającą z przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Wnioskodawczyni i jej mąż uzyskują dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę. Wnioskodawczyni otrzymuje wynagrodzenie netto w wysokości [...], jej mąż w wysokości [...], zaś wpis sądowy od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi [...]. Z uzyskiwanych dochodów skarżąca i jej mąż ponoszą koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...], z czego na leczenie i lekarstwa przeznaczają [...]. Z nieruchomości będących ich własnością prowadzona jest egzekucja. Poza w.w nieruchomościami małżonkowie nie posiadają żadnego innego majątku (oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów wartościowych, samochodów osobowych), który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i męża.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.