Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej Delegatura zawiadomił Urząd Skarbowy, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w październiku [...] r. w Przedsiębiorstwie "A" w N. ustalono, że kontrolowana jednostka prowadziła m.in. produkcję i sprzedaż płyt korytkowych SWW 1451-73 bez wymaganego certyfikatu na znak bezpieczeństwa "B".
Powyższe zawiadomienie sporządzono na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach certyfikacji (Dz. U. Nr 55, poz. 250 ze zm.).
Postanowieniem z dnia [...] r. Urząd Skarbowy wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia kwoty zaległości z tytułu sankcji ekonomicznej.
Decyzją z dnia [...] r. Urząd Skarbowy określił spółce cywilnej "A" w N. zaległości z tytułu sankcji ekonomicznej w wysokości [...] zł oraz odsetki od zaległości w wysokości [...] zł.
Decyzją z dnia [...] r. Izba Skarbowa uchyliła powyższą decyzję w całości, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.
W dniu [...] r. Urząd Skarbowy określił J.G. i T.G. - wspólnikom spółki cywilnej "A" w N. zaległość z tytułu sankcji ekonomicznej w kwocie [...] zł i odsetki za zwłokę w wysokości [...] zł. Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia podano art. 26 ustawy o badaniach i certyfikacji oraz § § 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 lipca 2000 r. w sprawie sankcji ekonomicznych za wprowadzenie do obrotu wyrobów podlegających oznaczeniu znakiem bezpieczeństwa, a nie oznaczonych tym znakiem lub nie spełniających innych wymagań, a także za wykonanie usług nie spełniających odpowiednich wymagań (Dz. U. Nr 55, poz. 661).
W uzasadnieniu podano m.in., że przedsiębiorcy byli zobowiązaniu do dokonania wpłaty należności z tytułu sankcji ekonomicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia wyniku (protokołu) kontroli. Stwierdziwszy, że przedsiębiorcy nie dokonali wpłaty w terminie Urząd decyzją określił wysokość zaległości wraz z odsetkami.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J.G. i T.G.
Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że zarzuty formułowane przeciw określeniu sankcji ekonomicznej mogły być wnoszone w ramach postępowania organu kontroli, gdyż wysokość sankcji wynika - zgodnie z przepisami ustawy i rozporządzenia Ministra Finansów - z ustaleń kontroli. Tak więc zarzuty powyższe nie mogą być rozpatrywane przez organ podatkowy na etapie postępowania określającego zaległość z tytułu sankcji ekonomicznej.
Skargę do Ośrodka Zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli J.G. i T.G., którzy decyzji organu odwoławczego zarzucili naruszenie przepisów Konstytucji, Ordynacji podatkowej oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 lipca 2000 r.
Zdaniem skarżących w protokole kontroli Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej nie sprecyzowano uchybień, o których Inspektor powiadomił Urząd Skarbowy w swoim piśmie z dnia [...] r. W protokole nie było też pouczenia o wyznaczeniu terminu, w którym można było się wypowiedzieć w sprawie zebranego materiału dowodowego.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Z kolei na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie skarga okazała się zasadna.
Przede wszystkim skład sądzący w niniejszej sprawie wskazuje na nieprawidłową legislację powodującą, że sformułowania art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach certyfikacji były wieloznaczne i nastręczały trudności interpretacyjne co do charakteru prawnego czynności i uprawnień organów kontroli inspekcji handlowej.
W praktyce orzeczniczej zarysowały się dwa wykluczające się stanowiska, co do charakteru działań podejmowanych przez organy kontroli handlowej w następstwie ujawnienia naruszenia przez przedsiębiorcę zasad, o jakich mowa w art. 26 ust. 1 i 2 powyżej cytowanej ustawy. Jedno z tych stanowisk wyprowadzało z art. 27 ustawy w zestawieniu z jej art. 26 ust. 1 i 2 podstawę dla organu kontrolującego do wydania decyzji administracyjnej, określającej ilość i wartość wyrobów wprowadzonych do obrotu bez wymaganego oznaczenia znakiem bezpieczeństwa bądź wyprodukowanych niezgodnie z tym znakiem. Drugie ze stanowisk, przy ocenie, że wykonanie obowiązku zawartego w art. 26 ust. 1 i 2 analizowanej ustawy było wprost skierowane do przedsiębiorcy, który narusza jej postanowienia, wyprowadzało z tego wniosek, że był to obowiązek wynikający z mocy prawa, a działanie organu kontroli kończy się wynikiem kontroli określającym ilość i wartość towarów, których dotyczą uchybienia.
Według tego stanowiska wynik kontroli inspekcji handlowej był czynnością stwierdzającą obowiązek, o jakiej mowa w art. 16 ust. 1 pkt.4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (po dniu 1 stycznia 2004 r. art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), która po wyczerpaniu środka przewidzianego w art. 34 ust.3 ustawy o NSA (a obecnie art. 52 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) może być zaskarżona w drodze skargi do sądu administracyjnego.
Powyższe rozbieżności w orzecznictwie dotyczące tego, czy organ inspekcji handlowej oprócz protokołu z kontroli zawierającego stwierdzenie uchybień oraz określenie ilości i wartości wyrobów, których te uchybienia dotyczą - powinien w tej materii wydać decyzję administracyjną jako tę formę prawną działania administracji publicznej, która najpełniej chroni prawa procesowe strony i jest istotnym elementem demokratycznego państwa prawnego - zostały ostatecznie rozstrzygnięte w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 08 września 2003 r., sygn. akt OPS 2/03, ONSA 2004, nr 1, poz.
5. W uchwale tej przyjęto, iż: "Ilość i wartość wyrobów i usług, których dotyczą uchybienia wymienione w art. 26 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji (Dz. U. Nr 55, poz. 250 ze zm.), organ inspekcji handlowej działający na podstawie ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 1999 r. Nr 105, poz. 1205), określa w drodze decyzji administracyjnej, wydanej na podstawie art. 27 ust. 1 powołanej ustawy o badaniach i certyfikacji".
Zgodnie z art. 100 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), ocena prawna wyrażona w wydanych przed dniem 01 stycznia 2004 r. uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wiąże wojewódzkiego sądu administracyjnego rozpoznającego sprawę o której mowa w art. 97 § 1 tej ustawy.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko przyjęte w powołanej uchwale.
W tych okolicznościach należało przyjąć, że organy podatkowe określiły zaległości z tytułu sankcji ekonomicznej w sytuacji, gdy nie było w ogóle w obrocie prawnych rozstrzygnięć w formie decyzji administracyjnej właściwych organów upoważnionych do kontrolowania działalności przedsiębiorców. Taki bowiem obowiązek ciążył na organie inspekcji handlowej w świetle powołanej uchwały z dnia 08 września 2003 r.
Wobec powyższego Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, a o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji - na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/K. Pawlicki /-/S. Zapalska /-/J. Małecki
M.R.